سالىق جۇيەسى قايتسە ساپالانادى؟

پرەزيدەنت پارمەنى

جالپى, مەملەكەت دامۋىندا سالىق ساياساتىنىڭ ءرولى زور. پرەزيدەنت ەل ەكونوميكاسىن قارقىندى دامىتۋ ءۇشىن تەك مەملەكەت قارجىسىنا سۇيەنۋ جەتكىلىكسىز ەكەنىن ايتقان ەدى.

– جەكە ينۆەستيتسيالار تارتۋ ارقىلى ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ ارتۋىنا قولايلى جاعداي جاساعان ءجون. ول ءۇشىن, ەڭ الدىمەن, سالىق ساياساتى تۇراقتى بولۋعا ءتيىس. سوندا بيزنەس تە ساپالى دامۋعا ىنتالى بولادى جانە جاۋاپكەرشىلىكپەن جۇمىس ىستەيدى, – دەدى.

بۇل پىكىردەن سالىق ساياساتىنىڭ تۇ­راق­تىلىعىنىڭ ماڭىزى ايقىن كورىنەدى. تۇراقتى سالىق جۇيەسى كاسىپكەرلەرگە ۇزاق­مەرزىمدى ستراتەگيا قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, ال بۇل ەكونوميكالىق وسىمگە اكە­لەدى. پرەزيدەنت بولشەك سالىق جۇيەسىن مىسالعا كەلتىرە وتىرىپ, ونى جەتىلدىرۋدى ۇسىندى. بۇل جۇيە حالىقپەن تىكەلەي جۇمىس ىستەيتىن شاعىن جانە ورتا بيزنەس­كە ارنالعان ءتيىمدى قۇرال ەكەنى ايتىلدى. مۇنداي شارالار كاسىپكەرلەردىڭ كولەڭكەلى ەكونوميكادان شىعىپ, اشىق جۇمىس ىستەۋىنە ىقپال ەتەدى. سونىمەن قاتار سالىقتىق اكىمشىلەندىرۋ ۇدەرىس­تەرىنىڭ جەڭىلدەتىلۋى ولاردىڭ ۋاقىتىن ۇنەمدەپ, شىعىنىن ازايتادى.

جاڭا كابينەتتىڭ جاڭاشىلدىعى نەدە؟

سول سەبەپتى, بيىل 13 قاڭتاردان باستاپ ەلىمىزدە جاڭا سالىق تولەۋشىنىڭ كابينەتى ىسكە قوسىلدى. بۇل پلاتفورما – سالىق تولەۋشىلەرگە ارنالعان جاڭارتىلعان تسيفرلىق جۇيەنىڭ ءبىر بولىگى. سالىقتىق اكىمشىلەندىرۋدىڭ اقپاراتتىق جۇيەسى اياسىندا جاسالعان كابينەت ارقىلى ەندى بار­لىق سالىقتىق قۇجاتتى ءبىر جەردەن الۋعا بولادى. سالىق تولەۋشىلەر مەن مەم­لەكەتتىك كىرىستەر ورگاندارى اراسىنداعى بايلانىستاردى جەڭىلدەتۋگە, ۇدەرىستى اشىق ءارى قولجەتىمدى ەتۋگە جول اشىلدى.

كوللاجدى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «EQ»

جاڭا كابينەتتى پايدالانۋ وتە وڭاي. بارلىق جاڭا قۇجات تەك وسى پلاتفورمادا قولجەتىمدى, ال بۇرىنعى سالىق تولەۋ­شىنىڭ كابينەتىنەن تەك ەسكى حابارلامالاردى كورۋگە بولادى. جۇيەگە تىركەلۋ ءۇشىن ەلەكتروندى تسيفرلىق قولتاڭبا (ەتسق) قاجەت. جۇيەنى دۇرىس پايدالانۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى (مكك) بىرقاتار نۇسقاۋلىق دايىندادى. مكك-نىڭ YouTube ارناسىندا بەينەساباقتار جاريالانعان, ال پلاتفورما ىشىندە «قول­داۋ», «كومەك» جانە «انىقتامالىق اقپا­رات» بولىمدەرى جۇمىس ىستەيدى. بۇل رەسۋرستار جاڭا جۇيەنى تەز مەڭگەرۋگە جاردەمدەسەدى.

قاجەتتى قۇجاتتار ءتىزىمى بار

ەڭ جاقسىسى, جۇيەدەن سالىق زاڭناما­سىن بۇزعان جاعدايدا, ونى تۇزەتۋ قاجەتتىگى تۋرالى حابارلامالار الاسىز. بۇل قۇجاتتار سالىقتىق مىندەتتەمەلەردى ۋاقتىلى ورىنداۋعا كومەكتەسەدى. باسقا قانداي قۇجاتتار بارىن ءتىزىپ شىعايىق:

• سالىق ەسەپتىلىگىن ۋاقىتىندا تاپسىرماۋ تۋرالى ەسكەرتۋلەر;
• سالىقتىق بەرەشەك پەن كەدەندىك تولەمدەر بويىنشا قارىز تۋرالى حابارلامالار;
• شوتتار مەن م ۇلىككە شەكتەۋ قويۋ نەمەسە ونى جويۋ تۋرالى شەشىمدەر;
• الەۋمەتتىك اۋدارىمدار مەن زەي­نەتاقى جارنالارى بويىنشا بەرەشەك تۋرالى ەسكەرتۋلەر.

