تەاتر • 18 اقپان, 2025

«قاراساي جاستارى» جاراپ تۇر

55 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

حالىقتىق ونەردىڭ ءورىسىن كەڭەيتىپ, جۇلدىزىن جارقى­را­تىپ جۇرگەن ۇجىم­نىڭ ءبىرى – «قاراساي جاس­تارى» تەاترى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. اتاۋى ايتىپ تۇرعانداي قۇرامى ونەر دەسە ىشكەن اسىن جەرگە قويا­تىن تا­لانتتى جاستاردان تۇراتىن تەاتر ۇجىمى اۋەل باستان نىق تۇ­رىپ, ساحنالىق قويىلىمدارى كورەرمەن جۇرەگىنەن جىلى ورىن الادى.

«قاراساي جاستارى» جاراپ تۇر

«2015 جىلى فولكلورلىق انسامبل قۇرۋ­عا نيەتتەنىپ, وسى تۇرعىدا جۇمىس ىستەدىك. ناتيجەسىندە, ء«ۇش قوڭىر» فولكلورلىق-ەتنوگرافيالىق ءانسامبلى قۇرىلىپ, 42 شتاتپەن تولىقتى. وسىدان كەيىن اۋداندىق مادەنيەت ءۇيىنىڭ سول كەزدەگى رەجيسسەرى باعلان قالمانوۆ ­تەاتر اشۋ جونىندە ۇسىنىس ايتتى. سودان باس­تاپ تالانتتى جاستاردىڭ اتسالىسۋىمەن العاشقى سپەكتاكلدى دايىندادىق. ول كەزدە ارامىزدا ديپلومى بار ءبىر عانا تەاتر اكتەرى الىشەر مۇقاشوۆ بولدى. قاراساي اۋدانىنىڭ 90 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي جازۋشى ناعاشىبەك قاپالبەك ۇلىنىڭ «قارا­ساي باتىر» اتتى دراماسىمەن تەاتر­دىڭ تۇساۋى كەسىلدى. رەجيسسەر باعلان مارات­ ۇلى قويعان تەاتر­دىڭ قاناتقاقتى بۇل سپەك­تاكلى كاسىبي تۇرعىدا جوعارى باعا­لا­نىپ, بو­لا­شاعىنا جارقىن جول اشتى», – دەي­دى تەاتر نەگىزىن قالاۋشى, اۋداندىق ما­دە­نيەت, تىل­دەردى دامىتۋ, دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت ءبولىمىنىڭ باسشىسى كۇلجان دۇي­­سە­نوۆا.

كورەرمەن جۇرەگىنە جول تاپقان تۇڭ­عىش قويىلىمى ءساتتى شىققان تەاتر ونەر­پاز­دارى قاناتىن قومداپ, دراماتۋرگ جابال ەرعاليەۆتىڭ «جان شىرىلى» پەساسىن دايىندادى. سپەكتاكل ارقى­لى قوعامدا بەلەڭ العان كەلەڭ­سىز­دىكتەردى قوزعاپ, دابىل قاقتى. وسىلايشا, جۇدىرىقتاي جۇ­مى­­لىپ, ءوز الدىنا ۇجىم بولىپ قالىپتاس­قان ونەرلى جاستار كاسىبي اكتەرلەردىڭ دەڭگەيىنە جەتەعابىل جۇمىس جاساۋعا توسەلە باستاعاندارىن بايقاتادى.

«قاراساي جاستارى» تەاترى اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 175 جىلدىعىنا وراي باقىت بەدەلحان ۇلىنىڭ «رۋح جىرى» پوەماسىنىڭ جەلىسى بويىنشا «جۇرەكتىڭ كوزى اشىلسا...» اتتى پوەتيكالىق دراماسىن ۇسىندى. تا­لانتتى رەجيسسەر باعلان مارات­ ۇلى ساحنالاعان قويىلىم 2021 جىلى تال­دىقورعان قالاسى ءسۇيىنباي اتىن­داعى الماتى وبلىستىق فيلارمونيا­سىندا «حالىقتىق جانە جاڭادان قۇ­رىلعان حالىقتىق اتاعى بار» تەاتر فەستيۆالىنە قاتىسىپ, 32 تەاتردىڭ اراسىنان توپ جارىپ, باس جۇلدەنى يەلەنگەنىن ەرەكشە اتاعان ءجون.

