قازىرگى تاڭدا ەلدە 500 مىڭنان استام ادام سۋسامىر اۋرۋىنا شالدىققاندىقتان, تىركەۋگە الىنسا, ولاردىڭ 10%-ى 1-ءشى ءتيپتى, ال 90%-ى 2-ءشى ءتيپتى ديابەتكە شالدىققان. ەلىمىزدە ناۋقاستارعا دۇرىس تاماقتانۋ, قانداعى قانت دەڭگەيىن ۇدايى باقىلاۋ, سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋدى ءتۇسىندىرىپ وتىراتىن ارنايى ديابەت مەكتەپتەرى جۇمىس ىستەيدى.
«ديابەت مەكتەبى پاتسيەنتتەردى كومىرسۋلاردى ەسەپتەۋ, ناندىق بىرلىك (حە) قولدانۋ, ينسۋلين مولشەرىن دۇرىس انىقتاۋ, فيزيكالىق بەلسەندىلىكتى ساقتاۋ سىندى داعدىلارعا باۋليدى», دەيدى بايان جۇمانوۆا.
وعان قوسا ديابەتكە شالدىققان ازاماتتاردى تەگىن ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ مەن مەديتسينالىق كومەك كولەمىن ۇلعايتۋ ماقساتىندا مەملەكەت جاڭا شارالاردى ەنگىزىپ وتىر.
«ەلىمىزدە 1-ءشى ءتيپتى ديابەتپەن اۋىراتىن بارلىق ازاماتتار ينسۋلينمەن تولىقتاي تەگىن قامتاماسىز ەتىلەدى. قوسىمشا قانداعى قانت دەڭگەيىن ولشەيتىن قۇرىلعىلار مەن تەست جولاقتارى دا تەگىن بەرىلەدى. 2-ءشى ءتيپتى ديابەتكە شالدىققاندار ءۇشىن دە تەگىن ءدارى-دارمەك قاراستىرىلعان, بىراق ولارعا قانداعى سيرەك قانتتى ولشەيتىندىكتەن, تەست جولاقتارىنىڭ سانى شەكتەۋلى», دەدى بايان جۇمانوۆا.
وتكەن 2024 جىلى ديابەتكە قارسى سكرينينگتىك تەكسەرۋلەر مەن ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى كەڭەيتىلدى. رەسپۋبليكا وڭىرلەرىندە ەندوكرينولوگتار مەن جالپى تاجىريبە دارىگەرلەرىنە ديابەتتى ەمدەۋ بويىنشا وقۋ سەمينارلارى وتكىزىلدى.
ديابەتتى دەر كەزىندە انىقتاۋ اسا ماڭىزدى, سەبەبى بۇل اۋرۋدىڭ اسقىنۋ قاۋپىنىڭ الدىن الادى. وسىعان بايلانىستى ءاربىر ازاماتتىڭ جىلىنا ءبىر رەت قانداعى قانت دەڭگەيىن تەگىن تەكسەرىلۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلعان.
بىلتىر, 2024 جىلدىڭ باسىنان بەرى ەلىمىزدە 492 000 ازامات قانت ديابەتى دياگنوزىمەن تىركەلگەن. حالىق اراسىندا ديابەتتى ەرتە انىقتاۋ شارالارىنىڭ كۇشەيتىلۋىنە بايلانىستى اۋرۋدى ەرتە اۋىزدىقتاۋعا مۇمكىندىك تۋىپ وتىر.
«ديابەتتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ونىڭ ەرتە انىقتالۋى وتە ماڭىزدى. سوندىقتان ءبىز سكرينينگتىك باعدارلامالار ارقىلى حالىقتى ۋاقتىلى تەكسەرىلۋگە شاقىرامىز. ءاربىر 35 جاستان اسقان ازامات جىلىنا ءبىر رەت قانداعى قانت دەڭگەيىن تەكسەرۋى قاجەت», دەپ مالىمدەدى بايان جۋمانوۆا.
