كەيىنگى جىلدارى وتان الدىنداعى بورىشىن وتەۋگە بارعان جاستاردىڭ اراسىندا تۇسىنىكسىز جاعدايدا قازا تابۋ نە مەرتىگۋ وقيعالارى كوبەيگەنى بەلگىلى. قوعامدا كوپ تالقىعا تۇسكەن وزەكتى ماسەلەگە مەملەكەت باسشىسى دا نازارىن اۋدارىپ, ارنايى تاپسىرما بەردى. بۇل – ەڭ الدىمەن, قورعانىس مينيسترلىگىنە قاتىستى ماسەلە. وسىعان وراي قورعانىس ءمينيسترى, گەنەرال-پولكوۆنيك رۋسلان جاقسىلىقوۆتىڭ باستاماسىمەن اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىن ساقتاۋعا, اسكەردەگى ءتارتىپتى نىعايۋعا باعىتتالعان شارالار كەشەنى قولعا الىنا باستادى. بۇل تۋرالى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندەگى بريفينگتە قورعانىس مينيسترلىگى تاربيە جانە يدەولوگيالىق جۇمىس دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى, ادىلەت پولكوۆنيگى تىلەۋحان باسقوجاەۆ ايتىپ بەردى.
– بۇعان دەيىنگى بريفينگتەر مەن باسقا دا الاڭداردا ءبىز قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى مالىمەت بەردىك. سونىڭ قاتارىندا «ناپارنيك», «پيراميدا», «جاۋىنگەرلىك دوس» جۇيەلەرى ارقىلى جەكە قۇرامدى باقىلاۋ, «وتباسىمەن بەينەقوڭىراۋ» ارقىلى تۋىستارىمەن سويلەسۋ سەرۆيسىنىڭ جۇمىسى, جەكە قۇرامداعى قۇقىق بۇزۋشىلىق پەن ءولىم-ءجىتىمنىڭ الدىن الۋ بويىنشا ءىس-ارەكەت الگوريتمى, بەينەباقىلاۋ كامەرالارىنىڭ, پروفيلاكتيكا كابينەتتەرىنىڭ ءجۇمىسى, ت.ب. بار. ال بۇگىنگى ايتايىن دەگەنىمىز – وتكەن جىلداعى تەحنيكالىق شارالار مەن جاڭاشىلدىقتان بولەك, اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ ارىپتەستەرىنە دەگەن ءوزارا سىيلاستىعىن قالىپتاستىرۋعا, ءتارتىپتى ساقتاۋعا باعىتتالعان قۇقىقتىق ءارى مورالدىق-ەتيكالىق نورمالار بويىنشا تۇراقتى جۇيەلى ساباقتاردىڭ ەنگىزىلۋى, – دەدى ت.باسقوجاەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل جۇمىس ءوز ناتيجەسىن بەرىپ كەلەدى. قازىر اسكەري قىزمەتشىلەرگە قاتىستى بۇزىقتىق پەن باسقا دا قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى حابارلاۋعا ارنالعان ءانونيمدى قاۋىرت جەلى جۇمىسى جانداندىرىلعان. بۇعان قوسا تارتىپكە جاۋاپتى وفيتسەرلەر سانى كوبەيىپ, ولارعا باسقارۋ مەن كيكىلجىڭنىڭ الدىن الۋدىڭ زاماناۋي ادىستەرىن وقىتۋ جولعا قويىلعان.
– سترەستى تومەندەتۋ مەن كيكىلجىڭدەردى بولدىرماۋ ءۇشىن اسكەري قىزمەتشىلەردى پسيحولوگيالىق قولداۋ جۇيەسى جاڭعىرتىلدى. بۇل جۇمىسپەن اسكەري پسيحولوگتەر اينالىسادى. ولاردىڭ قولىندا ايرىقشا نازار سالۋدى قاجەت ەتەتىن اسكەريلەردىڭ ءتىزىمى بار, – دەدى ت.باسقوجاەۆ.
قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ وكىلى مەرزىمدى اسكەري قىزمەتىن وتەگەن جاستارعا 2023 جىلدان باستالعان جەڭىلدىك پەن يگى وزگەرىس جايىندا كەڭىرەك ايتىپ بەردى. سونىڭ ءبىرى – اسكەري قىزمەتتى ۇزدىك وتەگەن ساربازدارعا تەگىن ءبىلىم گرانتىنىڭ بەرىلۋى. وسى جوبا اياسىندا 2023–2024 جىلدارى 6 مىڭ ادام تەگىن گرانتقا يە بولعان. ولارعا ەلىمىزدىڭ 80-نەن اسا جوعارى وقۋ ورنىندا ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك بەرىلگەن.
– سونىمەن قاتار مەرزىمدى اسكەري قىزمەتتەگى ساربازدارعا «نەسيەلىك دەمالىس» بەرۋ جوباسى دا جالعاسىپ جاتىر. قازىرگى تاڭدا 17 مىڭداي ادام «نەسيەلىك دەمالىسقا» قول جەتكىزدى. ولاردىڭ 6,6 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن بەرەشەك قارىزى بار, – دەدى ت.باسقوجاەۆ.
IIM ۇلتتىق ۇلان تاربيە جانە الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق جۇمىس باس باسقارماسىنىڭ باستىعى, پولكوۆنيك نۇرباي بەكتۇرسىنوۆ پرەزيدەنتتىڭ اسكەري قىزمەتتىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ءىىم مەن ۇلتتىق ۇلاندا «2025 جىل – پروفيلاكتيكا جىلى» دەپ جاريالانعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, اسكەري قالاشىقتار اۋماعىندا, جاتىن ورىنداردا, قارۋ-جاراق ساقتايتىن بولمەلەردە, جۋىناتىن, تاۋلىكتىك نارياد وتكەرەتىن, ت.ب. جەردىڭ بارىندە 3 218 بەينەكامەرا ورناتىلعان. جىل سوڭىنا دەيىن تاعى قوسىمشا 1 000 شاقتى كامەرانى ىسكە قوسۋ جوسپاردا تۇر.
پسيحولوگتەردىڭ دەڭگەيىن كوتەرۋ ماقساتىندا بىرقاتار قوعامدىق ۇيىممەن, وقۋ ورىندارىمەن مەموراندۋم جاسالعانىن, مەرزىمدى اسكەري قىزمەتتەگى ساربازداردىڭ وتباسىمەن تۇراقتى تۇردە سويلەسۋى جولعا قويىلعانىن, سارباز انالارى كوميتەتىمەن تىعىز ىنتىماقتاستىق ورناتىلعانىن اتاپ وتكەن ول وسى جۇمىستىڭ ءبارى جەمىسىن بەرىپ جاتقانىن تىلگە تيەك ەتتى. الايدا بارلىق كۇشتىك سالانىڭ ءوزارا كۇش بىرىكتىرۋى ارقىلى اتقارىلاتىن شارۋا ءالى دە شاش ەتەكتەن.
– بىلتىر ۇلاندىقتار قاتارىنان وفيتسەرلەردىڭ, اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ سۋيتسيد جاساۋ, سونداي-اق بەيبىت ومىردە قازا تابۋ وقيعالارى تىركەلگەن جوق. سوعان قاراماستان, اسكەريلەر ءولىم-ءجىتىمىنىڭ, سونىڭ ىشىندە سۋيتسيدتىك ارەكەتتىڭ الدىن الۋ ماسەلەسى ءالى دە وزەكتى ءارى كومانديرلەر مەن باسشىلاردىڭ تۇراقتى نازارىندا, – دەدى ن.بەكتۇرسىنوۆ.
ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى شەكارا قىزمەتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى سەرىك راحيموۆ قوعام تالقىسىنداعى كۇردەلى ماسەلەگە توقتالا كەلە, اسكەري جانە قۇقىقتىق ءتارتىپتى نىعايتۋ اياسىندا شەكارا قىزمەتىنىڭ بولىمشەلەرىندە باس اسكەري پروكۋراتۋرا, قورعانىس مينيسترلىگى جانە ۇلتتىق ۇلانمەن بىرلەسە اسكەري قىزمەتشىلەر اراسىندا لۋدومانيا, سۋيتسيد, باسقا دا جاعىمسىز كورىنىستىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان ء«ومىردى ساقتا» باعدارلاماسى ىسكە اسىپ جاتقانىن ايتتى.
