ۇكىمەت • 27 جەلتوقسان, 2024

زاڭ قۋاتى – ءتارتىپتىڭ تىرەگى

100 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

كەشە سەنات سپيكەرى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ توراعالىعىمەن پالاتا وتىرىسى ءوتتى. وندا سەناتورلار كۇن تارتىبىنە شىعارىلعان بىرقاتار زاڭدى قاراپ, وزدەرىنىڭ دەپۋتاتتىق ساۋالدارىن جولدادى.

زاڭ قۋاتى – ءتارتىپتىڭ تىرەگى

وتىرىستى اشقان سەنات توراعاسى, الدىمەن, پالاتانىڭ جانە جەكە ءوز اتىنان ماڭعىستاۋ وبلىسىندا بولعان ۇشاق اپاتىنان قازا تاپقانداردىڭ وتباسىلارى مەن جاقىندارىنا كوڭىل ايتتى. ماۋلەن اشىمباەۆ توتەنشە جاعدايعا بايلانىس­تى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرما­سى­مەن مەملەكەتتىك كوميسسيا قۇرى­لىپ, قۇتقارۋ وپەراتسياسى اياسىندا جەدەل قاجەتتى شارالار قابىل­دانعانىن, سونداي-اق زارداپ شەككەندەرگە ءتيىستى كومەك كور­سەتىلىپ جاتقانىن تىلگە تيەك ەتتى.

سەنات وتىرىسىندا دەپۋتاتتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مەملەكەتتىك قىزمەت ماسەلەلەرى بويىن­شا وزگەرىستەر مەن تولىق­تىرۋ­لار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ­­دى قاراپ, ماقۇلدادى. تالقى­لاۋ كەزىندە ايتىلعانداي, زاڭ تار­تىپ­تىك, اكىمشىلىك جانە قىلمىس­تىق جاۋاپكەرشىلىك شارا­لارى­نان تۋىندايتىن مەملە­كەت­تىك قىزمەتكە كىرۋدى شەكتەۋ مەرزىمدەرىن, ولاردىڭ سالدار­لارىنىڭ مولشەرلەستىگىن ايقىن­داۋ, سونداي-اق قۇقىق قور­عاۋ ورگاندارى مەن قارۋلى كۇش­تەردەگى باسشى لاۋازىمداردى ىرىكتەۋدى جەتىلدىرۋ, ولاردى جاساقتاۋ ساپاسىن ارتتىرۋ, ارناۋلى, اسكەري اتاعىن نەمەسە جوعارى باسشى قۇرام مەن باسقالارىنىڭ سىنىپتىق شەنىن تومەندەتۋ تۇرىندە تارتىپتىك جازا قولدانۋ ءتارتىبىن رەتتەۋدى جانە تاعى باسقا ەرەجەلەردى ايقىندايدى.

سونىمەن قاتار دەپۋتاتتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭدى ەكى وقىلىمدا قاراپ, ماقۇلدادى. زاڭ نورمالارى­نا سايكەس «قوعامدىق جۇمىستار» تۇرىندەگى اكىمشىلىك جازا ەن­گىزىلەدى. سونداي-اق قۇجات اكىم­شىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى ىستەردى قاراۋعا جانە اكىم­شىلىك جازا قولدانۋعا قۇقىعى بار لاۋا­زىمدى ادامدار شەڭ­بەرىن كەڭەيتۋدى كوزدەيدى. ءىس قىس­قارتىلعان ءىس جۇرگىزۋ تارتىبىمەن جۇزەگە اسىرىلاتىن جاعدايلار­دا جاڭادان اشىلعان ءمان-جايلار بويىنشا ىستەردى قايتا قاراۋ ءتارتىبى دە ايقىندالعان. جالپى, زاڭ ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋدى قام­تاماسىز ەتۋگە, اكىمشىلىك-دەليك­تىلىك زاڭنامانى جەتىلدىرۋگە جانە وڭتايلاندىرۋعا, سون­داي-اق قۇقىق قولدانۋ تاجىريبەسىندە انىقتالعان قۇقىق­تىق ولقى­لىقتار مەن قايشىلىقتاردى جويۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

