ساياسات • 04 ناۋرىز, 2025

جاھاندىق قارىم-قاتىناستىڭ ورتاق الاڭى

90 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ مەرەيلى جىلى اياسىندا ىقپالدى قۇرىلىمنىڭ ءجۇرىپ وتكەن جولىنا شولۋ جاساپ, الداعى بولاشاعىن سارالاۋعا باعىتتالعان اۋقىمدى ءىس-شارالار باستالىپ كەتتى. سونىڭ ءبىرى – الماتىدا وتكەن «بەيبىتشىلىك پەن جاسامپازدىق جولىنداعى ىنتىماقتاستىق: قازاقستاننىڭ بۇۇ-نىڭ قۇرامىنا كىرۋىنىڭ 33 جىلدىعى جانە بۇۇ-نىڭ 80 جىلدىعى» اتتى عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا.

جاھاندىق قارىم-قاتىناستىڭ ورتاق الاڭى

سۋرەت: kazgazeta.kz

سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن وتكەن ءىس-شاراعا ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ قازاقستانداعى وكىلدەرى مەن ساياسي ساراپشىلار قاتىستى. بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ, ادام قۇقىقتارى مەن تۇراقتى دامۋدى ىلگەرىلەتۋ باعىتىندا 1945 جىلى قۇرىلعان ۇيىم 80 جىل ىشىندە جاھاندىق ىنتىماقتاستىقتىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋعا اۋقىمدى ۇلەس قوسىپ كەلەدى. ەلىمىزدىڭ 1992 جىلى بۇۇ-نىڭ قۇرامىنا كىرۋى حالىقارالىق قاتىناستار تاريحىنىڭ ماڭىزدى كەزەڭى ءارى تاۋەلسىز جاس مەملەكەتتىڭ كۇردەلى جاھاندىق ماسەلەلەر مەن سىن-قاتەرلەردى شەشۋ ماقساتىندا حالىقارالىق قوعامداستىقپەن بەيبىتشىلىككە, قاۋىپسىزدىككە جانە جەمىستى ىنتىماقتاستىققا ۇمتىلىسىنىڭ كورىنىسى ەكەنىن ايتقان الماتى قالاسىنداعى ءسىم وكىلدىگىنىڭ باسشىسى جانىبەك ءابدىراشوۆ وسى جىلدار ىشىندەگى ايتۋلى تابىستارعا توقتالىپ ءوتتى.

ء«بىز وسى مەرەيتوي اياسىندا قازاقستاننىڭ بۇۇ مۇشەسى بولىپ قابىلدانعانىنا 33 جىل تولۋىن اتاپ وتەمىز. وسى جىلدار ىشىندە حالىقارالىق جانە جاھاندىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە ناقتى ۇلەس قوسا وتىرىپ, قازاقستان بۇۇ جارعىسىنىڭ ماقساتتارى مەن قاعيداتتارىن بەرىك ۇستانادى جانە جاۋاپتى سەرىكتەس بولىپ كەلەدى. ورتاق تاريحقا كوز جۇگىرتسەك, قازاقستان بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى ىلگەرىلەتۋدەگى كوشباسشىلىعىن دايەكتى تۇردە كورسەتىپ جاتىر», دەدى ج.ءابدىراشوۆ.

ادىلدىك, سوعىسسىز بەيبىت الەم يدەياسىن ۇستانۋ, ادام قۇقىعىن قورعاۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن تابيعاتتى ايالاۋ, عالامدىق قيىندىقتاردى بىرلەسە ەڭسەرۋ ۇيىمنىڭ باسىم باعىتى ەكەنىن ايتقان قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ باس كونسۋلى تسزيان ۆەي قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى ديپلوماتيالىق بايلانىستىڭ وركەن جايۋىنا بۇۇ-نىڭ ىقپالى زور دەپ مالىمدەدى.

«بۇۇ ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان كەيىن قۇرىلدى. ادامزات قانقۇيلى قاسىرەتتەن ساباق الۋعا ءتيىس ەدى. العاشقى قۇجاتى 1944 جىلدىڭ تامىز ايىندا قابىلدانعان ورتاق حالىقارالىق ۇيىم جاھاندىق ماسەلەلەردى بىرلەسە شەشۋ ءۇشىن اۋاداي قاجەت ەدى. وسى جىلدار ىشىندە قازاقستان ۇيىمنىڭ بارلىق ءىس-شاراسىنا بەل­سەندى قاتىسىپ كەلەدى. قىتاي مەن قازاقستان ۇيىمنىڭ بەل­سەندى مۇشەسى رەتىندە ءار كەز بەيبىتشىلىكتى قولدايدى. قازاقستان يادرو­لىق قارۋدان ءوز ەركىمەن باس تارتىپ, الەمگە جاقسى ۇلگى كور­سەتتى. تەرروريزممەن كۇرەس باعىتىنداعى باستامالارىڭىزدى دا قولداي­مىن. كەيىنگى 20 جىلدىقتا ادامزات بالاسى ءتۇرلى قاۋىپ-قاتەرلەر­مەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىر. بۇۇ جان-جاقتى قارىم-قاتىناستاردىڭ الاڭى رەتىندە بەدەلىن ارتتىرا بەرۋگە ءتيىس», دەيدى كونسۋل.

كونفەرەنتسيادا قازاقستاننىڭ ساياسي ارەناداعى بەدەلى, سىرت مەملەكەتتەرمەن ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناسى كەڭىنەن تالقىلاندى. بۇۇ-عا مۇشە بولۋدىڭ ماڭىزى جونىندە قازاقستاننىڭ بۇۇ-داعى تۇڭعىش تۇراقتى وكىلى ءارى ەل تاريحىنداعى العاشقى ايەل-ەلشى اقمارال ارىستانبەكوۆا بايانداما جاسادى.

«الەم دامۋىنىڭ قازىرگى زامانعى بەتالىستارى, قالىپتاسىپ وتىرعان حالىقارالىق-ساياسي احۋال جاھاندانۋ جاعدايىندا جاھاندىق پروبلەمالاردى دۇنيەجۇزىلىك قوعامداستىقتىڭ ورتاق مۇددەلەرى نەگىزىندە شەشۋگە جاڭاشا تۇرعىدان قاراۋدى قاجەت ەتەدى. بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋدا كوپجاقتى ديپلوماتيانىڭ ءرولى, مەملەكەتتەردىڭ كوپجاقتى ساياسي جانە قارجى-ەكونوميكا ينستيتۋتتارىنىڭ قىزمەتىنە, ينتەگراتسيالىق ۇدەرىستەر مەن وڭىرلىك ىنتىماقتاستىققا بەلسەنە قاتىسۋىنىڭ قاجەتتىگى ارتا تۇسەدى. قازاقستان 33 جىل ىشىندە بۇۇ مىنبەرىنەن ءوز ويىن ەركىن ايتىپ كەلەدى», دەدى ا.ارىستانبەكوۆا.

باسقوسۋدا بۇدان وزگە عالامدىق جىلىنۋ ۇدەرىسىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى, تسيفرلىق ساۋاتتى دامىتۋ, يننوۆاتسيالار مەن كاسىپكەرلىكتى قولداۋ, ساندىق ترانسفورماتسيادا كۇش-جىگەر بىرىكتىرۋ سەكىلدى وزەكتى تاقىرىپتار تالقىلاندى.

 

الماتى 

سوڭعى جاڭالىقتار