ەڭبەك نارىعىنداعى ەكپىندى ءۇردىس

جاھاندىق تسيفرلاندىرۋ, تۇراقتى دامۋعا ۇمتى­لىس, ەلەكتروندىق كوممەرتسيا قارقىنى, حالىقارالىق ستاندارتتاردىڭ اسەرى ىشكى ەڭ­بەك نارىعىنداعى وزگەرىستەر­دىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالدى. بۇگىنگى تاڭدا جۇمىس بەرۋشى­نىڭ نازارى بەلگىسىزدىك جاع­دايىن ەڭسەرە الاتىن, تسيفرلىق داعدىنى مەڭگەرگەن, جاڭا تەحنولوگيالاردى يگەرۋگە قابىلەتتى ماماندارعا اۋعان. Big Data جانە بيزنەس-ۇدەرىستەر­دى اۆتوماتتاندىرۋدىڭ دامۋىمەن دەرەكتەر تالداۋشىلارى جانە جوبا ماماندارى ەڭبەك نارىعىندا لايىقتى ورىن الدى. اقش, ەۋروپا كومپانيالارى­نىڭ دەرەكتەردى اۆتوماتتاندى­­رىل­عان تالداۋ تەحنولوگيالارىن بەلسەندى قولدانۋى دامىعان ەلدەردىڭ بيزنەس تيىمدىلىگىن بارىنشا ارتتىرۋعا ىقپال ەتەتىن قۇرالدارعا باسا كوڭىل بولەتىنىن كورسەتەدى.

وتكەن جىلى IT سالاسى ماماندارىنا سۇرانىس جوعارى دەڭگەيدە بولدى. Hh.kz مالىمەتىنشە, بۇل سەكتور بارلىق جاريالانعان بوس جۇمىس ورىندارىنىڭ 20%-ىن قۇرادى. جۇمىس بەرۋشىلەر باعدارلامالىق جاساقتاما جاساۋشىلاردى (Full Stack, Backend, Frontend), كيبەرشابۋىلداردىڭ كوبەيۋىنە بايلانىستى كيبەرقاۋىپسىزدىك ماماندارىن, جۇيەلىك تالداۋشىلار مەن دەرەكتەر ينجەنەرلەرىن, جي ينجەنەرلەرى مەن ماشينالىق وقىتۋ ماماندارىن ىزدەۋدى جالعاستىردى. باستاۋىش ازىرلەۋشىنىڭ ورتاشا جالاقىسى 600-800 مىڭ تەڭگە توڭىرەگىندە بولسا, جەتەكشى ينجەنەرلەردىڭ ەڭبەكاقىسى 2 ميلليون تەڭگەگە دەيىن بارادى. LinkedIn Global Talent Trends مالىمەتى دە كەيىنگى بەس جىلدا جاساندى ينتەللەكت ماماندارىنا جا­ھاندىق سۇرانىس 74%-عا ارتقانىن العا تارتادى. مۇنداي ەلەۋلى وزگەرىستى قا­پەردەن قالت جىبەرمەيتىن ەۋرووداق ەلدەرىندە كومپانيالار قىزمەتكەرلەردى جاڭا تەحنولوگيالارمەن جۇمىس ىستەۋگە بەيىمدەۋ ءۇشىن قايتا دايارلاۋ (reskilling) باعدارلامالارىن بەلسەندى تۇردە ەنگىزىپ جاتىر. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە IT سالاسىنداعى بوس جۇمىس ورىندارىنىڭ 15%-ى جي اۆتو­ماتتاندىرۋمەن بايلانىستى. ەڭبەك نارىعى سالاسىنداعى ساراپشىلار جۇمىس بەرۋشىلەر دە IT-دەگى كادر تاپشى­لى­عىن قىسقارتۋ بارىسىندا وسىنداي تا­جىري­­­بە­لەرگە كوڭىل ءبولۋى كەرەك دەپ ەسەپ­تەيدى.

