فوتو: اشىق دەرەككوز
V دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارى
2024 جىلى قازاقستاننىڭ ەلورداسى استانادا وتكەن V دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارى جىلدىڭ باستى مادەني وقيعالارىنىڭ ءبىرى بولدى. بۇل ايتۋلى وقيعا كوشپەلى حالىقتاردىڭ مادەني مۇراسىمەن تانىسۋعا بىرەگەي مۇمكىندىك بەردى. كوشپەلىلەر ويىندارى ەتنيكالىق سپورت, مۋزىكا, قولونەر جانە گاسترونوميا ارقىلى ۇلتتىق مادەنيەتتىڭ بايلىعىن پاش ەتىپ قانا قويماي, الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن قاتىسۋشىلار مەن كورەرمەندەردى تارتا وتىرىپ, مادەني ديالوگ الاڭىنا اينالدى. شارا كوشپەلىلەر مۇراسىنىڭ بايلىعىن, ونىڭ جاھاندىق مادەنيەت كونتەكستىندەگى وزەكتىلىگى مەن ماڭىزدىلىعىن كورسەتە ءبىلدى.
ويىندار ەتنيكالىق سپورتقا, ساندىك-قولدانبالى ونەرگە نازار اۋدارىپ قانا قويماي, حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتىپ, مادەني ديپلوماتيانىڭ قۋاتتى قۇرالى بولا ءبىلدى. وسى ايتۋلى وقيعا ەلىمىزدىڭ داستۇرلەرىن ساقتاۋعا جانە ونى الەممەن بولىسۋگە دايىن ەكەنىن كورسەتتى. بۇل دوداعا 89 مەملەكەتتەن جالپى جيىنى 2500-گە تارتا سپورتشى قاتىستى. ەلىمىزدىڭ نامىسىن كوشپەلىلەر ويىندارىندا ابىرويمەن كوتەرگەن ۇلتتىق سپورتتىڭ ساڭلاقتارى 43 التىن, 34 كۇمىس, 37 قولا مەدال ەنشىلىپ, جەڭىس تۇعىرىنان كورىندى.
سونىمەن قاتار وسى اۋقىمدى ءىس-شارا اياسىندا «قازانات» يپپودرومىنىڭ جانىندا 10 گەكتار اۋماقتا «كوشپەلىلەر الەمى» ەتنواۋىلى اشىلدى. مادەني-ەتنوگرافيالىق كەشەن بارلىق قاتىسۋشىلار مەن قوناقتارعا ءداستۇرلى كوشپەلى ءومىر سالتى اتموسفەراسىنا ەنۋگە مۇمكىندىك بەردى. جالپى, V دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارى قازاقستاننىڭ جانە بۇكىل الەمنىڭ مادەني ومىرىندە وشپەس ءىز قالدىردى دەسەك تە ارتىق ەتپەس.
III «Comic Con Astana» فەستيۆالى
2024 جىلى III Comic Con Astana فەستيۆالى قازاقستان مەن ورتالىق ازياداعى پوپ-مادەنيەت سالاسىنداعى ەڭ ءىرى وقيعالاردىڭ بىرىنە اينالدى. داستۇرگە اينالعان بۇل فەستيۆال فاناتتار مادەنيەتىمەن بايلانىستى كوميكستەردىڭ, فيلمدەردىڭ, بەينە ويىنداردىڭ, انيمەنىڭ جانە باسقا دا ونەر تۇرلەرىنىڭ جانكۇيەرلەرىن تارتۋدى جالعاستىردى. شارا استاناداعى «ەكسپو» حالىقارالىق كورمە ورتالىعىندا ءوتتى.
