وڭىردە وتكەن جىلى قاتەرلى ىسىكتىڭ 2 مىڭنان استام جاعدايى تىركەلدى. ونىڭ ىشىندە ءسۇت بەزى وبىرى, كولورەكتالدى وبىر, وكپەنىڭ قاتەرلى ىسىگى, اسقازاننىڭ قاتەرلى ىسىگى, جاتىر موينى وبىرى ءجيى تىركەلەدى. ءوڭىر قاتەرلى ىسىككە شالدىققانداردىڭ سانى جونىنەن رەسپۋبليكادا الدىڭعى قاتاردان تۇسپەي تۇر.
– وتكەن جىلى پاۆلودار وبلىسىندا قاتەرلى ىسىكتەردىڭ 2 200 جاڭا جاعدايى انىقتالدى. الداعى جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ەداۋىر تومەن. دەگەنمەن ناۋقاستاردىڭ جالپى سانى ازايعان جوق. 123 316 ادام سكرينينگتەن ءوتىپ, ونىڭ 137-سىندە وبىر انىقتالدى. ءسۇت بەزى وبىرىنا 98, جاتىر موينى قاتەرلى ىسىگىنە جاڭادان 18 ايەل شالدىققان. كولورەكتالدى قاتەرلى ىسىك سكرينينگى بويىنشا 53 332 سكرينينگتىك زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلىپ, 21 قاتەرلى ىسىك انىقتالدى. 2023 جىلى قاتەرلى ىسىكتەن 746 ادام, 2024 جىلى 678 ادام قايتىس بولدى, – دەيدى وبلىستىق ونكولوگيالىق ديسپانسەر ديرەكتورىنىڭ ۇيىمداستىرۋ-ادىستەمەلىك جۇمىسى جونىندەگى ورىنباسارى اسەل اسقاروۆا.
اتاپ ءوتۋ كەرەك, «پاۆلودار وبلىستىق ونكولوگيالىق ديسپانسەرى» كمك قاجەتتى جابدىقتارمەن جاراقتاندىرىلعان, بىلىكتى ونكولوگ دارىگەرلەر توپتاسقان وڭىردەگى جالعىز مامانداندىرىلعان ونكولوگيالىق مەكەمە. ديسپانسەردىڭ 2019 جىلى اشىلعان جاڭا عيماراتىندا رادياتسيالىق بولىمشە, ەندوسكوپيالىق بولىمشە, ەكى زەرتحانا, 200 توسەكتىك ورىندىق ستاتسيوناردىڭ جەكە كورپۋسى, ۋلترادىبىستىق دياگنوستيكا بولىمشەسى, زاماناۋي وپەراتسيالىق, رەانيماتسيالىق بلوك, مورفولوگيالىق زەرتحاناسى بار پاتولوگيالىق-اناتوميالىق بولىمشە, ينتەرۆەنتسيالىق جوعارى تەحنولوگيالىق زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە ارنالعان بۋنكەرلەرى بار راديولوگيالىق كورپۋس ورنالاسقان. ەمحانا بولىمشەسىنىڭ اۋىسىمىنا 100 ادامدى قابىلداۋعا ارنالعان جەكە عيماراتى بار. زاماناۋي كت, مرت اپپاراتتارىمەن قوسا, «Varian Medical Systems» كت-سيمۋلياتورلى جەلىلىك ۇدەتكىشپەن جابدىقتالعان. وسىنداي زاماناۋي مۇمكىندىكتەردىڭ ارقاسىندا اۋرۋدى ەرتە ساتىسىندا انىقتاۋ, ەمدەۋ مۇمكىن بولىپ وتىر. مەكەمەدە وتكەن جىلى 8 510 پاتسيەنت ەمدەلدى. ونىڭ ىشىندە 5 195 ادام تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەيتىن ستاتسيوناردا, 3 315 پاتسيەنت كۇندىزگى ستاتسيوناردا ەم الىپ شىقتى.