– اسكەرگە شاقىرىلعان ساربازداردى ساپالى زەردەلەۋ ءۇشىن وقۋ ورتالىقتارىندا قوسىمشا 66 تاربيەشى, 40 پسيحولوگ پەن پوليگرافولوگ مامان لاۋازىمدارى ەنگىزىلدى. بۇل ءىس-شارالار اسكەرگە شاقىرىلعان كونتينگەنتتى ىرىكتەۋ ساپاسىن ارتتىرىپ, ولاردى بەيىمدەۋ ۇدەرىسىن جاقسارتتى. بىلتىر اسكەري پسيحولوگتەر اسكەري قىزمەتشىلەر اراسىندا مورالدىق-پسيحولوگيالىق كليماتتى زەرتتەۋگە, سونداي-اق قىزمەتتىڭ الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق جاعدايىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان 10 مىڭ ساۋالناما وتكىزدى. 1 مىڭنان اسا كونسۋلتاتسيالىق جانە تۇزەتۋ ءىس-شاراسى جۇرگىزىلدى, – دەدى س.راحيموۆ.
ۇقك شەكارا قىزمەتىنىڭ وكىلى اسكەرگە شاقىرىلۋشىلار اراسىندا جارعىلىق ەمەس قارىم-قاتىناستى بولدىرماۋ ماقساتىندا وتكەن جىلدان باستاپ جاڭادان كەلگەندەر مەن ودان بۇرىن شاقىرىلعان اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ بولەك قىزمەت ەتۋ تاجىريبەسى ەنگىزىلگەنىن جەتكىزدى. ياعني ولار قىزمەت كەزىندە ءبىر-بىرىمەن بايلانىستا بولمايدى, بۇل جانجالدىڭ تۋىنداۋىن بارىنشا ازايتادى. سونداي-اق ساربازدار تاۋلىك بويى كومانديرلەردىڭ باقىلاۋىندا بولادى.
س.راحيموۆ قورعانىس مينيسترلىگى, ۇلتتىق ۇلان, وزگە دە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ, جاستارعا اسكەري-پاتريوتتىق تاربيە بەرۋگە قاتىستى ءتيىستى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكت ازىرلەنىپ جاتقانىن دا تىلگە تيەك ەتتى. اتاپ ايتقاندا, وسى ماقساتتا شەكارا قىزمەتى شەكارالاس اۋداندار مەكتەپتەرىندە 375 ارنايى «جاس شەكاراشى» ۇيىرمەسىن قۇرعان. ولاردىڭ قۇرامىندا 7 مىڭنان اسا وقۋشى بار. بۇل ۇيىرمەلەردەن شىققان 131 جاس ۇقك شەكارا اكادەمياسىنا, ەلىمىزدىڭ جانە شەت مەملەكەتتەردىڭ باسقا دا اسكەري جوعارى وقۋ ورىندارىنا ءبىلىمىن شىڭداپ جاتىر.
– جالپى ايتقاندا, وسى تاربيەلىك-يدەولوگيالىق جۇمىستا قابىلدانعان شارالار وڭ ناتيجە بەرىپ وتىر. سونىمەن قاتار حالىققا بالالارىڭىزعا كوبىرەك قامقورلىق جاساپ, ادامگەرشىلىك قۇندىلىق پەن پاتريوتيزمگە تاربيەلەۋ قاجەتتىگىن جەتكىزگىم كەلەدى. سەبەبى ءوسىپ كەلە جاتقان ۇرپاق – وتاننىڭ قورعانى. ەلىمىزدىڭ بەيبىت بولاشاعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن تەك قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ەمەس, بارلىعىمىز كۇش-جىگەرىمىزدى بىرىكتىرۋىمىز كەرەك, – دەدى ۇقك وكىلى.
