اسكەر • 23 قاڭتار, 2025

الىمجەتتىكتىڭ جازاسى قاتاڭ

80 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

مەرزىمدى اسكەري قىزمەتشىلەر اراسىنداعى جارعىدان تىس قارىم-قاتىناستار­دىڭ, ياعني الىم­جەت­تىك ارەكەتتەرىنىڭ جولىن كەسۋ – قورعانىس مينيسترلىگى باسشىلىعىنىڭ الدىندا تۇرعان باستى مىن­دەتتىڭ ءبىرى. قوعامدى الاڭداتقان بۇل ماسەلە كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن «اسكەري قىز­مەت قاۋىپسىزدىگى: قاۋىپ-قاتەر فاكتورلارىن انىقتاۋ جانە جويۋ شارالارى» اتتى بريفينگ بارىسىندا كەڭىنەن تالقىلاندى.

الىمجەتتىكتىڭ جازاسى قاتاڭ

ءىس-شاراعا قاتىسقان قارۋلى كۇشتەر قۇرلىق اسكەرلەرىنىڭ باس قولباسشىسى, گەنەرال-ما­يور مەرەكە كوشەكباەۆ اسكەر­دەگى قاۋىپسىزدىكتى ارتتىرۋدىڭ جانە اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا قاتەر توندى­رەتىن جايتتارمەن كۇرەس­تىڭ ماڭىز­­دىلىعى جايىندا اڭگىمەلەدى.

«اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ قازا بولۋىنىڭ ءاربىر جاعدايىن قىل­مىستىق قۋدالاۋ ورگاندارى مۇقيات تەكسەرەدى, سونداي-اق قايعىلى جاع­دايدىڭ سەبەپ­تەرىن انىقتاۋ ءۇشىن شەشىم قا­بىلدانادى. ارينە, ءبىز مۇن­داي جاع­دايدىڭ ارا­گىدىك بار ەكەنىن بىلەمىز جانە ماسە­لەنى شە­شۋدىڭ جولدارىن ىزدەي­مىز. ءبىز قاتەر تون­دى­رە­تىن جايت­تاردىڭ الدىن الۋ, بارلىق اسكە­ري­ قىزمەتشى ءۇشىن قولايلى جاع­­داي جاساۋ ءۇشىن بەلسەندى جۇ­مىس ىستەپ جاتىرمىز», دەدى ول.

قۇرلىق اسكەرلەرى – ارميا­مىز­داعى ادام سانى ەڭ كوپ جاۋىنگەرلىك قۇرام. ولار اسكەري تەح­نيكانى پايدالانۋ, وقۋ-جات­تى­عۋلارعا قاتىسۋ, اتىس جۇرگىزۋ جانە باسقا دا مىندەتتەمەلەردى ورىن­داي­تىندىقتان, قاۋىپسىزدىك ماسە­لەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارۋدى تالاپ ەتەدى. م.كوشەكباەۆ اسىرەسە مەرزىمدى اسكەري قىزمەت­شىلەردى دايارلاۋدا تەك ساباق وقىتۋ ەمەس, ەڭ الدىمەن ولاردىڭ دەنساۋلىعى مەن ومىرىنە قاتەر توندىرەر جاع­داي­لاردىڭ الدىن الۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنەتىنىن جەتكىزدى. سونى­­مەن قاتار ولاردى اسكەري-پات­ريوتتىق تۇر­عىدا تاربيەلەۋ دە – قول­باس­شى­لىق الدىندا تۇرعان مىندەتتىڭ ءبىرى.

«جىل سايىن ءبىز ارقىلى ازا­ماتتىق قو­عامدا سۇرانىسقا يە جانە تاپشى جۇ­مىسشى مامان­دىقتارى بو­يىنشا دا­­يىندىعى جوعارى مىڭ­داعان بالا وقىپ شىعادى. ولار – شىنجىر تا­بان­دى جانە دوڭ­­گە­لەكتى تەحني­كانى پاي­د­الا­­نۋ جو­نىن­دەگى ماماندار, گاز-ەلەكتر­­مەن دا­نە­كەرلەۋشىلەر, كرا­ن­شىلار, باي­لا­نىسشىلار, ت.ب.», دەپ اتاپ ءوتتى ول.

