فارماتسەۆتيكا • 17 قاڭتار, 2025

ءدارى ءوندىرىسىنىڭ دارەجەسى ارتتى

60 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

وڭىردەگى «تك فارم اقتوبە» جشس – سۇيىق جانە قاتتى دارىلىك زاتتار, جاقپا ماي, ءتۇرلى ەرىتىندى, مەديتسينالىق بەتپەردە شىعارۋمەن اينالىساتىن فارماتسەۆتيكا سالاسىندا وزىندىك ورنى بار زاۋىت. 2012 جىلى «بيزنەستىڭ جول كارتاسى» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ قارجىلىق قولداۋىن الىپ, اشىلدى. سول كەزدە نەبارى 3 ءتۇرلى ءدارى شىعارسا, قازىر نارىققا 59 ءتۇرلى ءدارى-دارمەك ۇسىنىپ وتىر.

كاسىپورىندا قاتتى تۇيىرشىكتەلگەن, ۇنتاق, ەرىتىندى, تۇنبا تۇرىندەگى دارىلەر, جاقپا مايلار, مەديتسينالىق سپيرت, سۋتەگى توتىعى, مەديتسينالىق بەتپەردەلەر شىعارىلادى. 100-دەن اسا ادام ەڭبەك ەتەدى. جىلدىق اينالىمى بۇگىندە 3 ملرد تەڭ­گەنى قۇرايدى. سەرىكتەستىك ديرەكتورى جاڭاگۇل تورەحانوۆانىڭ ايتۋىنشا, تۇرعىندار تاراپىنان اۋىرسىنۋدى باساتىن كيترولات, گيتلەكس, پاراتسەتامول, گريپ­پوۆيت, ميا تامىرىنان جاسالعان ەرىتىن­دىلەر جاقسى سۇرانىسقا يە بولعان. «تك فارم اقتوبە» دارىلەرى ەلىمىزدەگى ءدارى-دار­مەك سالاسىن قاداعالاۋشى جانە ورتاق ۇيلەس­تىرۋشى «سق-فارماتسيا» جشس-نىڭ ەمدەۋ حات­تامالارىنا ەنىپ, ءدارى-دارمەك ءوندى­رىسى بو­يىنشا بىرىڭعاي وپەراتورمەن ۇزاق مەر­زىمگە كەلىسىم جاسالعان. ونىمدەر ءدارى-دارمەك وندىرىسىندەگى ديستريبيۋتەرلىك كومپانيالارمەن كەلىسىمشارت نەگىزىندە ەل اۋما­­عىندا ساتىلىمعا شىعارىلىپ وتىر. پرە­­­زيدەنت تاپسىرماسىمەن 2029 جىلعا دە­يىن وتاند­ىق ءدارى-دارمەك وندىرىسىمەن 50% دەڭ­گە­يىن­دە قامتاماسىز ەتۋ مىندەتتەمەسى بار.

«2024 جىلى «دامۋ» قورىنان سۋبسيديا الدىق. بەرىلگەن مەم­لەكەتتىك قولداۋ ار­­­­قى­­لى زاۋىت اۋماعىنان قوسىمشا تسەح تۇر­­­­عىز­­دىق جانە جاڭا قۇ­رال-جابدىقتار سا­تىپ ال­دىق. جابدىقتارىمىز ەۋروپا­دا, ءۇندىس­تان, قىتاي جانە جاپو­نيادا وندى­رىل­­گەن. بىلتىر ءۇش تسە­حىمىزدىڭ زەرتحانا جاب­­دىق­تارى جاڭارتىلدى. جۇمىسقا ال­عان ما­­­­مان­­د­اردى قايتا دايارلاۋدان وت­كى­­زىپ, وقى­­تىپ الامىز», دەيدى جاڭا­گۇل جايىمبەكقىزى.

قاجەتتى شيكىزاتتار JMPI سەرتيفيكاتى بار, ارنايى دارىلىك شيكىزات شىعاراتىن زاۋىتتاردان جەتكىزىلەدى. زاۋىتتىڭ كەڭ قولدانىستاعى ءونىمى – ميا تامىرىنان جاسالعان سۇيىق ءدارىنىڭ قۇرامىن وسى جەردەگى ماماندار جاساپ شىعارعان. ول جوتەلگە قارسى جاقسى ەم ءارى كوپ جاعدايدا جاس بالالارعا دا بەرۋگە بولادى. اللەرگياعا اسەرى بايقالمايدى.

«الەمدە ءدارى-دارمەك كاسىپ­ورىندارى قاجەتتى سۋبستانسا­لاردى JMPI سەرتيفيكاتى بار زاۋىت­تاردان الادى. دارىلىك پرەپا­راتتاردىڭ بەلسەندى جانە قو­سالقى قۇرامداس بولىگى, حيميا­لىق جانە بيولوگيالىق قوسىلىس – سۋبستانسالاردى وزىمىزدە سينتەزدەي المايمىز. بۇل – باسقا سالا. JMPI زاۋىتتارىنان كەلگەن قوسىلىستار ءبىزدىڭ زاۋىتتىڭ لابوراتورياسىندا قاتاڭ تەكسەرىستەن وتكەن سوڭ عانا وندىرىسكە جىبەرى­لەدى. ءدارى-دارمەك باعاسىن دەنساۋ­لىق ساقتاۋ مينيستر­لىگى رەتتەيدى. ءبىز وسى ورگان بەكىت­كەن ەرەجەدەن اسىپ كەتە المايمىز. ازىرگە ونىمدەرىمىز ەل اۋماعىندا ساتىلىپ جاتىر. شەتەلگە شىعارۋعا ەندى قامدانىپ, ءتيىستى قۇجاتتاردى ازىرلەۋگە كىرىستىك. بۇل وڭاي شارۋا ەمەس», دەيدى سەرىكتەستىك باسشىسى.

