قۇلپىنايىن قۇلپىرتقان
نان, ءسۇت, جارتىلاي فابريكات وندىرۋگە – 8 جوبا, وقىتۋ ورتالىقتارىنا – 3 جوبا, جيھاز جانە تىگىن تسەحتارىنا – 9 جوبا, ءسان سالونى مەن ماسساج ورتالىقتارىنا – 5 جوبا, گونچارلىق ءونىم, ات ابزەلدەرىن ءوندىرۋ جانە مەتالل كونسترۋكتسيالارىن وندىرەتىن تسەحتارعا – 4 جوبا, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا 2 جوبا قورعالىپ, كوميسسيانىڭ وڭ شەشىمىن الدى.
«گرانت العان ازاماتتار جەكە كاسىپكەرلىكپەن اينالىسىپ, ۋاقىتىندا ەسەبىن تاپسىرىپ جاتىر» دەيدى اۋداندىق «اتامەكەن» كاسىپكەرلىك پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى ورىنباي ءجانادىل. المالىباق ەلدى مەكەنىنىڭ تۇرعىنى اسحات زۇلقارناي ۇلى اۋلاسىنا جىلىجاي سالىپ, قۇلپىناي ءوسىرۋدى ۇيعارادى. وسى ماقساتتا «مانساپ» ورتالىعىنا ۇسىنعان بيزنەس-جوسپارى قولداۋ تاۋىپ, 400 اەك كولەمىندە قارجىلاي گرانت العان. قازىر قۇلپىنايدىڭ «البيون» سورتىن ءوسىرىپ جاتىر. اۋماعى 102 شارشى مەتر جىلىجايعا 2 مىڭ ءتۇپ قۇلپىناي وتىرعىزعان.
«بۇل سورت ءتوزىمدى ءارى قۇلپىناي وسىرۋمەن اينالىسۋدى باستاعان العاشقى كەزدە وتە ىڭعايلى. 2023 جىلعى جازدا جىلىجاي قۇرىلىسىن اياقتاپ, كۇزدەن باستاپ قۇلپىناي كوشەتتەرىن وتىرعىزدىم. الايدا تاجىريبە جەتىسپەي, ءبىرىنشى جىلى جەمىس الا المادىم. جىلىنا ءتورت رەت ءونىم الۋعا بولاتىن جىلىجايدى كۇتىپ-باپتاۋ ىسىمەن تۇبەگەيلى ءوزىم اينالىسامىن. ءونىم الۋ ءۇشىن مىندەتتى تۇردە ەكولوگيالىق تازا ءارى تابيعي قورەكتىك زاتتار بەرىپ, كۇتىم جاسايمىن. قۇلپىنايدى قۇلپىرتا وسىرۋدە ءسۇتتىڭ سارىسۋىن پايدالانۋ ءتيىمدى ەكەنىن ءبىلدىم. ول قۇلپىنايعا ەرەكشە قۋات بەرەدى», دەيدى.
اپتاسىنا ەكى رەت تامشىلاتىپ سۋارىلاتىن جىلىجايدىڭ قىسقى تەمپەراتۋراسى كۇندىزگى ۋاقىتتا 26-27 گرادۋس بولسا, تۇندە 16 گرادۋستان تومەندەمەۋى ءتيىس ەكەن. ال جىلىجايعا قويىلعان پەشتىڭ قوندىرعىسى وسى تەمپەراتۋراعا وزدىگىنەن اۋىسىپ تۇرادى. باپتاۋىنداعى امەريكالىق قۇلپىنايدىڭ ءبىر تالى 50-60 گرامم شاماسىندا سالماق باساتىن كورىنەدى. ءونىمنىڭ العاشقى تولقىنىندا 60 كيلوعا جۋىق قۇلپىناي جيناپ, جاقىن-جۇراعاتقا ساتىلعان. ەندى ەكىنشى تولقىندا تابىس ەسەلەنە تۇسەر دەپ ۇمىتتەنىپ وتىر. كاسىپكەردىڭ الداعى ماقساتى – جىلىجاي اۋماعىن 200 شارشى مەترگە دەيىن كەڭەيتۋ.
ليمون ءوسىرۋدى باستادى
ەرىنبەي ەڭبەك ەتكەن جاننىڭ كوڭىلى توق, كويلەگى ءبۇتىن بولارىن ساناعا ءسىڭىرىپ وسكەن ەرلان الدابەرگەنوۆ ليمون ءوسىرۋدى قولعا العان. باتان اۋىلىنىڭ تۇرعىنى توپىراعى قۇنارلى جەرگە ەرتە كوكتەمنەن كوكونىس كوشەتتەرىن وتىرعىزىپ, قيار مەن قىزاناق وسىرگەن. ۋاقىت وتە كەلە جىلىجاي شارۋاشىلىعىمەن تۇبەگەيلى اينالىسۋعا نيەتتەنىپ, ساپالى ءارى تابيعي تازا ءونىم الۋ جولىندا تىنىمسىز ىزدەنەدى. تاجىريبەسى تولىسا كەلە ليمون كوشەتتەرىن ەگۋگە كوڭىلى اۋادى. تاۋەكەل ەتىپ, تاشكەنتتىك كاسىپكەرلەرمەن تاجىريبە الماسىپ, ءۇي ىرگەسىندەگى جىلىجايىنا 72 ءتۇپ ليمون كوشەتىن ەككەن.