پالاتا وتىرىسىندا سەناتورلار وزدەرىنىڭ دەپۋتاتتىق ساۋالدارىن دا جولدادى. اندرەي لۋكين شەكارالىق وتكىزۋ بەكەتتەرىن­دەگى ينفراقۇرىلىمدىق ماسەلە­لەر­گە نازار اۋداردى. سەناتور وسى باعىتتا بىرقاتار شەشىم ۇسىن­دى. ونىڭ ىشىندە جۇك كولىگى ءۇشىن سەرۆيستىك كۇتۋ ايماقتارىن قۇرۋ, شەكارا ماڭىنداعى تەمىرجول ستانسالارىن جاڭارتۋ سياقتى شارالار بار.

«جۇك كولىكتەرىنىڭ جۇرگىزۋ­شىلەر دەمالاتىن, كجو مەن جا­نار­­ماي قۇيۋ ستانسالارى قىز­­مەتىن پايدالانا الاتىن كۇتۋ ايماقتارىن سالۋ اسا ما­ڭىز­دى. سونداي-اق وتكىزۋ جانە شەكارا بەكەتتەرىن قايتا جاڭار­تۋ جۇمىستارىن جەدەلدەتۋ ءۇشىن ۇكىمەت جەكە قاۋلى قابىلداۋى قاجەت. وعان قوسا «قتج» اق-مەن بىرلەسە وتىرىپ, شە­كارالىق اۋداندارداعى تەمىر­جول ستانسالارىنىڭ ينفرا­قۇ­رى­­لىمىن جاڭعىرتۋدى باس­تاۋ كەرەك. سونىمەن قاتار بارلىق شەكارا زاستاۆاسىنىڭ قۇ­رى­لى­سىن اياقتاپ, شەكاراشى­لار تۇرا­تىن مەكەنجايدى جاق­سارتۋ مەن شەكارالىق باقى­لاۋ بولىم­شەلەرىندەگى قىزمەتكەر­لەر سانىن كوبەيتۋ قاجەت. قازىرگى زامانعى وتكىزۋ بەكەتتەرى ەلىمىزدىڭ كولىك-لوگيستيكالىق جۇيەسىنىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالۋعا ءتيىس جانە شەكاراداعى باقىلاۋعا قاتىسۋ­شىلاردىڭ بارىنە قاۋىپ­سىزدىك پەن ىڭعاي­لىلىق قامتاماسىز ەتىلۋى كەرەك», دەدى دەپۋتات.

سەناتور عالياسقار سارىباەۆ عارىش سالاسىنىڭ نەگىزگى ماسەلە­لەرىنە توقتالدى. دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, «بايتەرەك» جوباسىن ىسكە اسىرۋعا ەرەكشە كوڭىل بولگەن ءجون. باستى پروبلەمالاردىڭ ءبىرى «سويۋز-5» ەكولوگيالىق تازا زىمىران تاسىعىشىن ۇشىرۋ­عا بايلانىستى «بايتەرەك» جوباسىن ىسكە اسىرۋدىڭ كەشىگۋى بولىپ وتىر. جوبا قايتا جاڭار­تىل­عان, مەملەكەتتىك بيۋد­جەتتەن قارجى قارالعان, بىراق بايقوڭىر­عا زىمىران جەتكىزۋ مەرزىمى 2025 جىلدىڭ سوڭىنا اۋىس­تىرىلدى. سەناتور مەرزىمنىڭ اۋىسۋى 2025 جىلعى جەلتوقسانعا جوسپارلانعان العاشقى ۇشۋ سىناعىن وتكىزۋگە قاۋىپ توندىرە­تىنىن جەتكىزدى.