ودان كەيىنگى كەزەكتە دراماتۋرگ تولەن ابدىكتىڭ ء«بىز ۇشەۋ ەدىك» دراماسىن دا ءساتتى ساحنالاعان ونەر ۇجى­مى ەكى جىل بۇرىن عابيت مۇسىرەپوۆ ­اتىن­دا­عى قازاق مەملەكەتتىك اكادە­ميا­­لىق بالالار جانە جاسوسپىرىم­دەر ­تەاترىندا اقىن, دراماتۋرگ, حا­لىق­ارا­لىق «الاش» ادەبي سىيلى­عىنىڭ لاۋرەاتى باقىت بەدەلحاننىڭ «9 گرامم...» ين­تەللەكتۋالدى-پوە­تيكا­لىق سپەك­تاك­­لىن ساحنالادى. قو­يىلىمعا كەلگەن كورەرمەننەن ينە شانشار ورىن بولمادى. قازاق­ستاننىڭ ەڭبەك ەرى ءاسانالى ءاشىموۆ جاستار تەاترىنا العىس ايتىپ, باتاسىن بەرگەن بولاتىن. سپەكتاكلدى رەجيسسەر جۇلدىزبەك جۇمانباي ساحنالاسا, سازگەر قانات يبرا­گيموۆ دىبىسپەن كوركەمدەپ, كورە­رمەننىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بو­لەندى. سونداعى جاس اكتەرلەردىڭ كيەلى ساحناداعى شەبەرلىكتەرى مەن تابان­دىلىقتارىنا ءدۇيىم جۇرت تىك تۇرىپ قوشەمەت كورسەتىپ, قول سوققان ەدى.

«نار تاۋەكەلمەن» سالماقتى سپەكتاكل­دەر ساحنالادىق. ءسويتىپ, شە­بەر­­لىگىمىز شىڭ­دالا ءتۇستى. ۋاقىت وتە كەلە بالالارعا ار­نال­عان «برەمەن مۋزى­كانتتارى», «باتىل كوجەكتەر», «قا­د­ىردىڭ باقىتى», «الدار كوسە», «قۇس­تار فەستيۆالى» اتتى ەرتە­گى­لەر­مەن كىشكەنتاي كورەرمەندەردى قۋان­تىپ كەلەمىز. كورەرمەندەردىڭ كوڭى­لىن سەر­پىلتۋ ماقساتىندا ءا.ورازباەۆ اۋدارعان س.لوبو­زەروۆتىڭ «قالادان كەلگەن مەيمان» كومە­ديالىق سپەكتاك­لىن ساح­نالادىق. قويىلىم رەجيس­سەرى الى­شەر مۇقاشوۆ بولدى. بۇگىندە ­تەاتردا رەجيسسەر جاسۇلان زامانبەك, تەاتر­ اكتەرلەرى جارقىن راقىمقاش, ابزال ءابدىحان, جانار بەرىك, شىنار بەرجانوۆا, دانا ەرعازينا, ايمان راحىمبەرديەۆا, نۇربەك الپىسباي, ماديار ورنىقباي, وپەراتور نۇرزات قاسقاباەۆ سىندى تالانتتى جاستار جۇمىس ىستەيدى», دەيدى تەاتردىڭ كور­كەمدىك جەتەكشىسى نۇربول داڭعىل.

الايدا سۇتتەي ۇيىعان ۇجىمنىڭ كەم-كەتىگى دە جوق ەمەس. ەڭ الدىمەن, حالىقتىق ونەردى ورىستەتىپ جۇرگەن تەاترعا كەرەگى شتات بىرلىكتەرى بولسا, ەكىنشىدەن, گاسترولدىك ساپارعا شىعۋعا اۆتوبۋستىڭ جوقتىعى ۇلكەن كەدەرگى ەكەنى جاسىرىن ەمەس. تەاتر نەگىزى قالانعالى بەرى كوستيۋمدەرى دە جاڭارماعانىن جاسىرۋعا بولماس. سوعان قاراماستان ۇلت رۋحانياتى­نىڭ شىنايى قازىناسىن بايىتىپ, قاناتىن كەڭگە جايعان «قاراساي جاس­تارى» تەاترىنىڭ جەتى جىلدا جەتكەن جەتىستىكتەرى كوڭىل كونشىتەدى.

 

الماتى وبلىسى,

قاراساي اۋدانى 

سوڭعى جاڭالىقتار