كاسىپكەرلەر ۇسىنىسى ەسكەرۋسىز قالمايدى

ۇلىتاۋ وبلىسىندا قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى داۋرەن تەمىربەكوۆتىڭ كاسىپكەر­لەرمەن كەزدەسۋى ءوتتى. جيىنعا 200-دەن استام بيزنەس وكىلى  قاتىستى. كەزدەسۋ بارىسىندا جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر سالىق زاڭناماسىنا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەرگە قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى.

جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر پالاتاسى­نىڭ ديرەكتورى گۇلميرا قاجەنوۆا وڭىر­لىك بيزنەس وكىلدەرىمەن مۇنداي كەزدەسۋلەر «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىنىڭ جۇمىس ىستەپ جاتقانىن كورسەتەتىنىن ايتتى. ول «اتامەكەن» ۇكپ ءاربىر زاڭنامالىق باس­تاما كاسىپكەرلەر مەن ينۆەستورلار مۇددەسىن ەسكەرە وتىرىپ جان-جاقتى تالدانادى دەپ كۇتەدى.

سونىمەن قاتار وسىنداي كەزدەسۋ تۇركى­ستان وبلىسىندا دا ۇيىمداستىرىلىپ, وندا ۇلت­تىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى باۋىر­جان قۇدايبەرگەنوۆ ءوڭىر كاسىپكەر­لەرىمەن جاڭا سالىق رەفورماسىن تالقىلادى. كەزدەسۋ­دە «BNK Group LTD» جشس باس ديرەكتورى نيازالى بەيسەن­باەۆ قوسىلعان قۇن سالىعى­نىڭ 20%-عا كوتەرىلۋىنىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنى وندىرۋ­شىلەرىنە ىقتيمال اسەرىنە توقتالدى. «مول­شەرلەمەنىڭ ءوسۋى شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە قوسىمشا سالماق تۇسىرەدى. سوندىقتان ۇكىمەتكە كەيبىر باسىم سالالار ءۇشىن ديففەرەنتسيالدى سالىق مولشەرلەمەسىن ەنگىزۋ, تابىسى تومەن كاسىپورىندارعا ۋاقىتشا سالىقتىق دەمالىس بەرۋ جانە كولەڭكەلى ەكونوميكامەن كۇرەسۋ شارالارىن كۇشەيتۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋدى ۇسىنامىز. بۇل كاسىپكەرلەر مەن تۇتىنۋشىلارعا كەلەتىن تەرىس اسەردى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى»,  دەدى كاسىپكەر.

ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى قازىردە اگرارلىق سەكتوردا شارۋا قوجا­لىقتارى ققس تولەمەيتىنىن, ال زاڭدى تۇلعالار قولدانىستاعى جەڭىلدىكتەردىڭ ارقاسىندا بيۋدجەتكە تولەنۋگە ءتيىستى سالىقتاردىڭ تەك 30%-ىن عانا تولەيتىنىن اتاپ ءوتتى. جاڭا مەحانيزمدەر بويىنشا ولاردىڭ ەشقايسىسى ققس تولەمەيدى.

سونداي-اق اقتوبە وبلىسىندا بولعان كەزدەسۋدە «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى ساۋدا جانە قىزمەت كورسەتۋ سالالىق كەڭەسىنىڭ قارجىلىق قىزمەت كىشى سەكتورىنىڭ باسشىسى ۆيكتوريا يساروۆا: ء«بىز 2023 جىلدان بەرى ۇسىنىس رەتىندە ايتىپ كەلە جاتقان 0% جانە 10% سارالانعان مولشەرلەمە تۇجىرىمىن قابىلداۋدى قولدايمىز. سىزدەر ازىرگە مەديتسيناعا 10% دەپ وتىرسىزدار. باسقا نۇسقالار بولا ما, الدە ءبىز قازىر كىمدى قوسۋعا بولاتىنىن ۇسىنا الامىز با؟» دەگەن سۇراق قويدى. ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى بۇل ماسەلەدە ققس بيۋدجەتتى تولىقتىرۋدىڭ نەگىزگى كوزدەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن ءتۇسىنۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «ققس مولشەرلەمەسىن ارتتىرۋ جانە سارالاۋ بيۋدجەتتىڭ مۇنايدان تۇسەتىن وزگەرمەلى كىرىستەرىنە تاۋەلدىلىگىن ازايتۋعا جانە مەملەكەتتىك باسىم جوبالاردى قارجىلاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءبىز اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وندىرۋشىلەردى ققس-تان بوساتۋدى ۇسىنامىز. قازىرگى ۋاقىتتا شارۋا قوجالىقتارى ققس تولەمەيدى جانە ءبىز ونى سولاي قالدىرامىز. اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن زاڭ­دى تۇلعالار قاجەتتى سومانىڭ 30%-ىن تولەي­دى. ەندى ولار بۇل سالىقتان بوساتىلىپ, كارتوپ, قىزاناق, پياز جانە قىرىققابات سياقتى باسقا دا ونىمدەردى باسەكەگە قابىلەتتى ەتەدى. 10%-دىق مولشەرلەمە كىمگە قاتىستى بەرىلەدى دەگەن سۇراق قوسىمشا تالقىلاۋدى قاجەت ەتەدى. سونداي-اق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى ءۇشىن تومەندەتىلگەن مولشەر­لەمەنى ۇسىنامىز. بارلىق ۇسىنىس جيناقتا­لىپ, تالقىلانادى, سودان كەيىن بارىپ وزدەرىڭىز­بەن بىرلەسىپ شەشىلەدى»,  دەدى ب.وماربەكوۆ.

قازىردە اباي وبلىسىندا 60 مىڭعا جۋىق بيزنەس سۋبەكتىسى جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ 70%-ى – جەكە كاسىپكەرلەر. جەرگىلىكتى بيزنەس وكىلدەرىنىڭ باسقوسۋىندا وبلىستىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى ماقسات ءسۇيشىنوۆ: «ققس – تۇتىنۋ سالىعى جانە ونى وزگەرتۋ كەز كەلگەن جاعدايدا باعاعا اسەر ەتەدى. شاعىن بيزنەستىڭ قاجەتتىلىكتەرىن ەسكەرەتىن جانە اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى تومەندەتەتىن تەڭدەستىرىلگەن جۇيەنى قۇرۋ ماڭىزدى. اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى جەڭىلدەتپەستەن ققس شەگىن تومەندەتۋ قوسىمشا جۇكتەمە تۋدىرادى. ەسەپتىلىكتى اۆتوماتتاندىرۋ, ەسەپكە الۋدىڭ كاسسالىق ءادىسىن, الدىن الا تولتىرىلعان دەكلاراتسيالاردى جانە كاسىپكەرلەرگە تيىمدىرەك جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن باسقا دا قۇرالداردى ەنگىزۋ قاجەت. سونىمەن قاتار سالىق رەفورماسىنىڭ ينۆەستيتسيالىق كليماتقا اسەرىن ەسكەرۋى كەرەك. ەڭبەكاقى قورىنا جوعارى جۇكتەمە بيزنەستى كولەڭ­كەگە كەتۋگە ءماجبۇر ەتەدى. جۇمىس بەرۋ­شى­نىڭ الەۋمەتتىك سالىعى مەن مىندەتتى زەينەت­اقى جارنالارىن قايتا قاراۋ جاناما شىعىنداردى ازايتۋعا, كومپانيالاردى بەيرەسمي سەكتوردان شىعارۋعا جانە جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا كومەكتەسەدى. سوڭعى شەشىمدەر فيسكالدىق ماقساتتار مەن كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ اراسىنداعى تەپە-تەڭدىكتى ەسكەرۋى ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگاندارمەن ديالوگتى جالعاستىرامىز. رەفورما بيۋدجەتتى تولىقتىرىپ قانا قويماي, ۇزاقمەرزىمدى ەكونوميكالىق ءوسۋ, بيزنەستى دامىتۋ جانە سالىق جۇيەسىنىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋعا ءتيىس», دەدى.

كەزدەسۋدە  قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى ەرجان ءبىرجانوۆ ققس تولەۋدەن كاسىپكەرلىكتىڭ تاعى قاي ساناتتارى بوساتىلاتىنىن ايتتى.

«قازاقستانداعى سالىق تولەۋشىلەردىڭ جالپى سانى – 2 ملن. ولاردىڭ 80 مىڭى عانا قوسىلعان قۇن سالىعىن تولەيدى. بۇگىندە  قوسىلعان قۇن سالىعىنىڭ شەگى شامامەن 80 ملن تەڭگەنى قۇرايدى جانە ونى 15 ملن تەڭگەگە دەيىن تومەندەتۋ ۇسىنى­لىپ وتىر. بۇل ماسەلە تالقىلاۋعا جاتا­دى, ويتكەنى اتال­عان شەڭبەر سالىق تولەۋشى­لەر­دىڭ ەداۋىر سانىن قامتۋى مۇمكىن – ءبىزدىڭ ەسەپ­تەۋى­مىزشە 200–300 مىڭ كاسىپ­كەر قوسى­لادى. حالىقپەن تىكەلەي جۇمىس ىستەيت­ىن سالىق تولەۋشىلەردى ارنايى سا­لىق رەجى­مىنە جاتقىزامىز. ياعني بۇگىنگى تاڭ­دا جە­ڭىل­دەتىلگەن رەجىمدە نەمەسە بولشەك سالىق بو­يىن­شا جۇمىس ىستەگەن ءۇي جانىن­داعى دۇ­كەن­دەر, شاشتارازدار, شاعىن كيىم بۋتيك­تەرى ققس-دان بوساتىلادى», دەدى ۆيتسە-مينيستر.

ماڭعىستاۋ وبلىسىندا وتكەن تالقىلاۋدا جەرگىلىكتى كاسىپكەر, «TaxServiceKz» جشس ديرەكتورى جاسۇلان سەرىك: «ۇكىمەت وكىلدەرى ايماققا كەلىپ, جاڭا سالىق كودەكسىن ءتۇسىندىرىپ جاتقانى وتە ورىندى. ءبىز دە ءوز ۇسىنىسىمىزدى ايتتىق. بۇل جەردە كاسىپكەرلەر مەن ۇكىمەت ءوز ۇستانىمىن بىلدىرەتىن پىكىرتالاس الاڭى ۇيىمداستىرىلدى. كاسىپكەرلەردىڭ پىكىرىن ەسكەرۋ ماڭىزدى. ققس ءوسىمى بيۋدجەتكە تۇسەتىن سالىق تۇسىمدەرىن ۇلعايتۋعا ءتيىس. الايدا ەگەر تۇتىنۋ ازايىپ, بيزنەستىڭ ءبىر بولىگى كولەڭكەگە كەتسە, تيىمدىلىك كۇتىلگەننەن از بولۋى مۇمكىن», دەگەن پىكىر ءبىلدىردى.

ۇكىمەت وكىلدەرى بارلىق ۇسىنىس, پىكىرلەر ەسكەرۋسىز قالماي, جان-جاقتى سارالاناتىنىن ايتتى.