جاڭا كابينەتتىڭ باستى ارتىقشىلىعى – ۋاقىتتى ۇنەمدەيدى. سەبەبى بارلىق حابارلاما مەن قۇجاتتار ءبىر جۇيە­دە جيناقتالعان. ال سالىقتىق مىندەتتە­مەلەردى ورىنداۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگاندارعا بارۋدىڭ قاجەتى جوق. جالپى, قازىر سالىق ساياساتىندا تسيفرلاندىرۋ ءورىس الىپ كەلەدى. بۇل باعىتتا مەملەكەت باسشىسى بىرقاتار تاپسىرما دا بەرگەن. اسىرەسە, جولداۋدا سالىق جۇيەسىن تولىق تسيفرلاندىرۋ قاجەتتىگىنە ەرەكشە توقتالعان. «سىبايلاس جەمقورلىققا قاتىستى سىن-قاتەرلەردى بارىنشا ازايتىپ, سالىق سالاسىنداعى ۇدەرىستەردىڭ اشىق بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ونى تەزىرەك ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرگەن ابزال» دەگەن ەدى.

14 جۇيەنىڭ 9-ى جويىلدى

وسى تاپسىرمالار اياسىندا قار­جى مينيسترلىگى سالىق جانە كەدەن اكىم­شىلەندىرۋىنىڭ بيزنەس-ۇدەرىستەرىن تسيفر­لاندىرۋدى قارقىندى تۇردە جۇزە­گە اسىرىپ جاتىر. مەملەكەتتىك كىرىس­تەر كو­ميتەتى ۇسىنعان جاڭا اقپا­رات­­تىق جۇيەلەر مەن رەفورمالار كا­سىپ­كەر­لەرگە تۇسەتىن اكىمشىلىك جۇكتە­مەنى ازاي­تۋعا, سالىقتىق جانە كەدەن­دىك پروتسە­دۋرالاردىڭ اشىق­تىعىن قام­تاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. قازىرگى ۋاقىتتا مەملە­كەتتىك كىرىستەر ورگان­دارىنىڭ بارلىق IT جۇيەلەرىنە تاۋەلسىز اۋديت جۇرگىزىلىپ, جاڭا اقپاراتتىق ارحيتەكتۋرا قۇرىلعان. بۇرىن قولدانىلىپ كەلگەن 14 جۇيەنىڭ ىشىنەن تەك 5 زاماناۋي جۇيە قالدىرىلىپ, ولاردىڭ فۋنكتسيونالدارى ۋاقىت تالابىنا ساي جاڭارتىلدى.

جەكە-جەكە توقتالايىق:

• ەلەكتروندى شوت-فاكتۋرالار جۇيەسى (ەشف) تاۋار اينالىمىن باقى­لاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل جۇيە ارقىلى كاسىپكەرلەر تاۋارلارىن ەلەكتروندى تۇردە راسىمدەپ, قويماداعى قالدىقتاردى اۆتوماتتى تۇردە ەسەپتەي الادى. بۇل زاڭسىز ساۋدا وپەراتسيالارىن ازايتىپ, بيزنەس جۇرگىزۋدى جەڭىلدەتەدى.

• تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسى (تبج) بيزنەسكە قاتىستى تاۋەكەلدەردى ەرتە انىقتاپ, قاجەت بولعان جاعدايدا تەكسەرۋ ءۇشىن نىسانالى ىرىكتەۋدى جۇزەگە اسىرادى. بۇل زاڭ بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الىپ, تەكسەرۋلەردى اشىق ءارى ءادىل جۇرگىزۋگە جاعداي جاسايدى.

• ينتەگراتسيالانعان سالىقتىق اكىم­شىلەندىرۋ جۇيەسى (يساك) – بۇرىنعى بىرنەشە جۇيەنىڭ ورنىنا جاسالعان جاڭا كەشەن. بۇل جۇيە 13 ملن پايدالانۋشى­عا قىزمەت كورسەتە الادى, قۇجاتتاردى وڭدەۋ ۋاقىتىن قىسقارتىپ, ءبىر مەزەتتە 250 مىڭ ادامعا دەيىن قولجەتىمدى بولۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ونىڭ اياسىندا سالىق تولەۋشىنىڭ جاڭا كابينەتى دە بار.

• «Smart Data Finance (SDF) جۇيەسى سالىق تولەۋشىلەردىڭ تسيفرلىق ءپروفيلىن قۇرىپ, كولىك جانە جىلجىمايتىن م ۇلىك سالىقتارىن اۆتوماتتى تۇردە ەسەپتەيدى. سونىمەن قاتار سالىق دەكلاراتسيالارىن الدىن الا تولتىرىپ, ادام قاتەلىكتەرىن جويادى.

«بۇل وڭتايلاندىرۋ سالىق جانە كەدەن اكىمشىلەندىرۋىن ەداۋىر جەڭىلدەتەدى جانە سالىق بازاسىن كەڭەيتەدى. باستى ماقساتىمىز – اكىمشىلىك جۇكتەمەنى, مەملەكەتتىك كىرىستەر ورگاندارى مەن كاسىپكەرلەر اراسىنداعى تىكەلەي بايلانىستى بارىنشا ازايتۋ. بۇل ءبارىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتىپ, سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلىن جويادى. سالىق جانە كەدەن ۇدەرىستەرىن تسيفرلاندىرۋ ماقساتىندا ەنگىزىلگەن جاڭا جۇيەلەر كاسىپكەر جۇمىسىن جەڭىلدەتۋگە, ۇدەرىس اشىقتىعىن ارتتىرۋعا جانە كولەڭكەلى ەكونوميكانى ازايتۋعا كومەكتەسەدى», دەدى مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى توراعا­سىنىڭ ورىنباسارى.