ادەتتەگىدەي فەستيۆالدە Comic Con Astana الەمدىك دەڭگەيدەگى تانىمال تۇلعالار باس قوستى. بيىلعى جىلى فەستيۆالگە تانىمال فيلمدەردىڭ, تەلەحيكايالاردىڭ جانە انيماتسيالاردىڭ اكتەرلەرى مەن جاساۋشىلارى, سونىڭ ىشىندە گولليۆۋد جۇلدىزدارى دا قاتىستى. قوناقتار ولارمەن اڭگىمەلەسىپ, پانەلدىك پىكىرتالاس كەزىندە سۇراقتار قويىپ, ءتىپتى سۋرەتكە تۇسە الدى. فەستيۆالدە پوپ-مادەنيەتتىڭ ءارتۇرلى اسپەكتىلەرىن, سونىڭ ىشىندە كوللەكتسيالىق كوميكستەردى, ەكشن فيگۋرالاردى, تانىمال فيلمدەردەگى رەكۆيزيتتەردى جانە بەينە ويىندارعا, انيمە مەن مانگاعا قاتىستى تاۋارلاردى كورسەتەتىن تاقىرىپتىق ستەندتەر ۇسىنىلدى. ەڭ قىزىقتى وقيعالاردىڭ ءبىرى ءداستۇرلى كوسپلەي بايقاۋى بولدى, وعان قاتىسۋشىلار فيلمدەردەگى, ويىندارداعى جانە انيمە كەيىپكەرلەرىنە نەگىزدەلگەن تۇپنۇسقا كوستيۋمدەرىن كورسەتتى.
«Comic Con Astana» III فەستيۆالى قازاقستانداعى ەسترادالىق مادەنيەتتى دامىتۋداعى ماڭىزدى قادام بولدى. بۇل شارا وتاندىق جانكۇيەرلەردىڭ عانا ەمەس, سونىمەن قاتار شەتەلدىك قوناقتاردىڭ دا نازارىن اۋدارىپ, مادەني الماسۋدى العا جىلجىتىپ, الەمدىك ترەندتەردى تانىمال ەتتى.
60-شى ۆەنەتسيا ونەر بيەننالەسىندەگى قازاقستان پاۆيلونى
2024 جىلى وتكەن 60-شى ۆەنەتسيا ونەر بيەننالەسىندەگى قازاقستان پاۆيلونى ەڭ كورنەكتى نىسانداردىڭ ءبىرى بولدى. وسى ايتۋلى مادەني شارا اياسىندا قازاقستان تەك جەرگىلىكتى اۋديتوريانى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن كورەرمەندەردىڭ نازارىن اۋدارعان جوبانى ۇسىندى, وسىلايشا ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق ونەر ساحناسىنداعى ماڭىزدى ءرولىن راستادى.
قازاقستان ءداستۇرلى ونەر ەلەمەنتتەرىن زاماناۋي كونتسەپتسيالارمەن ۇيلەستىرگەن, ەلدىڭ مادەني مۇراسىنىڭ بىرەگەيلىگىن كورسەتەتىن كورمەنى ۇسىندى. جوبادا كەسكىندەمە, ءمۇسىن, ينستاللياتسيا جانە تسيفرلىق جۇمىستار سياقتى ونەردىڭ الۋان تۇرلەرى قولدانىلىپ, كەڭ اۋديتوريانى تارتىپ, سىنشىلار مەن كورەرمەندەردىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىردى.
ايتا كەتەيىك, پاۆيلون جۇمىس ىستەگەن بارلىق كەزەڭدە ونى 98 مىڭعا جۋىق ادام تاماشالادى, بۇل ۆەنەتسيا بيەننالەسىندەگى قازاقستاننىڭ ۇلتتىق پاۆيلونى ءۇشىن رەكوردتىق كورسەتكىش بولدى. 60-شى ۆەنەتسيا ونەر بيەننالەسىندەگى قازاقستان پاۆيلونىنىڭ تابىسى ونەردىڭ الەمدىك ارەنادا مادەني ديپلوماتيانىڭ جانە ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى ىلگەرىلەتۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالىنا اينالۋىنىڭ جارقىن مىسالى بولدى. 98 مىڭ كەلۋشىنى تارتۋ قازاق ونەرىنە دەگەن جوعارى قىزىعۋشىلىقتى دالەلدەپ, باسقا ەلدەرمەن مادەني الماسۋ مەن ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋدىڭ جاڭا پەرسپەكتيۆالارىن اشتى.
