سۋرەتتى تۇسىرگەن – اۆتور
يران يسلام رەۆوليۋتسياسىنىڭ 46 جىلدىعى اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان شاراعا قىتاي, تۇركيا, ماجارستان, ءۇندىستان, وزبەكستان, قىرعىزستان, تۇرىكمەنستان, اۋعانستان, تاجىكستان ەلدەرىنىڭ باس كونسۋلدارى, جەتەكشى وقۋ ورىندارىنىڭ عالىمدارى, بۇۇ وكىلدەرى مەن زيالى قاۋىم قاتىستى. كەش شىمىلدىعى دوستىق ءارى كورشىلىك تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتقان قوس ەلدىڭ انۇرانىمەن اشىلىپ, الماتىداعى يران باس كونسۋلدىعى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى باحمان اعارازي سان سالاداعى سەرپىندى بايلانىس قازاقستان مەن يران دوستىعىن ودان ءارى نىعايتا بەرەتىنىن جەتكىزدى.
«ەكى ەل اراسىنداعى ورتاق مادەني مۇرالار بەرىك قارىم-قاتىناستىڭ ورىستەۋىنە جول اشىپ كەلەدى. حالىقارالىق قاۋىمداستىقپەن, اسىرەسە ورتالىق ازياداعى كورشىلەس ەلدەرمەن ءتيىمدى ىنتىماقتاستىق ورناتۋ ءبىز ءۇشىن ماڭىزدى. كەيىنگى جىلدارى مادەني بايلانىستار عانا ەمەس, ەكونوميكالىق ساۋدا قاتىناستارى دا ەداۋىر ۇلعايعانىنا كۋا بولىپ وتىرمىز. ەكىجاقتى تاۋار اينالىمى ستاتيستيكاسىنا سايكەس, يران مەن قازاقستان اراسىنداعى ساۋدا كولەمى بىلتىر 342 ملن دوللارعا جەتتى. بۇل ءۇردىستىڭ ماڭىزدى بولىگى ەكى ەل ۇكىمەتتەرىنىڭ ارىپتەستىك بايلانىسىنىڭ, وتكىزىلگەن ءتۇرلى كورمەلەردىڭ, رەسمي ءىس-ساپارلاردىڭ ارقاسىندا جۇزەگە استى. سوڭعى بىرنەشە جىلدا قازاقستاننان يرانعا وزىق مامانداردان قۇرالعان دەلەگاتسيالار بارىپ, ەكى ەل كاسىپكەرلەرىنىڭ قاتىناسىن نىعايتتى. تاراپتاردىڭ ءوزارا تابىسۋىنىڭ ارقاسىندا كوپتەگەن يراندىق كومپانيا قازاقستاندىق نارىققا شىعۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتتى. عىلىم, ونەر, مادەنيەت سالاسىندا الماتى مەن يراننىڭ رۋحاني ورتالىقتارى جاقسى ىنتىماقتاستىق ورناتىپ جاتىر. جۋىردا ۇلتتىق كىتاپحانادا «يران قازاقتارى» دەپ اتالعان ەڭبەكتىڭ تۇساۋى كەسىلدى. جاساندى ينتەللەكت, ساندىق تەحنولوگيا, نانومەديتسينا, بيوتەحنولوگيا, اەروعارىش وندىرىسىندەگى جەتىستىكتەرىمىز دە قاتار ىلگەرىلەپ كەلەدى. بۇل جۇمىستار توقتاۋسىز جالعاسا بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن», دەدى باحمان اعارازي.
ەكى ەل دوستىعىنىڭ جەتىستىكتەرى جان-جاقتى سارالانعان باسقوسۋدا اباي مەن فيردوۋسي ولەڭدەرى وقىلىپ, يراننىڭ ءداستۇرلى بۇيىمدارى, ۇلتتىق تاعامدارى, توقىما, سۋرەت ونەرىنىڭ تاريحىنا قاتىستى تىڭ دەرەكتەر ايتىلدى. ستۋدەنتتەر پارسى شايىرلارىنىڭ ءان-جىرىنان شاشۋ شاشىپ, ونەرلەرىن ورتاعا سالدى. الماتىداعى يران مادەنيەت ورتالىعىنىڭ قولداۋىمەن «وتباسى حرەستوماتياسى» باسپاسى ارقىلى پارسى تىلىنەن قازاق تىلىنە اۋدارىلىپ جارىق كورگەن كىتاپتاردىڭ تۇساۋى كەسىلدى. ولاردىڭ قاتارىندا «ناۋرىزناما», «عازالدار», «بالا ءماجيتتىڭ حيكايالارى», «قۇستار ءماجىلىسى», ء«بىر بەتتىك كىتاپ», «يران قازاقتارى», ء«پىل تۋرالى تالاس», ء«لايلى ءماجنۇن», ت.س.س تۋىندىلار بار. ماماندار مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن اۋدارما ءىسىنىڭ اۋقىمى كەڭەيگەنىن ايتادى. بۇعان تەگەراندا وتكەن حالىقارالىق كىتاپ كورمەسىندەگى رۋحاني بايلانىس سەرپىن بەرگەن.
«يران – ءبىزدىڭ كاسپي وڭىرىندەگى تاتۋ كورشىمىز ءارى يسلام الەمىندەگى جارقىن سەرىكتەسىمىز. ەكى ەل بايلانىسىنىڭ تامىرى تەرەڭدە جاتىر. وعان ءبىزدىڭ حالىقتاردىڭ ورتاق تاريحى مەن مادەنيەتى كۋا. 2022 جىلى 19 ماۋسىمدا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تەگەرانعا جاساعان رەسمي ساپارى ەكى ەل اراسىندا ەلەۋلى تابىسقا جول اشتى. وسى جىلدىڭ قاڭتارىندا يراننىڭ ءبىرىنشى ۆيتسە-پرەزيدەنتى موحامماد-رەزا ارەف الماتى قالاسىندا وتكەن ەۋرازيالىق ۇكىمەتارالىق كەڭەسىنىڭ وتىرىسىنا قاتىستى. 18-19 اقپاندا تەگەراندا وتەتىن كاسپي ماڭى ەلدەرىنىڭ ەكونوميكالىق فورۋمىنا قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى قاتىسادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل ساپار كوپجاقتى ىقپالداستىققا تىڭ سەرپىن بەرىپ, ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناستاردى ودان ءارى تەرەڭدەتۋگە جاڭا مۇمكىندىكتەر اشادى», دەيدى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ وكىلى جانىبەك ابدىراشەۆ. شارا سوڭىندا قوناقتار يراننىڭ عىلىمي جانە تۋريستىك الەۋەتىنەن سىر شەرتەتىن كورمەنى تاماشالاپ, ەستەلىك سۋرەتكە ءتۇستى. سونداي-اق سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ وكىلى جانىبەك ابدىراشەۆقا, يران باس كونسۋلدىعى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى باحمان اعارازيگە, اۋدارماشى گاۋحار ومارحانوۆاعا يران مادەنيەت ورتالىعىنىڭ العىسحاتتارى تابىستالدى.
الماتى