بريفينگ بارىسىندا گەنەرال-مايور جاس ساربازداردىڭ اسكەرگە العاش كەلگەن ۋاقىتتاعى جاڭا ومىرگە بەيىمدەلۋى مەن جاۋىنگەر رەتىندە قالىپتاسۋ ءۇردىسى تۋرالى دا اڭگىمەلەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, اسكەردەگى قىزمەت – وتان الدىنداعى مىندەت قانا ەمەس, سونىمەن قاتار ءاربىر سارباز ءۇشىن ۇلكەن الەۋمەتتىك سىناق. بۇل اۋىر فيزيكالىق جانە پسيحو­ەموتسيالىق سترەسستەرمەن بايلانىستى. قىزمەت بارىسىندا اسكەري قىزمەتشى­لەر قاراۋىلدارعا, ناريادتارعا ءتۇسىپ, جاۋىنگەرلىك دايار­­لىق ءىس-شارالارىنا قاتىسادى. سول سەبەپتى كوپتەگەن اسكەري قىز­مەتشى وتباسى مەن قوعام­نان وقشاۋ­لانۋعا بايلانىستى بە­يىم­دەلۋ قيىندىقتارىنا تاپ بولىپ, بۇل ولاردىڭ مو­رالدىق-پسيحو­لو­گيالىق جاع­دايىنا دا اسەر ەتەدى. سوندىقتان ولاردىڭ قىزمەتكە دەگەن دايىن­دىعى وتە ماڭىزدى.

ء«بىرىنشى كۇنى ولارمەن جەكە اڭگىمەلەسۋ وتكىزىلەدى, نەنى قالايتىنى, قانداي قا­جەت­تىلىگى بارى تەكسەرى­لەدى, سوعان سايكەس شەشىم قابىلدا­نادى. پسيحولوگتەر جۇمىس ىستەيدى. ارقايسىسىنا تالىمگەر بەكىتىلىپ, «جاۋىنگەرلىك دوس» جۇيەسى بو­يىنشا ارىپتەس­تەر ايقىندالادى. اسكەري ءبولىم ورىندايتىن مىن­دەت­تەردىڭ سيپا­تى مەن ەرەكشەلىگى جا­يىن­دا اقپارات بەرىلىپ, قاۋىپ­سىز­دىك شارالارى تۇسىن­دىرىلەدى», دەدى قۇرلىق اسكەر­لەرىنىڭ باس قولباسشىسى.

ايتا كەتسەك, مەرزىمدى اسكەري قىزمەت بارىسىندا «جاس جاۋىنگەر كۋرسى» باعدارلاماسى بويىنشا ساربازدى اسكەري عىلىمدارعا باس­تاپقى دايارلاۋ ساباقتارى وتكى­زىلىپ, ءار ساربازدىڭ مو­رال­دىق-پسي­حولوگيالىق ­جاي-كۇيى مەن قىز­مەت وتكەرۋگە دا­يىن­دىعى زەردەلەنەدى. قىزمەت­تىڭ قاۋىپ­سىزدىگىن قامتاما­سىز ەتۋ ماقساتىندا جاۋاپتى وفي­تسەرلەردىڭ تاۋلىك بويى كەزەكشىلىگى ۇيىمداستىرىلىپ, قۇقىق قور­عاۋ ورگاندارىنىڭ قاتىسۋىمەن پرو­فيلاكتيكالىق دەنە تەكسەرۋ جۇرگىزىلەدى.

گەنەرال-مايور م.كوشەك­باەۆ اسكەري پوليتسيا جاساق­تارى­مەن, سارباز انالارى كو­مي­­تە­تىمەن جانە اسكەري قىز­مەت­­شىلەردىڭ وتباسى مۇشە­لەرى­مەن ءوزارا جۇمىس جۇيەسى ۇيىم­داستىرىلعانىن تىلگە تيەك ەتتى. مەرزىمدى اسكەري قىزمەتشى­لەرگە تۋىستارىمەن بايلانىستا بولۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن «وتباسىمەن بەينەقوڭىراۋ» جوباسى بار. ءار سارباز اپتاسىنا ءبىر رەت جاقىن ادامدارىمەن بەينەبايلانىسقا شىعادى, سونىمەن قاتار كۇن سايىن تەلەفون ارقىلى بوس ۋاقىتىندا ۇيىنە قوڭىراۋ شالا الادى.

قۇرلىق اسكەرلەرىنىڭ باس قول­باسشىسى وزىنە باعىنىشتى قۇرى­لىمداعى ءاربىر جارعىدان تىس قارىم-قاتىناس وقيعاسىن قور­عانىس مينيسترىلىگىنە باعىن­بايتىن قىلمىستىق قۋدالاۋ ورگاندارى تەكسەرەتىنىن, ارميادا سالاماتتى ورتا قالىپتاستىرۋ ماق­­ساتىندا مۇنداي جاعداي­لا­ر­دىڭ قاي­تالانۋىن بولدىر­ماۋعا باعىت­­تال­عان شارالار قابىلدايتىنىن اتاپ ءوتتى. 

سوڭعى جاڭالىقتار