رۋحانيات • 27 اقپان, 2025

مايداندا ەرلىكپەن قازا تاپقان باتىردىڭ ەسىمى ۇلىقتالدى

501 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىندە كەڭەستەر وداعىنىڭ باتىرى  يمانعالي تاۋقىش ۇلى ءبىلتابانوۆتىڭ    100 جىلدىعى اتاپ ءوتىلدى. ول  1925 جىلى 10 ساۋىردە قوبدا اۋدانى قوسوتكەل اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. 1943 جىلى  قاڭتاردا اسكەرگە الىنىپ, 1945 جىلدىڭ 26 اقپانىندا ودەر وزەنى ءۇشىن شايقاستا ەرلىكپەن قازا تاپقان, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

مايداندا ەرلىكپەن قازا تاپقان باتىردىڭ ەسىمى  ۇلىقتالدى

باتىردىڭ نەمەرە تۋىسى 87 جاستاعى  زۇلقارناي  باشباەۆتىڭ ايتۋىنشا, يمانعالي تاۋقىش ۇلى اتا-اناسىنان 12 جاسىندا جەتىم قالىپ, اكەسىنىڭ نەمەرە اعاسىنىڭ ايەلى زەرىپتىڭ قولىندا تاربيەلەنىپتى. تاۋقىشتىڭ بىرگە تۋعاندارى 1930-شى جىلداردىڭ اشتىعىندا قايتىس بولعان. قۇراشاساي اۋىلىندا باستاۋىش مەكتەپتى ءبىتىرىپ, ء ارى قاراي وقۋىن  اۋدان ورتالىعى قوبدادا جالعاستىرعىسى كەلگەنىمەن, قاتىناۋى قيىن بولعان سوڭ وقۋىن جالعاستىرا المايدى.    16 جاسىندا  مەحانيزاتورلار كۋرسىن ءبىتىرىپ,   كەڭشار تراكتورىن جۇرگىزگەن. 1943 جىلدىڭ 2 قاڭتارىندا اسكەرگە شاقىرتىلىپ, پۋلەمەتشى رەتىندە 1 –ۋكراين مايدانى 289 –  اتقىشتار پولكى, 120 – اتقىشتار  ديۆيزياسىنىڭ قۇرامىندا  كيەۆ, حاركوۆ, دنەپروپەتروۆسك قالالارىن ازات ەتىپ, دنەپر وزەنى ءۇشىن شايقاستى. 1945 جىلى 26 اقپاندا پولشاداعى  وپولە قالاسىنىڭ ماڭىندا 19 جاسىندا قازا تاپتى.  

اا

1945 جىلدىڭ 16-25 قاڭتارىندا   ودەرفەلد دەرەۆنياسى ماڭىندا كەڭەس اسكەرىنىڭ نەگىزگى كۇشتەرىن ودەر وزەنىنەن وتكىزۋدەگى پلاتسدارم قورعانىسىندا يمانعالي 120 جاۋ ساربازىنىڭ كوزىن جويعان.   25 قاڭتاردا ءبىر كۇنگى ۇرىستا 58 نەمىس سولداتى مەن وفيتسەرىن ولتىرگەن. سول كۇنى وق جارىقشاعى تيگەنىنە قاراماستان, شايقاستى جالعاستىرا بەرگەن. وسى ەرلىگى ءۇشىن كەڭەستەر وداعىنىڭ باتىرى اتاعىنا ۇسىنىلعانىن ايتىپ, 289-اتقىشتار پولكىنىڭ كومانديرى اۋىلداعى زەرىپ شەشەسى مەن ءىنىسى ىسقاققا  حات  جازادى.

26 اقپاندا دزوتقا قاراي شەگىنگەن نەمىس سولداتتارىنىڭ اتقان اۆتومات وعى يمانعاليعا ءتيىپ,  اۋىر جارالانسا دا,  اقىرعى كۇشىن جيناپ  بەلىنە بايلانعان گراناتالاردى  جاۋ دزوتىنا لاقتىرىپ ەرلىكپەن قازا تاپتى. باتىر پولشاداعى   بولەۆلاۆيتسە دەرەۆنياسىنداعى اسكەري زيراتتا جەرلەنگەن. بۇل جەردە كەڭەس ارمياسىنىڭ 141 ساربازى جاتىر.   

اپ

1997 جىلى يمانعالي ءبىلتابانوۆتىڭ ەسىمى قوبدا اۋدانىنداعى اۋىلدىق وكرۋگكە بەرىلدى.  وسى جەردەگى اۋىل مەكتەبى دە باتىردىڭ ەسىمىن يەلەنگەن. قوبدا اۋداندىق مۋزەيىنىڭ مەڭگەرۋشىسى گۇلبارشىن ەرعاليەۆانىڭ ايتۋىنشا,  يمانعاليدان ۇيىنە ەكى حات كەلگەن. ءبىرىنشىسى,   1944 جىلدىڭ 12 تامىزىندا ءىنىسى ىسقاققا جازعان حاتى. ارايلىم شويمانوۆا تاپسىرعان وسى حاتتىڭ   تۇپنۇسقاسى قوبدا اۋداندىق مۋزەيىنىڭ ەكسپوزيتسياسىندا تۇر.  ال, 1945 جىلدىڭ قاڭتارىندا جىبەرىلگەن حاتى جوعالىپ كەتكەن.

ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس جىلدارى اقتوبە وبلىسىنان 38 كەڭەستەر وداعىنىڭ باتىرى, 9 «داڭق» وردەنىنىڭ يەگەرى شىقسا, ونىڭ 8-ءى قوبدا توپىراعىنان  مايدانعا اتتانعاندار. قوبدا اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى نۇرلىبەك كەرەيماعامبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇلاردان وزگە اتالماي قالعان ەكى باتىر بار. ونىڭ ءبىرى, مايداننان ورالعان بويى الماتىعا كوشىپ كەتكەن جولدىباەۆ بولسا, ەكىنشىسى دنەپر وزەنىندەگى شايقاستاعى ەرلىگى ءۇشىن كەڭەستەر وداعىنىڭ باتىرى اتاعىنا ۇسىنىلعان راقىشەۆ دەگەن جىگىت.

«الايدا راقىشەۆكە كەڭەستەر وداعىنىڭ باتىرى  اتاعىن بەرۋ تۋرالى  ۇسىنىس حاتتىڭ بىرىندە  ونى   دنەپر  وزەنىنىڭ سول جاعالاۋىندا  ەرلىك كورسەتتى دەپ, ەكىنشىسىندە وڭ جاعالاۋى دەپ جازىلعان.  سايكەسسىزدىكتى  تۇزەتۋگە ۋاقىت بەرىلەدى. وسى  ارالىقتا ول  نەمىستەردىڭ تۇتقىنىنا ءتۇسىپ قالادى», دەدى ن. كەرەيماعامبەتوۆ.

اا

                                                             

سوڭعى جاڭالىقتار

شەرحان جانە گاملەت

ونەر • بۇگىن, 15:25

الماتى ماڭىندا جەر سىلكىندى

الماتى • بۇگىن, 15:02