بەكسەيىت تۇلكيەۆ – بەينەلەۋ ونەرى تاريحىنا ءوز قولتاڭباسىمەن ەنگەن شەبەر سۋرەتشى. تۋما تالانت كەنەپكە كوز تاستاعان كورەرمەنىن تاپ سول مەكەنگە, ءداپ سول كەزەڭگە ءيىرىپ اكەتەتىنى بار. سەبەبى ونىڭ قالامىنان ورىلگەن كارتينالار ءومىر شىندىعى, ۋاقىت تىنىسى, مەيىرىم مەن ادالدىق, اق پەن قارانىڭ ارپالىسى سەكىلدى ماڭگىلىك تاقىرىپتاردى ارقاۋ ەتكەن. تاعىلىمدى ءىس-شارادا 43 جاس عۇمىرىندا ونەر مەن سپورتتى ەگىز ءورىپ, قوس سالادا دا ايتۋلى تابىسقا جەتكەن ب.تۇلكيەۆتىڭ ءومىر جولى, شىعارماشىلىق ءورىسى, كىسىلىك كەلبەتى تۋرالى ەستەلىكتەر ايتىلدى.
كەش اقىن قاسىمحان بەگمانوۆتىڭ مەرەيتوي يەسىنە ارناعان جىر-تولعاۋىمەن اشىلىپ, جينالعان قاۋىمعا وسىدان 20 جىل بۇرىن حابار ارناسى تۇسىرگەن دەرەكتى فيلم ۇسىنىلدى. العاش بولىپ ءسوز العان الماتى قالاسى اكىمىنىڭ كەڭەسشىسى ماماي احەتوۆ, مەملەكەتتىك كەڭەسشى ەرلان قاريننىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن وقىپ بەردى.
«كورنەكتى سۋرەتشى, شىعىس جەكپە-جەگىنىڭ شەبەرى بەكسەيىت تۇلكيەۆ – مادەنيەت پەن سپورت سالاسىن دامىتۋعا ۇلەس قوسقان ءبىرتۋار تۇلعا. ول ۇلتتىق بەينەلەۋ ونەرىندە ءوزىنىڭ قايتالانباس قولتاڭباسىن قالدىردى. كوپتەگەن كارتيناسى ارقىلى حالىقتىڭ ىقىلاسىنا بولەندى. قىلقالام شەبەرىنىڭ ەڭبەكتەرى – ۇلتتىق مادەني مۇرامىزعا قوسىلعان قۇندى قازىنا. سونداي-اق ول ەلىمىزدە شىعىس جەكپە-جەگىن دامىتۋعا زور ەڭبەك ءسىڭىردى. قازاقستاننىڭ تاەكۆوندو فەدەراتسياسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى رەتىندە جاستاردى سپورتقا باۋلىپ, ونەگەلى ىستەرگە ۇيىتقى بولدى. ونىڭ ەسىمىن جۇرت جادىندا جاڭعىرتۋ – بارشاعا ورتاق پارىز», دەلىنگەن قۇتتىقتاۋ حاتتا.
قوعام قايراتكەرى, اقىن نۇرلان ورازالين ب.ابدەز ۇلىنىڭ ءومىرى مەن ونەرى حاقىندا: «اياداي اۋىلدان كەلگەن جاپ-جاس جىگىت ونەرلىگە باي الماتى دەيتىن قالانى وزىنە جالت قاراتقانى ەسىمىزدە. ونىڭ كارتينالارىن ەڭ العاش «جىگەر» فەستيۆالىندە كورىپ, جاڭا باعىتى, جاڭا باعدارى بار, بويىن تاسقىندى شابىت كەرنەگەن تالانتتى تانىعان ەدىك. سول جىلى «لەنينشىل جاس» (قازىرگى «جاس الاش») گازەتىنە وتەگەن ورالباەۆ بەكسەيىت تۋرالى ۇلكەن ماقالا جازدى. بۇل ماقالامەن تانىسقان زەردەلى وقىرمان كەيىپكەردىڭ الەمىنە ۇڭىلە باستادى. قازاق قىلقالامىنىڭ جالعاسىنداي بولعان جاڭا بۋىننىڭ كورنەكتى وكىلىمەن جۇرت وسىلاي قاۋىشتى. «1941 جىلدىڭ ماۋسىمى» دەيتىن تريپتيحىنا ۇزاق تەلمىرىپ, جاپ-جاس جىگىتتىڭ بيىك تانىمىنا, ساۋاتتىلىعىنا قاتتى تاڭعالعانىم بار», دەپ ەسكە الدى.
ب.ابدەز ۇلىمەن قاتار وقىعان كورنەكتى سۋرەتشى جۇماقىن قايرانباي: «ادامدى ارمانعا جەتەلەيتىن – تالانت پەن تالاپ. بەكسەيىتتە مۇنىڭ ەكەۋى دە بار ەدى. سوندىقتان بولار, ول ءوزىن ونەر مەن سپورتتا قاتار مويىنداتتى. ءبىر ءىستى قولعا السا, تۇبىنە دەيىن اپارماي تىنبايتىن. جازعان جۇمىستارى تالاي مۋزەيدىڭ تورىندە تۇر, شەتەل مۋزەيلەرىندە تۇرعان تۋىندىلارى دا از ەمەس. ونىڭ قولدا بار كارتينالارىن جاقىندارى ساقتاپ وتىر. بەكەڭنىڭ اتىندا شاعىن بولسا دا مۋزەي اشىلىپ, ونەگەسىن ۇرپاققا ۇلگى ەتسەك, قۇبا-قۇپ. مۇنداي ادامداردى جاستارعا ۇلگى رەتىندە كورسەتە ءبىلۋىمىز كەرەك. اتتەڭ, جالىنداپ تۇرعان شاعىندا ءۇزىلىپ كەتتى», دەپ تەبىرەندى.
ۇلتتىق بەينەلەۋ ونەرىنە العاش سيۋرەاليزم باعىتىن اكەلگەن سۋرەتشى تۋرالى جانعارا دادەباەۆ, تۇڭعىشباي جامانقۇلوۆ, بەكەن ىبىرايىم, ەرماحان شايحى ۇلى, باۋىرجان جاقىپ, راقىمعالي قۇل-مۇحاممەد سەكىلدى ازاماتتار ەستەلىك ايتتى. جيىن سوڭىندا ءباسپاسوز بەتتەرىندە جاريالانعان ماقالالار, سۋرەتشىنىڭ تۇتاس شىعارمالارى ەنگەن البوم-كىتاپ تانىستىرىلدى.
الماتى