تسيفرلىق ءداۋىر ساتۋ, ماركەتينگ سەك­تورىنىڭ, اسىرەسە ەلەكتروندىق كوم­مەرتسيانىڭ دامۋىن شاپشاڭداتتى. بىلتىر ساۋدانىڭ بۇل ءتۇرى 35%-عا ءوسىپ, سەكتورداعى بوس جۇمىس ورىندارىنىڭ كولەمىن 20%-عا ارتتىردى. ساتۋ جونىن­دەگى مەنەدجەرلەردىڭ جالاقىسى 400 مىڭ تەڭگەدەن باستالىپ, ءىرى B2B-كومپا­نيا­لاردا 1,2 ميلليون تەڭگەگە جەتەدى. كومپانيالاردا كرەاتيۆتى ءتاسىلدى ساراپ­تامالىق داعدىمەن ۇيلەستىرە الا­تىن كادرلار, ستراتەگيالىق قارىم-قاتىناس ورناتۋعا قابىلەتتى ساتۋ مەنەد­جەر­­لەرى, SEO, SMM, كونتەكستىك جارناما تا­جىري­بەسى بار ديدجيتال ماركەتولوگتەرى, CRM, ماركەتينگتى اۆتوماتتاندىرۋ ما­مان­دارى جوعارى سۇرانىسقا يە.

سونىمەن قاتار ەلىمىزدە ينفرا­قۇرى­لىمدىق, ەنەرگەتيكالىق جوبالاردىڭ ءوسۋى بارىسىندا ينجەنەرلەر مەن ءوندىرىس ماماندارىنا سۇرانىس ايتارلىقتاي ءوستى. جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ تاڭداۋى ينجەنەر-تەحنولوگتەرگە, ءوندىرىستى اۆتوماتتاندىرۋ جونىندەگى ماماندارعا, ەنەرگيا تيىمدىلىگى, تۇراقتى دامۋ جونىندەگى ساراپشىلارعا ءتۇسىپ وتىر. مىسالى, قۇرىلىس سالاسىنداعى ينجەنەرلەردىڭ جالاقىسى كەيىنگى ەكى جىلدا 18%-عا ءوسىپ, ورتاشا تولەم دەڭگەيى 500 مىڭنان 1,5 ميل­ليون تەڭگەگە دەيىنگى ارالىقتا قالىپتاستى. ساراپشىلاردىڭ بولجا­ۋىنشا, الداعى بەس جىلدا قۇرىلىس پەن ەنەرگەتيكادا ينجەنەرلىك كادرلارعا قا­جەتتىلىك ساقتالىپ, تۇراقتى جوبالار مەن جاسىل تەحنولوگيالار نەگىزگى باعىت­تارعا اينالماق.

بارلىق سالادا ماماندارعا قويى­لاتىن جاڭا تالاپتار تسيفرلىق داعدى­لاردى قامتيدى. ءتىپتى بۋحگالتەر نەمەسە زاڭگەر سياقتى ءداستۇرلى كاسىپتەر ساراپتاۋدى, ساندىق شەشىمدى قاجەت ەتەدى. McKinsey مالىمەتتەرى بو­يىنشا 2030 جىلعا قاراي جۇمىستىڭ 40%-ى اۆتو­مات­­تاندىرىلۋى مۇمكىن. سونىمەن قا­تار وتاندىق جۇمىس بەرۋ­شىلەر جا­ھان­­دىق ەكونوميكاعا تابىستى كىرىگۋ ماق­­ساتىندا اعىلشىن ءتىلىن, حالىق­ارالىق تاجىريبەنى جاقسى مەڭ­گەرگەن ۇمىت­كەرلەرگە مويىن بۇرماق. جۇمىس بەرۋ­شىلەر قىزمەت­كەر­لەرگە ار­نالعان بىلىك­تىلىكتى ارتتىرۋ باع­دار­لامالارىن ەنگىزە باستايدى.

2028 جىلعا قاراي IT سالاسىنىڭ ماماندارىنا سۇرانىس تاعى 30%-عا وسەتىنى بولجانىپ وتىر. سونداي-اق ەكولوگيالىق جوبالار ينجەنەرلەر مەن تۇراقتى دامۋ ماماندارىنا ارنالعان جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشادى. ەلەكتروندىق كوممەرتسيا – ساتۋ مەن ماركەتينگ ماماندارى ءۇشىن دامۋدىڭ نەگىزگى كوزى. ەڭبەك نارىعى جاھاندىق ۇدەرىستەر مەن جەرگىلىكتى وزگەرىستەردىڭ ىقپالىندا بولعاندىقتان, جۇمىسكەردىڭ كاسىبي دەڭگەيى تسيفرلاندىرۋ, تۇراقتى دامۋ, جاھاندىق قوسىلعان قۇن تىزبەگىنە ينتەگراتسيالانۋ سىندى ول­شەمدەرمەن بايلانىستى بولىپ قالا بە­رەدى.