پرەزيدەنتتىك ارناۋلى ادەبي سىيلىق
2024 جىلدىڭ 25 قاڭتارىندا الماتىدا جاس جازۋشىلار مەن اقىندارعا پرەزيدەنتتىڭ ارناۋلى ادەبي سىيلىعىن تابىس ەتۋدىڭ سالتاناتتى ءراسىمى ءوتتى. بۇل ءىس-شارا دا ەلىمىزدەگى ايتۋىلى وقيعالاردىڭ ءبىرى. مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا تالانتتى جازۋشىلار مەن اقىنداردىڭ جاڭا بۋىنىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ىزدەنۋشى اۆتورلاردى قولداۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ وتكەن ەدى.
سىيلىق 18 بەن 35 جاس ارالىعىنداعى جازۋشىلارعا بەرىلەدى. 2024 جىلى ادەبي بايقاۋلارعا بۇرىن قاتىسپاعان 50-دەن استام اۆتور ءوز تۋىندىلارىن ۇسىندى. وتىنىشتەردى ارنايى كوميسسيا قاراپ, اشىق داۋىس بەرۋ ناتيجەسىندە ءتورت اۆتورعا سىيلىق بەرىلدى:
- «پروزا» نوميناتسياسى: دوسحان جىلقىبايدىڭ «كۆانت» رومانى
- «پوەزيا» نوميناتسياسى: ەدىلبەك دۇيسەنوۆتىڭ «قالالىق قۇستار» جىر جيناعى
- «دراماتۋرگيا» نوميناتسياسى: ايتولقىن ءاشىموۆانىڭ «تاۋ كوتەرگەن تولاعاي» شىعارماسى
- «بالالار ادەبيەتى» نوميناتسياسى: «اتىڭ وزسىن, ازامات!» جيناعى. ولجاس قاسىموۆ.
«اگۋگاي» سىيلىعى
2024 جىلدىڭ 21 اقپانىندا الماتىدا ەسترادا ارتىستەرىنە ارنالعان تۇڭعىش ۇلتتىق «اگۋگاي» سىيلىعىن سالتاناتتى تۇردە تاپسىرۋ ءراسىمى ءوتتى. ءىس-شارا ەلىمىزدەگى ەڭ ۇلكەن كونتسەرتتىك زالداردىڭ ءبىرى رەسپۋبليكا سارايىنىڭ ساحناسىندا ۇيىمداستىرىلدى.
«اگۋگاي» – وتاندىق تەلەۆيزيادا العاش رەت جاڭا فورماتتا شىققان اۋقىمدى مۋزىكالىق تەلەۆيزيالىق پرەميا. بۇل — بىرەگەي مۋزىكالىق فەستيۆال ءارى بايقاۋ. 23 اپتا بويى كورەرمەندەر «ەۋرازيا ءبىرىنشى ارناسى» ارقىلى فەستيۆالدى باقىلاپ, جاڭا شىعارمالار اراسىنان جىلدىڭ ەڭ ۇزدىك 15 ءانىن تاڭدادى.
«Qazaq Culture» بىرەگەي جوباسى
2024 جىلدىڭ تاعى ءبىر ەلەۋلى وقيعالارىنىڭ ءبىرى ەلدىڭ مادەني مۇراسىن تانىمال ەتۋگە جانە ۇلتتىق برەندتى ىلگەرىلەتۋگە باعىتتالعان «Qazaq Culture» اقپاراتتىق-ءبىلىم بەرۋ پلاتفورماسىنىڭ ىسكە قوسىلۋى. ەلىمىزدەگى مادەني مۇرانىڭ سان تۇرلىلىگىن كورسەتەتىن اۋقىمدى جوبا بۇۇ-نىڭ التى رەسمي تىلىندە جانە قازاق, تۇرىك تىلدەرىندە اقپارات تاراتادى.
