مويىن القا

«ەسىك قورعانىنان تابىلعان مويىن القا اشەكەيلەردىڭ ەڭ كونە تۇرىنە جاتادى. باسقا القالاردان ايىرماشىلىعى قوسىمشا ىلمەك­تەرمەن نەمەسە تىزبەك­تەرمەن كۇر­دەلەنىپ, قاراپايىم تۇتىك­تەر ار­قىلى بايلانىستىرىلعان. مويىن القانىڭ نەگىزگى بولىگى تۇتىك­تەرى­نىڭ ەرنەۋىنە, الىنبالى بولىگى تۇ­تىكتەرىنىڭ ۇشتارىنا ەنگىزىلگەن, ىلمەكتەر نەمەسە باسقا دا قوسىمشا بەكىتپەلەر جوق. التىن ادام مويى­ن القاسىنىڭ ديامەترى – 13 سم. القانىڭ ۇشىنداعى بارىستىڭ باس مۇسىندەرى دانەكەرلەنگەن. ساق كەزەڭىندە جىرتقىش اڭداردىڭ بەينەسىن قولدانۋ ءجيى كورىنىس تاپقان. بارىس بەينەسىنەن قاتالدىق پەن اسا ساقتىقتىڭ كورىنىسى بايقالادى. بارىس­­تىڭ باس ءمۇسىنىنىڭ بەينەلەرى وتە مۇقيات ءارى شىنايى جاسالعان, بۇل «ساق اڭ ءستيلىنىڭ» العاشقى كە­زەڭ­دەرىنە ءتان بەينە», دەيدى «ەسىك» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني مۋزەي-قورىعىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى انار قوسجانوۆا.

ءسىبىر, ورتا ازيا جانە قارا تەڭىز ايماعىنان تابىلعان وسىعان ۇقساس گريۆنالاردىڭ قاتارىندا ەسىكتەن شىققان مويىن القانىڭ ورنى ەرەكشە. ەرتە كەزدەگى بۇل اشەكەيلەر جانۋارلار بەينەلەرىنىڭ كوركەمدىك-ستيليستيكالىق ەرەكشە­لىكتەرىن تالداۋ نەگىزىندە, سونداي-اق كەشەندە تابىلعان ۇقساستىعىنا قاراي ب.ز.د. V-IV عع. جات­قىزىلعان.

ەسىك قورعانىنان تابىلعان جادىگەر (مويىن القاسى) ەجەلگى گريۆنالاردىڭ بارلىق بەلگىلەرىنە يە, اسەمدىگىمەن ەرەكشەلەنەدى. بۇيىم قوعامداعى ادامنىڭ مارتەبەسىن كورسەتىپ قانا قويماي, بويتۇمار رەتىندە دە قىزمەت ەتكەن. دەرەكتەر بويىنشا باي جانە تەكتى ادامدار تاققان, قاراپايىم ادام­داردىڭ قول جەتكىزۋى قيىن بول­عان.

دايىنداعان –

ۇلبوسىن يسابەك,

«Egemen Qazaqstan»

الماتى وبلىسى