سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
جىلجىمايتىن م ۇلىكتىڭ جوعارى باعاسى, يپوتەكالىق نەسيەلەۋدىڭ كۇردەلى شارتتارى, تومەن باستاپقى جالاقى جاس مامانداردىڭ جەكە باسپاناعا قول جەتكىزۋىن ءىس جۇزىندە قيىنداتادى. وسىعان بايلانىستى جۇزەگە اسىرىلعان جالدامالى تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى جۇمىس ىستەيتىن جاستاردىڭ تۇرمىسىنا – تىرەۋ, مانسابىنا مەدەۋ بولىپ, ءبىراز اۋىرتپالىقتان قۇتقارعانى بەلگىلى. 29 جاسقا دەيىنگى تۇراقتى جۇمىسى, راستالعان تابىسى بار جاستاردى قولداۋعا باعىتتالعان باستامادا جۇمىس ءوتىلى, تابىس دەڭگەيى, وتباسىلىق جاعدايى, بالالارىنىڭ بولۋى سىندى تاڭداۋدىڭ نەگىزگى ولشەمشارتتارى بەلگىلەندى.
باسىمدىق ءبىلىم, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە مادەنيەت سياقتى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار سالالاردا جۇمىس ىستەيتىن جاس ماماندارعا بەرىلدى. تيىسىنشە, ۇكىمەت جالدامالى تۇرعىن ءۇيدى سالۋ مەن ساتىپ الۋعا, سونداي-اق جالداۋ اقىسىن سۋبسيديالاۋعا قوماقتى قاراجات ءبولىپ, مىڭداعان جاستى قولجەتىمدى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارىن جۇزەگە اسىردى. 10 مىڭنان اسا جاس مەملەكەتتىك قوردان بولىنگەن پاتەرلەردى ۋاقىتشا پايدالانۋ ارقىلى جەكە باسپانا ساتىپ الۋ ءۇشىن قاراجات ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك الدى. باعدارلامانىڭ نەگىزگى ءمانى بويىنشا 5 جىلدىق مەرزىمدە جۇمىس ىستەيتىن جاستار كەيىننەن ءوز باسپاناسىن ساتىپ الۋ ءۇشىن باستاپقى جارناعا جيناق جۇرگىزۋى كەرەك.
باستاما ەلىمىزدىڭ نەگىزگى قالالارىندا – استانا, الماتى, شىمكەنتتە ىسكە اسىرىلدى. بار الەۋەت شوعىرلانعان ءىرى قالادا اي سايىنعى اقىسى 5000-15000 تەڭگە توڭىرەگىندەگى وتباسى بيۋدجەتىنە سالماق تۇسىرمەيتىن جالدامالى پاتەر ەكىنىڭ بىرىنە بۇيىرا بەرمەيدى. ەندى كوپ وتباسىنىڭ كوڭىلىنە ءۇمىت ۇيالاتىپ, باسپانالى بولۋىنا ىقپال ەتكەن باعدارلاما اياقتالۋعا تاياۋ. تۇرعىن ءۇي زاڭناماسىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس, بوساتىلعان تۇرعىن ۇيلەر مۇقتاج ازاماتتارعا بەرىلمەك. الايدا جالعا الۋشىلاردىڭ كوپشىلىگى ۇيرەنىپ قالعان ورنىنان كوشۋگە دايىن ەمەس. ولار العاشقى جارناعا قاجەتتى سومانى جيناپ ۇلگەرمەگەنىن, قايتادان قولجەتىمدى باسپانا تابۋ ماسەلەسىنە تاپ بولاتىنىن ايتىپ, جالدامالى پاتەرلەردى ساتىپ الۋعا مۇمكىندىك بەرۋدى سۇرايدى. ءتۇرلى ساتىلارعا جۇمىس ىستەيتىن جاستاردان جالعا بەرىلەتىن پاتەرلەردى يپوتەكادا جەڭىلدىكتى شارتتارمەن ساتىپ الۋ قۇقىعىن بەرۋ نەمەسە جالداۋ مەرزىمدەرىن ۇزارتۋ تۋرالى وتىنىشتەر ءتۇسىپ جاتىر. بىراق قولدانىستاعى زاڭناما شەڭبەرىندە ولاردىڭ تالاپتارىن قاناعاتتاندىرۋ مۇمكىن ەمەس. جۇمىس ىستەيتىن جاستار رەتىندە تۇرعىن ءۇي العان بارلىق ازاماتتارمەن ساتىپ الۋ, ۇزارتۋ قۇقىعىنسىز تۇرعىن ۇيلەردى جالداۋ شارتتارىنا قول قويىلىپ, پاتەر بەرۋ كەزىندە باعدارلامانىڭ تالاپتارى تۇسىندىرىلگەن.
الماتى قالاسى كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى عالىمجان ابدىشۇكىر ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, بيىل باعدارلاما شارتتارى بويىنشا ءبىرىنشى 1 050 پاتەردى جالعا الۋشىلار تۇرعىن ءۇيدى بوساتۋى كەرەك, ونىڭ ىشىندە 681 شارتتىڭ مەرزىمى اياقتالعان. جالداۋ شارتتارىنىڭ تالاپتارىن ساقتاۋ ماقساتىندا اكىمدىك جالعا الۋشىلاردى كەزەڭ-كەزەڭىمەن كوشىرۋ بويىنشا شارالار قابىلدايتىن بولادى, پاتەرلەردى ەرىكتى تۇردە بوساتۋدان باس تارتقان جاعدايدا داۋلار سوت تارتىبىمەن قارالادى.
قالا اكىمدىگى باعدارلاماعا قاتىسۋشىلاردىڭ ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن قوسىمشا قولداۋ جولدارىن قاراستىرىپ, قالالىق «الماتى جاستارى» جەڭىلدىكپەن نەسيە بەرۋ باعدارلاماسىنىڭ مۇمكىندىگىن كەڭەيتتى. ناتيجەسىندە, 25 ادام 18 ملن تەڭگەگە دەيىنگى سوماعا تۇرعىن ءۇي قارىزدارىن الىپ, ءوز باسپاناسىنا قول جەتكىزدى. «وتباسى بانكىمەن» جاسالعان ىنتىماقتاستىق كەلىسىمى ارقىلى جۇمىس ىستەيتىن جاستار باعدارلاماسىن جالعا الۋشىلار ءۇشىن 1050 قارىز مولشەرىندە كۆوتا قاراستىرىلعان. سونداي-اق بيىل جىل باسىنان «وتباسى بانكىمەن» كەلىسىم بويىنشا جالعا الۋشىلاردىڭ تولەم قابىلەتتىلىگىن الدىن الا باعالاۋ ماقساتىندا باعدارلاما جالگەرلەرىن قابىلداۋ ۇيىمداستىرىلدى. اكىمدىك جالعا الۋشىلارمەن بىرنەشە كەزدەسۋ وتكىزىپ, قولدانىستاعى تۇرعىن ءۇي زاڭناماسىن جان-جاقتى ءتۇسىندىردى. «الماتى جاستارى» باعدارلاماسىنىڭ قاشان ىسكە قوسىلاتىنى جۋىق ارادا حابارلانادى. سونىمەن بىرگە وتىنىشتەر مەن قۇجاتتاردى قابىلداۋ ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىنا قاراي باستالادى.