سەگىز تىلدە قولجەتىمدى بولعان سايت الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن زەرتتەۋشىلەر, تاريحشىلار مەن مادەنيەت سۇيەر قاۋىمنىڭ قازاقستاننىڭ مادەني مۇراسىنا قىزىعۋشىلىقتى ارتتىرۋعا كومەكتەسەدى. پلاتفورما قازاقستاننىڭ ءارتۇرلى ايماقتارىنا ۆيرتۋالدى 3D تۋرلارىن ۇسىنادى, بۇل پايدالانۋشىلارعا ەلدىڭ كورىكتى جەرلەرى مەن تابيعي سۇلۋلىعىن زەرتتەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق, AI كومەگىمەن پايدالانۋشىلار ۇلى دالا باتىرىنىڭ نەمەسە جاۋىنگەرىنىڭ بەينەسىن سىناپ كورۋ ارقىلى وزدەرىنىڭ فوتوسۋرەتتەرىن وزگەرتە الادى.
پلاتفورما مادەني ءىس-شارالاردى, سونىڭ ىشىندە فەستيۆالدەردى, جارمەڭكەلەردى, تەاتر قويىلىمدارىن, فيلمدەردىڭ پرەمەراسىن, كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرى مەن ونەر كورمەلەرىن قامتيدى, جالپى ەلىمىزدىڭ مادەني ءومىرى تۋرالى وزەكتى اقپارات بەرەدى.
Qazaq Culture پلاتفورماسى الەمدىك قاۋىمداستىقتىڭ نازارىن قازاقستاننىڭ باي مادەني مۇراسى مەن الۋان تۇرلىلىگىنە اۋدارۋدىڭ, حالىقارالىق بايلانىستار مەن مادەني الماسۋدى نىعايتۋعا كومەكتەسەتىن ماڭىزدى قۇرال بولدى.
«ۇزدىك فيلم» نوميناتسياسىن العان قازاق ءفيلمى
ولجاس بايالباەۆ تۇسىرگەن «Claustro» قورقىنىشتى ءفيلمى 2024 جىلدىڭ اقپانىندا بوستونداعى 49-شى عىلىمي فانتاستيكالىق فيلمدەر فەستيۆالىندە «ۇزدىك فيلم» نوميناتسياسىن جەڭىپ الدى. ءفيلمنىڭ ءتۇسىرىلىمى «قازاقفيلم» جانە «Qara» كينوستۋدياسى الاڭدارىندا, سونداي-اق قاپشاعاي سۋ قويماسىنىڭ كوركەم پەيزاجدارىندا ءوتتى.
وتاندىق ءفيلمنىڭ وسىنداي بەدەلدى فەستيۆالدە جەڭىسكە جەتۋى قازاق كينوسىنىڭ حالىقارالىق ارەناداعى بەدەلىنىڭ ارتىپ كەلە جاتقانىن ايعاقتايدى. رەجيسسەر ولجاس بايالباەۆ سوڭعى جىلدارى قازاق كينوسىنىڭ بىتپەيتىن كومەديادان درامالىق, تريللەر مەن حوررورعا اۋىسىپ جاتقانىن, بۇل وتاندىق كينەماتوگرافيانىڭ جان-جاقتىلىعى مەن دامۋىن كورسەتەتىنىن اتاپ وتكەن ەدى.
قازاق تىلىندە دىبىستالعان «Disney» فيلمدەرى
بيىل سونداي-اق, Inside Out 2, Moana 2 جانە Mufasa: The Lion King فيلمدەرى قازاق تىلىندە دىبىستالىپ, كورەرمەنگە جول تارتتى.
«سوزجۇمباق 2» (ويجۇمباق 2) ءفيلمى 2024 جىلدىڭ 14 ماۋسىمىندا پروكاتقا شىعىپ, 128 ميلليون تەڭگە جيناپ, قازاق تىلىنە دۋبلياجدالعان ەڭ كوپ تابىس اكەلگەن فيلم بولدى. كەلەسى انيماتسيالىق شىتىرمانعا تولى «موانا 2» ءفيلمى 2024 جىلدىڭ قاراشاسىندا جارىق كوردى. سونىمەن قاتار جاقىن ارادا عانا كورەرمەنگە جول تارتقان «مۋفاسا: پاتشا ارىستان» ءفيلمى دە تانىمالدىلىققا يە بولىپ, كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى.