«2029 جىلى «KazSat-3» سپۋت­نيگىن كەڭ اۋقىمدى «KazSat-3R» عارىشتىق بايلانىس جۇيەسىنە اۋىستىرۋ قاراستىرىلعان. قارا­جاتتىڭ از مولشەردە ءبولىنۋى «KazSat-3R» جوباسىنىڭ تولىق مەرزىمىندە ورىندالماۋىنا اكەلەدى. وسىعان وراي, زاڭدى تۇلعانىڭ جارعىلىق كاپيتالىن ۇلعايتۋ ارقىلى رەسپۋبليكا­لىق بيۋدجەتتەن قارجىلان­دىرۋ­عا مەملەكەتتىك قولداۋ كەرەك. بۇل سالادا كادرلاردى ساقتاپ قالۋ ءۇشىن سيرەك كەزدەسەتىن مامانداردىڭ حالىقارالىق جوبالارعا قاتىسۋىنا, وقۋىنا, ءبىلىمىن ارت­تىرۋىنا كومەك بەرۋدى, قارجىلىق قولداۋدى, ەڭبەك جاعدايلارىن جاقسارتۋدى تالاپ ەتەدى», دەدى ع.سارىباەۆ.

سەناتور نۋريا نيازوۆا «مەدەۋ» مۇز ايدىنىنىڭ سپورت­تىق داڭقىن قايتا جانداندىرۋ جونىندە باستاما كوتەردى.

«مەدەۋ» رەكوردتار ارەناسى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار قازاق­­ستانداعى دوپتى حوككەيدى دامى­­تاتىن ماڭىزدى مەكەن بولا الا­دى جانە ەلىمىزدىڭ وسى سپورت تۇرىن­دەگى دارەجە-دەڭگەيىن نىعاي­تا تۇسەدى. مۇزداعى شوۋ مەن مۇز سپيدۆەيى بويىنشا الەم چەم­­پيوناتىن ۇيىمداستىرۋ حالىق­ارالىق قوعامداستىقتىڭ نازارىن اۋدارۋمەن قاتار, ەلىمىز­دىڭ تۋريزم سالاسى بويىنشا تار­تىم­­دىلىعىن ارتتىرا تۇسەدى. «مە­دەۋدىڭ» الەمدىك سپورت ارەناسىنا ورالۋى جاڭا رەكوردتارعا جول اشادى جانە الەمدىك سپورت كار­­تا­­سىنداعى قازاقستاننىڭ كەل­بە­تىن ايشىقتاي تۇسەدى», دەدى دەپۋتات.

جانبولات جورگەنباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ۇكىمەت الماتى وبلى­سىنداعى الاتاۋ قالاسىنىڭ قۇرى­لىسىنا مەملەكەتتىك قولداۋ­دى ارت­تىرۋعا جانە قولعا الىنعان جو­بالاردى ىسكە اسىرۋعا 2025 جىل­عا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قاراجات بولۋگە ءتيىس.

سونداي-اق بيبىگۇل جەكسەن­باي ءماسليحاتتاردى تسيفرلان­دىرۋ ساپاسىنا بايلانىستى ماسە­لە­لەردى كوتەردى. وسىعان باي­­لا­نىستى سەناتور جاعدايدى جاق­سار­تۋعا, قىزمەتتەردى الۋ ۇدەرى­سىن اۆتو­ماتتاندىرۋ ارقىلى حالىق­تىڭ قاجەتتى اقپاراتقا جەدەل قول جەتكىزۋىن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى ۇسىنىستارىن جەتكىزدى. سەناتور «e-Maslikhat» اتتى بىرىڭعاي تسيفرلىق پلاتفورمانى ازىرلەۋدى ۇسىندى. بۇل جۇيە قۇجات اينالىمىن اۆتوماتتاندىرۋ, دەپۋتاتتىق ساۋالداردى ەسەپكە الۋ, ەسەپتەردى جاريالاۋ جانە ازاماتتارمەن ءوزارا ينتەراكتيۆتى ءىس-قيمىل جاساۋ قۇرالدارىن قامتۋعا ءتيىس. 

سوڭعى جاڭالىقتار