«بۇعان دەيىن دە قىزاناق پەن قيار ەگىپ, ناپاقامىزدى تاپتىق. تولايىم تابىسقا كەنەلمەسەك تە, ەشكىمنەن كەم قالماي تىرشىلىك جاسادىق. جىلىجاي جۇمىسىن ۇيلەستىرۋ وڭاي ەمەس. ءار ءىستى ۇتىمدى ۇيىمداستىرۋ كەرەك. ليمون وسىرسەم دەگەن كوپتەن كوكەيدە جۇرگەن شارۋانى باستاۋدا ءبىراز ىزدەنىسكە باردىم. سەبەبى ليمون ءوسىرۋ ۇيرەنشىكتى ءىس بولماعاندىقتان قىر-سىرى بىزگە بەيمالىم», دەيدى.
كاسىپ يەسى بىلتىر العاش رەت قايتارىمسىز گرانت الىپ, 800 شارشى مەتر جەرگە جىلىجاي قۇرىلىسىن جۇرگىزگەن. جىلىجاي ىشىنە تسەمەنتتەن ەدەن توسەپ, جىلىتۋ جۇيەسىنە قوسقان. قوسىمشا جىلۋ بەرەتىن ارنايى جەلدەتكىش ورناتقان. تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگياسىن ەنگىزگەن. ءسويتىپ, ءۇش جىل بۇرىن ويعا ورالعان ليمون ءوسىرۋ يدەياسىن جۇزەگە اسىرۋعا بىلەك سىبانا كىرىسىپ كەتكەن. كاسىپكەردىڭ جىلىجايىندا قىس ورتاسىندا 72 ءتۇپ ليمون كوشەتى ءوسىپ تۇر. العاش وتىرعىزعاننان بەرگى ءتورت اي ىشىندە 20 سانتيمەترگە بيىكتەگەنىن بايقاعان 6 جاسار ۇلى نۇرقادىردىڭ قۋانىشىندا شەك جوق. بالاقاي بۇگىندە اكەسىنىڭ قولعاناتىنا اينالىپ, ليموننىڭ جەمىس بەرۋىن اسىعا كۇتىپ ءجۇر. ليمون اعاشى 2-2,5 مەترگە دەيىن وسەدى ەكەن.
«تاشكەنتكە بارىپ, ليمون وسىرۋمەن اينالىساتىن جىلىجايلاردىڭ جۇمىسىمەن تانىستىم. «مەير» دەپ اتالاتىن سورتىن الىپ كەلىپ وتىرعىزدىم. ماماندار الدىمەن توپىراق قۇرامىن زەرتتەدى. ليمون – تازالىقتى ەرەكشە سۇيەتىن جەمىس. ونىڭ توڭىرەگى تازا, ارامشوپتەن ادا بولۋى كەرەك. وسى تۇپتەر جەرسىنىپ, جەمىس بەرسە بۇدان كەلەر پايدا دا مول بولماق. باستاپقى ءۇش جىلدا ليمون جەمىس بەرمەيدى, سول سەبەپتى, وسى ۋاقىتتا تەك شىعىنعا جۇمىس ىستەپ وتىرمىن. سەبەبى گازدىڭ ءتاريفى ءوسىپ كەتتى. قاڭتار ايىنا وسى شارشى مەترگە 284 703 تەڭگە تولەماقى كەلدى. ءبولىپ تولەۋگە دە مۇمكىندىك بەرمەيدى. اي سايىن مۇنداي اقشا تولەيتىن جاعدايىم جوق», دەيدى.
ونىڭ ايتۋىنشا, وزگە جەمىس اعاشتارى جىل سايىن قارتايسا, ليمون كەرىسىنشە, جىل سايىن جاڭارىپ, وسەدى. ءونىم كولەمى دە كوبەيە بەرەدى.
«كۇتىمى كۇشتى بولسا, وسى اۋماقتان شامامەن 20 تونناعا دەيىن ءونىم الۋعا بولادى. ليموننىڭ ءبىر ءتۇبى ورتا ەسەپپەن 40 كيلودان ارتىق ءونىم بەرەدى. ال ليموننىڭ ادام اعزاسىنا پايداسى وراسان زور ەكەنىن ەكىنىڭ ءبىرى بىلەدى», دەيدى كاسىپكەر. ەڭبەكقور ازامات جىلىجايدىڭ ءبىر بولىگىنە قيار ەگىپ, قوسىمشا تابىس تابۋعا تالپىنىپ وتىر. ءتىپتى ماندارين دا ەگىپ, ەكسپەريمەنت جاساپ كورىپ جاتىر. ارينە, تاۋەكەلشىل جاننىڭ ىسكەرلىگى سۇيسىنتپەي قويمايدى.
الماتى وبلىسى,
قاراساي اۋدانى
