باحرەينگە ساپار اياسىندا سەنات توراعاسى وسى ەلدىڭ كورولى حاماد بەن يسا ءال-حاليفامەن دە كەزدەستى. ماۋلەن اشىمباەۆ قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جىلى لەبىزىن جەتكىزىپ, باحرەين كورولدىگى ەلىمىز ءۇشىن پارسى شىعاناعى ايماعىنداعى ماڭىزدى سەرىكتەستەردىڭ ءبىرى ەكەنىنە نازار اۋداردى. سونداي-اق ول قازاقستان كورولدىكپەن كوپجوسپارلى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتۋعا مۇددەلى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
حالىقارالىق كونفەرەنتسيانىڭ پلەنارلىق سەسسياسىندا ءسوز سويلەگەن ماۋلەن اشىمباەۆ قازىرگى تاڭدا ادامزات ىشكى قايشىلىقتار, گەوساياسي تۇراقسىزدىق, قارۋلى قاقتىعىستار, ەكسترەميزمنىڭ ناسيحاتتالۋى سياقتى جاھاندىق سىن-قاتەرلەرگە تاپ بولىپ وتىرعانىن ايتتى. سەنات سپيكەرى بۇعان دەيىنگى تاجىريبە كورسەتكەندەي, مۇنداي حالىقارالىق شيەلەنىس راديكالدى يدەولوگيالاردى تاراتۋ, كسەنوفوبيا مەن جەككورۋشىلىكتى قوزدىرۋ ءۇشىن ءجيى قولدانىلاتىنىن تىلگە تيەك ەتتى. ماۋلەن اشىمباەۆ وسى تۇرعىدان كەلگەندە باحرەيندەگى كونفەرەنتسيا بەيبىتشىلىك پەن بىرلىكتى نىعايتۋ جانە حالىقتار مەن مادەنيەتتەر اراسىنداعى ديالوگتى جۇيەلى جولعا قويۋ باعىتىندا ۋاقتىلى قولعا الىنعان ماڭىزدى الاڭ رەتىندە ەرەكشە مانگە يە ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«كونفەرەنتسيا حالىقارالىق قوعامداستىق ءۇشىن اسا ماڭىزدى كەزەڭدە ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. دۇنيەجۇزى بەتپە-بەت كەلگەن بۇگىنگى سىن-قاتەرلەر مۇسىلمان الەمىنە عانا ەمەس, بۇكىل جاھاندىق ءتارتىپتىڭ نەگىزدەرىنە قاۋىپ ءتوندىرىپ تۇر. وسى ورايدا يسلام ديالوگىن دامىتۋعا ارنالعان بۇل كونفەرەنتسيا دەر كەزىندە قولعا الىنعان ىرگەلى باستاما ەكەنىن اتاپ وتكەن ءجون. باحرەيننىڭ وسى باعىتتاعى يگى ىستەرى – قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بەيبىتشىلىك پەن ديالوگ مادەنيەتىن ىلگەرىلەتۋگە ارنالعان باستامالارىمەن ۇندەس. بەيبىتشىلىك مەن توزىمدىلىك يدەيالارىن ىلگەرىلەتۋ جولىندا باحرەين كورولدىگىنىڭ 2017 جىلعى دەكلاراتسياسى مەن «شىعىس پەن باتىستىڭ بەيبىت قاتار ءومىر ءسۇرۋى ءۇشىن» ۇرانىمەن وتكىزىلگەن باحرەين ديالوگ فورۋمى دا شەشۋشى ءرول اتقاردى. سونداي-اق كورول حامادتىڭ بەيبىت قاتار ءومىر ءسۇرۋ جونىندەگى جاھاندىق ورتالىعى دا وسى پروگرەسسيۆتى ۇستانىمدى بەلسەندى تۇردە دارىپتەپ كەلەدى», دەدى م.اشىمباەۆ.
الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزى حاتشىلىعىنىڭ باسشىسى كونفەرەنتسيانىڭ پانەلدىك سەسسيالارىندا ءدىن تاقىرىبىمەن قاتار كوتەرىلگەن عىلىم, ءبىلىم, ايەلدەردىڭ ءرولى جانە باسقا دا تۇجىرىمدامالىق اسپەكتىلەردى قامتيتىن ماسەلەلەردىڭ وزەكتىلىگىنە توقتالدى. سەنات سپيكەرى قازاقستان حالىقارالىق ارەنادا بەلسەندى دارىپتەپ كەلە جاتقان بەيبىتشىلىكتى, كەلىسىمدى جانە ءوزارا سەنىمدى نىعايتۋعا ارنالعان نەگىزگى تاسىلدەردى دە اتاپ ءوتتى.
