جادىگەر • 19 اقپان, 2025

ءماديدىڭ ەر-توقىمى

190 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

شەت اۋداندىق ارحەولوگيالىق-ەتنوگرافيالىق مۋزەيى­نىڭ قورى جاڭا جادىگەرمەن تولىقتى. وندا اقىن, ءانشى, كومپوزيتور ءمادي ءباپي ۇلىنىڭ ەر-توقىمىن قۇسبەگى تىلەۋقابىل ەسەنبەك ۇلى تابىستادى.

ەر-توقىمنىڭ بۇل ءتۇرى ارقا دالاسىندا كەڭ تارالعان. ەردىڭ ەل اۋزىنداعى اتاۋى – ۇيرەكباس ەر نەمەسە ارعىن ەر. بۇل جادىگەردىڭ باس ءپىشىنى كوبىنە ۇيرەك ەرگە كەلىڭكىرەيدى. ءبىر قاراعاندا سۇلباسى سۋدا جۇزگەن ۇيرەك سەكىلدى. كو­بىنە سال-سەرىلەر قولدانعان ­كو­رى­نەدى.

– قاز داۋىستى قازىبەك ءبيدىڭ ۇرپاعى, حالىق اقىنى, ءانشى-كومپوزيتور, سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى, ءوز زاما­نىندا ولەڭ-جىرلارى, جىر-شۋماقتارى قاعاز بە­تىنە تۇسپەسە دە ەل اۋزىندا ساق­تالعان دارقان دالانىڭ ءدۇل­د ۇلى ءمادي ءبا­پي ۇلىنىڭ ەر-توقىمىن مۋزەي قورىنا تابىستاۋ كوپتەن ويىمدا ءجۇر ەدى. دەگەنمەن تاريحي جادىگەردىڭ ءۇيدىڭ تورىندە تۇرعانى دا ەرەكشە اسەرلى. الايدا مەنەن كەيىن كىم يە بولىپ قالاتىنىن ويلاپ, وسى شەشىمدى ءجون كوردىم. ماعان دەيىن قولدان-قولعا ءوتىپ كەلگەن جادىگەر عوي. قۇندى دۇنيەنىڭ قولىما ءتۇسۋىنىڭ دە تاريحى تەرەڭدە, – دەيدى ساياتشى, ولكەتانۋشى تىلەۋقابىل ەسەنبەك ۇلى.

جادىگەر بۇركىتشىنىڭ قولىنا قالاي تۇسكەن دەگەن سۇ­راق تۋى زاڭدى. ءماديدىڭ جول سەرىگى, ات­قوسشىسى بول­عان توقاش كادى­­كەەۆ ءانشىنىڭ قارىنداسى ماپرۋزاعا ۇي­لەنگەن. ءمادي اتىلىپ كەتكەننەن كەيىن ەر-تۇرمانى كۇيەۋبالاسى توقاش كادى­كەەۆتە قالعان. توقاشتان بالاسى لياتايعا بەرىلگەن. لياتايدان شاحتادا بىرگە جۇمىس ىستەگەن ايعوجا تۋى­سىنا كوشەدى. اي­عوجادان جاقىن تۋىسى نىعمەتوللانىڭ قولىنا تۇسەدى. ال نىعمەتوللا – تى­لەۋ­قابىلدىڭ ناعاشىسى. بۇل ەر-توقىمدى بۇل كىسى قالپىنا كەل­تىرىپ, 30 جىل تۇتىنىپتى.

كونە ەر شامامەن XX عاسىردىڭ باسىندا جاسالعان. ماتەريالى اعاشتان شابىلىپ, تازا بىلعارىمەن قاپ­تالىپ, كۇمىسپەن كۇپتەلىپ, بەزەندىرىلگەن.

 

قاراعاندى وبلىسى,

شەت اۋدانى

سوڭعى جاڭالىقتار