مۇناي باعاسى
نەگىزىنەن 2024-2025 جىلدارى الەمدىك ەكونوميكا ءوسىمىنىڭ قارقىنى 3,3% دەڭگەيىندە بولماق. بۇل كەيىنگى ءۇش جىلداعى تومەندەۋ ءۇردىسىن توقتاتادى. ياعني ەكونوميكا ءسال بولسا دا جاقسارادى. اقش پەن ەۋروپاداعى ينفلياتسيا 2%-عا دەيىن تومەندەۋى مۇمكىن. بۇل ءوز كەزەگىندە, اقشا-كرەديت ساياساتىن تۇراقتاندىرىپ, ەكونوميكانى تۇزەتۋگە كومەكتەسەدى. قىتايدىڭ اقشا ساياساتى جەڭىلدەتىلەدى (ياعني اقشا كوپ شىعارىلادى), سونىمەن قاتار بيۋدجەت شىعىندارى كوبەيەدى, بۇل جاھاندىق ەكونوميكانى ىنتالاندىرا تۇسپەك.
بىراق اقش-تىڭ جاڭا اكىمشىلىگى مەن گەوساياسي وزگەرىستەر ءبىزدى بەلگىسىزدىككە سالىپ تۇر. الەمدىك ساۋدادا قانداي وزگەرىستەر بولاتىنى ءالى دە انىق ەمەس. دەسە دە ققق حابارلاۋىنشا, ەل ەكونوميكاسىنا كەلەتىن باستى قاتەر – مۇناي باعاسىنىڭ تومەندەۋى بولماق. اقش-تا تاقتاتاس مۇناي ءوندىرىسىنىڭ ءوسۋى مەن وپەك+ ۇيىمىنىڭ مۇناي باعاسىن تومەن دەڭگەيدە ۇستاۋعا دايىن بولۋى شيكىزات نارىعىنا قىسىم كورسەتەدى. بۇل جاعداي ەكونوميكالىق ءوسۋ قارقىنىنا, ساۋدا بالانسى مەن بيۋدجەتكە تۇسەتىن كىرىستەرگە, كەلەسى ماكروەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرگە, تەڭگە باعامىنا, ينفلياتسيا دەڭگەيىنە كەرى اسەر ەتپەي قويمايدى. «شيكىزاتقا تاۋەلدىلىكتىڭ سالدارىنان ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ مەن حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋ شارالارى قيىنداي ءتۇسۋى مۇمكىن» دەپ جازادى قاۋىمداستىق.
ينفلياتسيا...
وسى جىلدىڭ سوڭىنا قاراي تەڭگەنىڭ دوللارعا شاققانداعى باعامى 10%-دان استام قۇنسىزدانۋى مۇمكىن. بۇل ىشكى سۇرانىستىڭ ارتۋى مەن ۇسىنىستىڭ شەكتەۋلى بولۋىنا بايلانىستى. 2025 جىلى 1 دوللار 545,2 تەڭگەگە دەيىن وسەدى دەگەن بولجام بار. دەمەك كەلەر جىل قىسىممەن باستالادى. ونىڭ سەبەبىن جوعارىدا ايتىپ كەتتىك.
ال 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ينفلياتسيا 8-9% دەڭگەيىندە قالىپتاسپاق. بۇل ۇلتتىق بانك بولجامىنىڭ جوعارعى شەگىنە جاقىن. 2025 جىلى ينفلياتسيانى 5%-دىق مەجەگە قايتارۋ قيىن بولادى. ينفلياتسيانى كۇشەيتەتىن فاكتورلار كوپ: ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ السىرەۋى, بيۋدجەتتىك شىعىستاردىڭ ارتۋى, تاۋارلار مەن قىزمەتتەردى ءوندىرۋ شىعىندارىنىڭ ءوسۋى ۇركىتىپ تۇر. ءتىپتى ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, 2025 جىلدىڭ سوڭىندا ينفلياتسيا 9,5% دەڭگەيىندە بولۋى ابدەن مۇمكىن.
2025 جىلى جوعارى پايىزدىق مولشەرلەمەلەر مەن ينفلياتسيا كورپوراتيۆتىك سەكتورعا كرەديت بەرۋدى باسەڭدەتەدى دەپ پىكىر بىلدىرەدى ساراپشىلار. وسى جىلى ءىرى بيزنەس نەسيە رەسۋرستارىنا قول جەتكىزگەنىمەن, كەلەسى جىلى جاعداي قيىندايدى. شاعىن جانە ورتا بيزنەس ءۇشىن قوسىمشا رەتتەۋشى شارالارى دا جاسالادى.
ەكونوميكالىق ءوسىم
بيىل ەل ەكونوميكاسىنىڭ ءوسىمى وتكەن جىلعى 5,1%-دان تومەندەپ, شامامەن 4% دەڭگەيىندە قالىپتاسادى دەگەن بولجام بار. بۇعان مۇناي ءوندىرۋدىڭ توقىراۋى مەن تومەن باعا سەبەپ. دەگەنمەن ساۋدا, قۇرىلىس, اۋىل شارۋاشىلىعى, كولىك جانە بايلانىس سالالارىنداعى وڭ ديناميكاسى ىشكى جالپى ءونىم وسىمىنە سەرپىن بەرەدى. سوسىن ادەتتەگىدەي, ۇلتتىق قوردان الىناتىن قوسىمشا ترانسفەرتتەر ەكونوميكا تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتەدى...
الايدا شيكىزات ءوندىرىسىنىڭ ۇلعايۋى (97,2 ملن تونناعا دەيىن), ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋى جانە جوعارى بيۋدجەت شىعىندارى (33,5 ترلن) ەكونوميكاعا دەمەۋ بولماق. بۇل فاكتورلار شيكىزات باعاسىنىڭ تومەندەۋى مەن جوعارى پايىزدىق مولشەرلەمەلەردىڭ تەرىس اسەرىن جەڭىپ, ەكونوميكا ءوسىمىن 4,4% دەڭگەيىندە ۇستاپ تۇرۋعا كومەكتەسەدى. ۇلتتىق بانك قاتاڭ اقشا-نەسيە ساياساتىن جالعاستىرا بەرمەك...