«قازاقفيلمنىڭ» Nomad Stunts حالىقارالىق كاسكادەرلىك اگەنتتىگىمەن ىنتىماقتاستىعى
قازاق كينو سالاسىنداعى ەڭ ايتۋلى وقيعا 2024 جىلدىڭ 12 ناۋرىزىندا «قازاقفيلم» ۇلتتىق كينوستۋدياسى مەن Nomad Stunts حالىقارالىق كاسكادەرلىك اگەنتتىگى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويۋى بولدى. وسى كەلىسىم بويىنشا Nomad Stunts كاسكاديورلەرى «قازاقفيلمنىڭ» ءاربىر جاڭا جوباسىنا قاتىسادى.
كەلىسىمشارت جاساسۋ كەزىندە Nomad Stunts باسشىسى جايداربەك كۇنعوجينوۆ شەتەلدىك ينۆەستورلاردى تارتۋ جانە قازاق كينوسىن شەتەلدە تانىمال ەتۋ ارقىلى «قازاقفيلمنىڭ» دامۋىنا ىقپال ەتۋگە دايىن ەكەنىن جەتكىزگەن ەدى. بۇل سەرىكتەستىك قازاق كينوسى ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر اشىپ, ساپالى كاسكادەرلىك جۇمىستى قامتاماسىز ەتىپ, جالپى سالانىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسادى.
وتاندىق فيلمدەردىڭ تابىسقا جەتۋى
قازاق كينوسى سوڭعى جىلدارى ايتارلىقتاي جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلىپ, كورەرمەننىڭ ىقىلاسىنا بولەندى. وتاندىق فيلمدەر جاقسى كوممەرتسيالىق تابىسقا جەتىپ, ەلدەگى كينووندىرىستىڭ دامىعانىن جانە ۇلتتىق كينوعا مادەني قىزىعۋشىلىقتىڭ ارتقانىن كورسەتتى. كورەرمەندەردى قىزىقتىراتىن فيلمدەر كومەديادان دراماعا دەيىن ءارتۇرلى جانرلاردى قامتىپ, ەلدەگى وزەكتى تاقىرىپتاردى كوتەرۋگە تىرىستى.
كوپتەگەن قازاق فيلمدەرى ەل ىشىندە عانا ەمەس, شەت ەلدەردە دە تاماشا ناتيجە كورسەتە باستادى. بيىل ء«داستۇر», «برات يلي براك 3», «جەزدۋحا», «قازاقشا بيزنەس برازيليا» جانە باسقا دا فيلمدەر وتاندىق پروكاتتا قوماقتى قارجى جيناي الدى. بۇل فيلمدەردىڭ كوپشىلىگى جان-جاقتىلىعىمەن, قىزىقتى كەيىپكەرلەرىمەن جانە وزەكتى تاقىرىپتارىمەن كورەرمەندەردى قىزىقتىرىپ, كاسسالىق حيتتەرگە اينالدى.
مۇنداي تابىستى جوبالار قازاق كينوسىنىڭ ءوز كورەرمەنىن بەلسەندى دامىتىپ, ءار جاستاعى جانە قىزىعۋشىلىق تانىتقان كورەرمەندەردىڭ ىقىلاسىنا بولەنىپ, ەلىمىزدىڭ مادەني مۇراسىن حالىقارالىق ارەنادا ناسيحاتتاپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى. بۇل فيلمدەردىڭ تابىسى وتاندىق كينەماتوگرافيانىڭ ودان ءارى دامۋى مەن الەمگە تانىلۋى ءۇشىن وراسان زور الەۋەتكە يە ەكەنىن راستايدى.