«قاسىم-جومارت توقاەۆ ەل ىشىندە دە, الەمدىك ارەنادا دا بىرلىك, ءوزارا تۇسىنىستىك جانە كونفەسسياارالىق ديالوگ مادەنيەتىن دايەكتى تۇردە دارىپتەپ كەلەدى. قىركۇيەك ايىندا استانادا «دىندەر ديالوگى: بولاشاق جولىنداعى سينەرگيا» تاقىرىبىنا ارنالعان الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ VIII سەزى وتەدى. بۇل باستاما 20 جىلدان اسا ۋاقىتتىڭ ىشىندە قازىرگى وزەكتى پروبلەمالاردى شەشۋگە رۋحاني كوشباسشىلاردىڭ كۇش-جىگەرىن جۇمىلدىراتىن بەدەلدى الاڭعا اينالدى. سەزد اياسىندا جاس ءدىني ليدەرلەر فورۋمى دا وتكىزىلىپ كەلەدى», دەدى م.اشىمباەۆ.
سونىمەن قاتار ول ءال-ازھاردىڭ جوعارعى يمامى شەيح احمەد ات-تايەبپەن كەزدەستى. وندا تاراپتار كونفەسسياارالىق ديالوگتى دامىتۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى مەن پەرسپەكتيۆالارىن تالقىلادى. سەنات سپيكەرى قازاقستان يسلام الەمىنىڭ نەگىزگى ءبىلىم, عىلىم جانە رۋحاني ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى سانالاتىن ءال-ازھار ۋنيۆەرسيتەتىنە ۇلكەن قۇرمەتپەن قارايتىنىن ايتتى. سونداي-اق ول جوعارعى يمامعا كونفەسسياارالىق ديالوگتى نىعايتۋعا قوسقان ۇلەسى مەن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزىنىڭ يدەيالارىن قولداپ كەلە جاتقانى ءۇشىن ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. ۋاقىت وتكەن سايىن قازىرگى قۇبىلمالى الەمدە سەزد قۇندىلىقتارىنىڭ ماڭىزى ارتا تۇسكەنى انىق.
ءال-ازھار ۋنيۆەرسيتەتى – ءبىلىم, بەيبىتشىلىك پەن رۋحانيات يدەيالارىن دارىپتەيتىن اسا ماڭىزدى ورتالىقتاردىڭ ءبىرى. ءسىزدىڭ دىنارالىق ديالوگتى نىعايتۋ جولىنداعى قىزمەتىڭىز حالىقارالىق دەڭگەيدە ۇلكەن قۇرمەتكە لايىق. ءسىز قازاقستاننىڭ الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزىن وتكىزۋ جونىندەگى باستاماسىن بەلسەندى قولداپ كەلەسىز. سول ءۇشىن وزىڭىزگە ەرەكشە العىس بىلدىرەمىز», دەپ ماۋلەن اشىمباەۆ شەيح احمەد ات-تايەبكە مەملەكەت باسشىسىنىڭ اتىنان الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ VIII سەزىنە شاقىرۋدى تابىس ەتتى.
ءوز كەزەگىندە ءال-ازھاردىڭ جوعارعى يمامى قازاقستاننىڭ جاھاندىق دىنارالىق ديالوگتى ىلگەرىلەتۋ جانە نىعايتۋ باعىتىنداعى ماڭىزدى رولىنە نازار اۋداردى. سونداي-اق ول تەولوگيالىق ءبىلىم بەرۋ, عىلىمي زەرتتەۋلەر سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق سياقتى ماڭىزدى باعىتتاردا ودان ءارى بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە دايىن ەكەنىن جەتكىزدى.
ماۋلەن اشىمباەۆ كاۆكاز مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ توراعاسى شەيح-ۋل-يسلام اللاشۇكىر پاشا-زادەمەن كەزدەسۋدە اقتاۋ ماڭىندا ازەربايجاننىڭ «AZAL» اۋە كومپانياسىنا تيەسىلى ۇشاقتىڭ اپاتقا ۇشىراۋىنا بايلانىستى كوڭىل ايتتى. سونداي-اق ول كاۆكاز مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسى ۇزاق جىلدار بويى الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزى كوزدەگەن ماقساتتارعا قول جەتكىزۋگە ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
سونىمەن قاتار قازاقستان دەلەگاتسياسىنىڭ مۇشەلەرى باحرەيننىڭ يسلام ىستەرى جونىندەگى جوعارى كەڭەسىنىڭ توراعاسى شەيح ابدۋلراحمان بەن موحاممەد بەن راشيد ءال-حاليفامەن, ءباا يسلام جانە ۋاقىفتار ىستەرى جونىندەگى باس اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى ومار حابتۋر ءال-دارەيمەن, وكسفورد يسلام زەرتتەۋلەرى ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى فارحان احماد نيزاميمەن جانە يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى حيسسەين براحيم تاحامەن كەزدەستى.
