چجەتسزيان تەحنولوگيالىق ۋنيۆەرسيتەتىمەن مەموراندۋم اياسىندا قۇرىلعان «كەڭىستىكتىك-ۋاقىتتىق جاساندى ينتەللەكت جانە تۇراقتى دامۋ جونىندەگى حالىقارالىق بىرلەسكەن زەرتحانا» قازاقستان, قىتاي جانە ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىنداعى حالىقارالىق عىلىمي ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ جانە وزىق تەحنولوگيالاردى دامىتۋ باعىتىنداعى ماڭىزدى قادام بولماق.
ۇعا پرەزيدەنتى, اكادەميك اقىلبەك كۇرىشباەۆ بىرلەسكەن زەرتحانىنىڭ زاماناۋي مۇمكىندىكتەرىن تانىستىرىپ, تاياۋ كەلەشەكتە ەلىمىزدىڭ كەڭىستىكتىك-ۋاقىتتىق دەرەكتەردى تالداۋ جانە تۇراقتى دامۋ سالاسىندا وڭىرلىك كوشباسشىعا اينالۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
قازىرگى زامانعى سىن-تەگەۋرىندەر, سونىڭ ىشىندە كليماتتىڭ وزگەرۋى, تابيعي رەسۋرستاردى باسقارۋ, تابيعي اپاتتار جانە ەكونوميكانىڭ تسيفرلاندىرىلۋى, جاساندى ينتەللەكت (جي) پەن كەڭىستىكتىك-ۋاقىتتىق دەرەكتەردى تالداۋعا نەگىزدەلگەن يننوۆاتسيالىق تاسىلدەردى تالاپ ەتەدى. زەرتحانا جاساندى ينتەللەكت, قاشىقتىقتان زوندتاۋ, گەواقپاراتتىق جۇيەلەر (گاج) جانە بولجامدى مودەلدەۋ سالاسىنداعى وزىق تەحنولوگيالاردى بىرىكتىرەتىن الدىڭعى قاتارلى زەرتتەۋلەر ورتالىعىنا اينالادى.
زەرتحانادا الداعى ۋاقىتتا:
- جاساندى ينتەللەكت (جي) جانە گەواقپاراتتىق جۇيەلەر (گاج) تەحنولوگيالارىن قولدانۋ ارقىلى سۋ رەسۋرستارىن مونيتورينگتەۋ جانە باسقارۋ;
- سۋ تاسقىندارى, كوشكىندەر مەن قار كوشكىندەرى سياقتى تابيعي اپاتتار تۋرالى ەرتە ەسكەرتۋ جۇيەلەرىن ازىرلەۋ;
- قورشاعان ورتا وزگەرىستەرىن بولجاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن كەڭىستىكتىك-ۋاقىتتىق دەرەكتەردى تالداۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكتتى (جي) قولدانۋ;
- ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستاردى ينتەللەكتۋالدى ەنەرگيا تاراتۋ جۇيەلەرى ارقىلى وڭتايلاندىرۋ;
- اۋىل شارۋاشىلىعىن تسيفرلاندىرۋ جانە «اقىلدى ەگىنشىلىك» بويىنشا بىرلەسكەن زەرتتەۋلەر ىسكە اساتىن بولادى.
زەرتحانانىڭ قۇرىلۋى ەلىمىز عالىمدارى ءۇشىن عىلىمي زەرتتەۋلەر مەن تەحنولوگيالىق ازىرلەمەلەر سالاسىندا الدىڭعى قاتارعا شىعۋعا, حالىقارالىق عىلىمي جەتىستىكتەردى ۇلتتىق تۇراقتى دامۋ جۇيەسىنە ينتەگراتسيالاۋعا, جاساندى ينتەللەكت (جي) جانە تسيفرلىق تەحنولوگيالار سالاسىندا وتاندىق مامانداردى دايارلاۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋعا, الەمنىڭ جەتەكشى عىلىمي ورتالىقتارىمەن حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ مەن تابيعي اپاتتارعا توزىمدىلىكتى ارتتىرۋ ءۇشىن يننوۆاتسيالىق شەشىمدەردى ەنگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. مۇنىمەن قوسا لوگيستيكا جانە كولىك, ەنەرگەتيكا جانە ەنەرگيا ۇنەمدەۋ, تابيعي اپاتتاردى مونيتورينگتەۋ جانە ەرتە ەسكەرتۋ, اۋىل شارۋاشىلىعىن تالداۋ جانە شەشىم قابىلداۋ سالالارىنداعى ينتەللەكتۋالدى جۇيەلەر بويىنشا وزىق تەحنولوگيالار مەن ءبىلىمدى ترانسفەرلەۋگە ارنالعان پلاتفورما قۇرىلاتىن بولادى.
قازاقستان-قىتاي عىلىم جانە تەحنولوگيا ترانسفەرى ورتالىعىنىڭ قۇرىلۋى بيىل ەلىمىزدە وتەتىن «قىتاي – ورتالىق ازيا» ەكىنشى سامميتىندەگى ماڭىزدى وقيعا اينالماق. ويتكەنى ەكى ەل اراسىنداعى وڭىرلىك عىلىمي-تەحنيكالىق يننوۆاتسيالاردى دامىتۋدا, ونەركاسىپ سالاسىنداعى باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەتىن جوبالار جۇزەگە اساتىن بولادى.