– كەيىنگى ونجىلدىقتا پاتسيەنتتەرگە قولجەتىمدى ونكولوگيالىق ەمدەۋ ادىستەرىن تاڭداۋ ايتارلىقتاي كەڭەيدى. حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس راديكالدى حيرۋرگيالىق ەمدەۋ, راديولوگيالىق ەمدەۋ, حيميوتەراپيا, تارگەنت, يممۋنوتەراپيا سياقتى ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى زاماناۋي مامانداندىرىلعان ەمدەۋدىڭ بارلىق ءتۇرىن جۇرگىزەمىز. بىلىكتى مەديتسينالىق پەرسونال ءوزىنىڭ كاسىبي دايارلىعىن ارتتىرۋ باعىتىندا ۇنەمى جۇمىس ىستەيدى, بۇل دياگنوستيكا مەن ەمدەۋدە زاماناۋي تاسىلدەردى ءتيىمدى قولدانۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر, – دەيدى ءا.اسقاروۆا.
ەمدەۋدىڭ ساتتىلىگى كوبىنە انىقتالعان اۋرۋدىڭ ساتىسىنا, ناۋقاستىڭ جاسىنا, قاتار جۇرەتىن اۋرۋلارعا, وزگە دە جەكە فاكتورلارعا تاۋەلدى ەكەنىن ەسكەرۋ ماڭىزدى. ونكولوگتەردىڭ ايتۋىنشا, ەرتە ساتىداعى قاتەرلى ىسىك 80-90% جاعدايدا تولىق ەمدەلەدى ەكەن. سوندىقتان ەرتە دياگنوستيكانى ونكولوگيالىق اۋرۋلارمەن كۇرەسۋدىڭ نەگىزگى كەزەڭى دەپ قابىلداعان ابزال.
– ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى سىرقاتتىڭ ەرتە ساتىسىندا ەمدەۋ الدەقايدا جەڭىل. قاتەرلى ىسىكتى ەرتە انىقتاۋ كەزەڭدەرىنىڭ ءبىرى – سكرينينگتىك باعدارلامالاردان ءوتۋ, اپۆ ۆاكتسيناتسياسىن جۇرگىزۋ. ەلىمىزدە جاتىر موينى وبىرى ايەلدەردەگى ونكوپاتولوگيا اراسىندا ەكىنشى, بارلىق نەوپلازيالار اراسىندا بەسىنشى ورىندا تۇر. قازىرگى ۋاقىتتا اپۆ ۆاكتسيناتسياسىن, سكرينينگ ارقىلى قايتالاما پروفيلاكتيكانى قولدانا وتىرىپ, باستاپقى پروفيلاكتيكا ارقىلى جاتىر موينى وبىرىن باقىلاۋدىڭ ءتيىمدى ءارى دالەلدەنگەن ادىستەرى بار. قالعان قاتەرلى ىسىكتەر بەلگىلەرىنە سۇيەنە وتىرىپ انىقتالادى, – دەدى اسەل توقماعامبەتقىزى.
بۇگىندە ەلىمىزدە قاتەرلى ىسىكتەردىڭ ءۇش سكرينينگى بار: جاتىر موينى وبىرى, ءسۇت بەزى وبىرى, كولورەكتالدى وبىر. سكرينينگتەن ءوتۋ تەگىن. ودان ءوتۋ ءۇشىن تۇرعىلىقتى, تىركەلگەن جەرى بويىنشا ەمحاناعا جۇگىنۋ قاجەت.
دەنساۋلىق ساقتاۋ كودەكسىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس ازاماتتار ءومىر جاسىنىڭ ءار كەزەڭىندە ءارتۇرلى دەرتتى ەرتە انىقتاۋ ماقساتىندا سكرينينگكە شاقىرىلادى. بۇل تەكسەرۋ – اۋرۋدى الدىن الا انىقتاپ, وڭتايلى ەمدەۋ ءادىسىن تاڭداۋعا, ۋاقتىلى ەم-دوم قابىلداۋعا كومەك. سونىمەن قاتار وبلىستىق ديسپانسەردە اي سايىن «اشىق ەسىك» كۇندەرى وتكىزىلىپ, ماماندار كەلۋشىلەرگە ءتۇرلى كونسۋلتاتسيا بەرەدى. وسىنى پايدالانىپ, تۇرعىندار دەنساۋلىعىن كۇتۋدىڭ, سىرقاتتىڭ الدىن الۋدىڭ جولدارىن ىزدەستىرگەنى ابزال.
پاۆلودار وبلىسى