ءدارى-دارمەكتەردى ازىرلەۋدىڭ بىرنەشە ساتىسى بار. قانداي دا ءبىر جاڭا ءدارىنى وندىرىسكە ەنگىزۋ ءۇشىن ۇلتتىق سەرتيفي­كات­تاۋ ورتالىعىنىڭ رۇقسا­تى كەرەك. سودان كەيىن زاۋىت لابوراتورياسىندا ەكى جىل زەرت­تەۋ جۇرگزىلەدى. ونىڭ قورىتىن­دىسى قايتادان ۇلتتىق سەرتيفيكاتتاۋ ورتالىعىنا تاپسىرىلىپ, ول جاقتان رۇقسات بەرگەندە عانا وندىرىسكە ەنگى­زىلەدى. ءدارى-دارمەك زاۋىتى «سق-فارماتسيامەن» 10 جىلعا كەلىسىمشارتقا وتىرعان. وڭىر­لىك فارماتسيالىق قىزمەتتى باقىلاۋ دەپارتامەنتىنەن دە تەكسەرىس جۇرگىزىلىپ تۇرادى. بۇل جەردە مەديتسينالىق مەكەمەلەردە جۇمىس ىستەگەن, مەدي­تسينالىق جوعارى وقۋ ورىندارىن بىتىرگەن تەراپەۆت, حيرۋرگ, كارديولوگ, پەدياتر, جۇيكە جۇيەسى اۋرۋلارىن ەمدەيتىن ءارتۇرلى باعىتتاعى كلينيتسيست ماماندار جۇمىس ىستەيدى. بۇل جاعىنان تاپشىلىق جوق بولسا دا, تەحنولوگ, پروۆيزور, ۆاليداتور, حيميكتەر كەرەك ەكەن. زاۋىت ونىمدەرىن ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى ساراپشىلارى ۇنەمى تەكسەرىپ كەتەدى.

ەلىمىز 2010 جىلى ءدارى-دارمەك­تەردىڭ ساپاسىنا قول­جەتىمدىلىكتى جاقسارتۋ بو­يىنشا بىرلەسكەن مونيتورينگ باعدارلاماسى – JMPI-عا مۇشەلىككە ءوتتى. ونىڭ جۇمى­سىن حالىقارالىق ءدارى-دار­مەك وندىرۋشىلەر قاۋىم­داس­­تىعى (IFPMA) باقىلاي­دى. فار­ماتسەۆتيكا سالاسىن­داعى كومپانيالار مەن قاۋىمداستىقتاردىڭ حالىقارالىق وكىلدىك ۇيىمى جاڭا ءدارى-دارمەكتەردى ازىرلەۋ مەن وعان قولجەتىمدىلىكتى ارت­تىرۋعا, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالا­سىنداعى يننوۆاتسيالاردى قول­داۋعا باعىتتالعان. قازاقستان IFPMA-عا تىكەلەي مۇشە ەمەس, بىراق ەلدەگى فارماتسەۆتيكالىق ۇيىمدار IFPMA ستاندارتتارى مەن ۇسىنىستارىن نازارعا الادى.

وندىرىستىك ءبولىم باستىعى نۇرتاي ومىرزاقوۆتىڭ ايتۋىنشا, بارلىق ءدارى-دارمەك ءۇش تسەحتا دايىندالادى.

ء«بىزدىڭ ونىمدەردى ەلىمىزدىڭ ديس­تريبيۋتەرلىك فيرمالارى كوتەر­مە باعامەن ساتىپ الىپ, دارى­حا­نالارعا جونەلتەدى. كۇنىنە ەرىتىن­دىنىڭ 10-15 مىڭ قۇتىسىن, كاپ­سۋ­لاداعى ءدارىنىڭ 10-20 مىڭ داناسىن شىعارامىز. كاسىپكەرلىكتى قولداۋ قورى­نىڭ كومەگىمەن الەم­دىك فارما­تسەۆتيكالىق وندىرىس­تە كەڭىنەن قولدانىلاتىن جاپو­نيانىڭ «Shimadzu Corporation» كوم­پانياسىنىڭ جابدىقتارىن ساتىپ الدىق. دارىلىك زاتتار قۇرا­مىن, كۇردەلى قوسپالار قۇرى­لى­مىن, ساپاسىن تەرەڭ تالدايتىن جا­پون جابدىقتارى الەمدىك ءدارى-دار­مەك وندىرىسىندە وتە ماڭىزدى ءرول ات­قارادى», دەيدى نۇرتاي ومىرزاقوۆ.

 

اقتوبە وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار