«بيىلعى باستى مىندەتىمىز مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ەكونوميكانىڭ 6 پايىزدىق ءوسىمىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋ بولدى. قابىلدانعان ءىس-شارالاردىڭ ناتيجەسىندە, وتكەن 11 ايداعى قىسقا مەرزىمدى ەكونوميكالىق ينديكاتور 109,1%-دى قۇرادى, بارلىق نەگىزگى سالالاردا وڭ ديناميكا قامتاماسىز ەتىلدى», – دەگەن ءوڭىر باسشىسى ونەركاسىپ – 6,9%-عا, ساۋدا – 13,2%-عا, قۇرىلىس – 20,6%-عا, كولىك قىزمەتى – 21,0%-عا ارتقانىن اتاپ ءوتتى.
ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ قارقىندى دامۋىنا ينۆەستيتسيانىڭ كوپتەپ تارتىلۋى وڭ اسەر ەتكەن. بيىل وبلىسقا 22,5% وسىممەن (قر – 3,1%, 5-ورىن) 778 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلدى. ينۆەستيتسيالاردىڭ ۇلعايۋىمەن قاتار كورشى ەلدەرمەن ىنتىماقتاستىق تا جىل ساناپ نىعايىپ كەلەدى.
ينفوگرافيكانى جاساعان – امانگەلدى قياس, «EQ»
سوڭعى ءۇش جىلدا وبلىس ورتالىعى – قوناەۆ قالاسىنىڭ ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنگەن. ماسەلەن, 48 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ شاتىرلارى اۋىستىرىلىپ, قاسبەتتەرى جوندەلسە, 61 شاقىرىم ينجەنەرلىك-جول ينفراقۇرىلىمى جاڭارتىلىپ, 41 اۋلا, قوعامدىق باقتار مەن سپورت الاڭدارى اباتتاندىرىلدى. جالپى الاڭى 133 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. ونىڭ ايتارلىقتاي كولەمىن جەكە قۇرىلىس كومپانيالارى جۇزەگە اسىرىپ (79,5 مىڭ شارشى مەتر, 859 پاتەرلى 19 ءۇي), قالانىڭ تارتىمدىلىعىن ارتتىراتىن «اريستوكرات», «SUN CITY», «NJ Towers» سىندى زاماناۋي تۇرعىن ءۇي كەشەندەرى بوي كوتەرگەن. سونداي-اق 900 ورىندىق مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى اياقتالدى.
ورتالىق ساياباق پەن قاپشاعاي كولىنىڭ جاعاجاي ايماقتارى جاڭعىرتىلىپ, «Qonaev International Balloon Fest» فەستيۆالى, «Oceanman» اشىق سۋ جارىسىنان ءىرى حالىقارالىق ءىس-شارالاردىڭ وتكىزىلۋى تۋريستەر سانىنىڭ 6,5%-عا ارتۋىنا اسەر ەتكەن. كەلەسى جىلى الەمدىك دەڭگەيدەگى 4, 5 جۇلدىزدى برەندتىك ەكى قوناقۇيدىڭ قۇرىلىسى باستالماق. بۇل تۋريزم ينفراقۇرىلىمىن حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي دامىتۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى.
قوناەۆ قالاسىن دامىتۋ ۇكىمەت قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن كەشەندى جوسپاردىڭ اياسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. قۇجاتتا 187 ءىس-شارا قاراستىرىلعان, ونىڭ 148-ءى بيۋدجەت قاراجاتى, 39-ى جەكە ينۆەستيتسيالار ەسەبىنەن. 2023–2024 جىلدارى 124 نىساننىڭ جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتامالارى ازىرلەنگەن. مەملەكەتتىك ساراپتاما اياقتالعان سوڭ قۇرىلىس جۇمىستارى باستالاتىندىعىن باياندادى ءوڭىر باسشىسى.
«بيىل 9 قاڭتاردا پرەزيدەنتتىڭ جارلىعىمەن وبلىستا الاتاۋ قالاسى قۇرىلىپ, مامىر ايىندا قالانىڭ باس جوسپارى, قازان ايىندا شەكاراسى بەكىتىلدى. ونىڭ جان-جاقتى دامۋىنا ىقپال ەتۋ ماقساتىندا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى قانات بوزىمباەۆتىڭ توراعالىعىمەن ۇكىمەت جانىنان جوبالىق كەڭسە قۇرىلىپ, ەكى اي كولەمىندە ءوز قىزمەتىن اتقارىپ كەلەدى. قالا اۋماعىندا قۇرىلعان ارنايى «الاتاۋ» ەكونوميكالىق ايماعى كولەمى جاعىنان (96 مىڭ گا) الەمدە العاشقى ۇشتىكتىڭ قاتارىنا كىرەدى. الاتاۋدى زاماناۋي قالا رەتىندە دامىتۋ ماقساتىندا سينگاپۋر, قىتاي ەلدەرىنەن كەڭەسشىلەردى تارتا وتىرىپ, حالىقارالىق تاجىريبەگە سۇيەنىپ وتىرمىز. بۇل ەلدەر قالا قۇرىلىسى, ينفراقۇرىلىم, كولىك جۇيەسى, «اقىلدى» تەحنولوگيالار ارقىلى قالانى باسقارۋ سالاسىنداعى جەتىستىكتەرىمەن تانىمال», دەدى م.سۇلتانعازيەۆ.
وبلىس ورتالىعى مەن الاتاۋ قالاسىن كەشەندى دامىتۋ الماتى اگلومەراتسياسىنىڭ كوپتەگەن ماسەلەسىن شەشىپ, الەۋەتىن ۇتىمدى پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇگىنگى تاڭدا اينالما جولدىڭ بويىنا جالپى ينۆەستيتسيا كولەمى 775 ملن دوللارعا جۋىق بولاتىن بەس حالىقارالىق كومپانيا تارتىلدى. ولار ءوندىرىس كولەمىن ۇلعايتۋعا زور ىقپال ەتىپ وتىر.
وبلىس اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وندىرۋدە 8,0% ۇلەسىمەن ەلىمىزدەگى كوشباسشى وڭىرلەردىڭ بەستىگىنە كىرەدى. ەت, كوكونىستەر مەن جەمىستەر, كارتوپ, جۇگەرى, سويا, كۇرىش وندىرۋدە رەسپۋبليكاداعى جەتەكشى ورىنداردىڭ بىرىنە يە. بيىل 4 مىڭعا جۋىق (3963) اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار وندىرۋشىلەرىنە 29 ملرد تەڭگە سۋبسيديا بولىنگەن. پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس سالادا سۋارمالى ەگىستىكتى ۇلعايتۋعا باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. بۇگىنگى تاڭدا سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن قولدانۋ كولەمى 20 مىڭ گەكتاردان 43,6 مىڭعا دەيىن ۇلعايعان. ءوز كەزەگىندە جەلىلەردىڭ توزۋ دەڭگەيىنىڭ جوعارى بولۋى (60-70%) سۋ شىعىنىڭ ارتۋىنا اكەلىپ وتىر. سوندىقتان سوڭعى ءۇش جىلدا 89,5 شاقىرىم سۋارۋ جەلىلەرىن جاڭعىرتۋعا 12,0 ملرد تەڭگە بولىنگەن.
اۋىل تۇرعىندارىنا «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسى ارقىلى ايتارلىقتاي قولداۋ كورسەتىلىپ كەلەدى. 2023–2024 جىلدارى 8,3 ملرد تەڭگەگە 1094 جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرىلدى. بۇل 46 اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرىن قۇرۋعا, 130 شاعىن جانە ورتا بيزنەس نىسانىن اشۋعا, سول ارقىلى اۋىل حالقىنىڭ ورتاشا تابىسىن 258,4 مىڭ تەڭگەدەن (2023 جىلى 3-توقسان) 293,4 مىڭ تەڭگەگە دەيىن (2024 جىلى 3-توقسان) ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. بۇگىندە وبلىستا كاسىپكەرلىك قارقىندى دامىپ جاتىر. جالپى, وڭىرلىك ونىمدەگى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ۇلەسى ءۇش مەگاپوليستەن كەيىن (استانا, الماتى, شىمكەنت) 45% كورسەتكىشپەن ەلىمىزدە 4-ورىندى يەلەنەدى.
الماتى وبلىسى ءۇشىن تاعى ءبىر ورنى ەرەكشە باعىت – تۋريزم. ايماق شەت ەلدەردەن كەلەتىن تۋريستىك اعىن بويىنشا الماتى جانە استانا سياقتى ءىرى قالالاردان كەيىن 3-ورىندا تۇر. سوڭعى ەكى جىلدا تابيعاتى عاجايىپ وڭىرگە كەلۋشىلەر سانى ەكى ەسە وسكەن. بيىل تۋريستەر سانى 1 809,9 مىڭ ادامعا جەتكەن. ونىڭ ىشىندە 128 مىڭ تۋريست – شەتەلدىك قوناقتار, بۇل 2022 جىلعى كورسەتكىشتەن 12 ەسە ارتىق.
«بيىل جالپى سوماسى 20 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن بىرقاتار نىساندار ىسكە قوسىلدى. ولاردىڭ ىشىندە ساۋمال تەراپياسىنا باسا نازار اۋدارىلاتىن تاۋلى شاتقالدارداعى ساۋىقتىرۋ كەشەندەرى بار. سونداي-اق «قارا شاتقالدا» ينۆەستيتسيا قۇنى 1,5 ملرد تەڭگە بولاتىن شىنى كوپىر سالۋ, 58 ملرد تەڭگەگە «وي-قاراعاي» كۋرورتىن كەڭەيتۋ سياقتى اۋقىمدى باستامالار بار. قوناەۆ قالاسىندا اكۆاپارك سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. مۇنداي جوبالار ايماقتىڭ تۋريستىك تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋعا, مادەني, ىسكەرلىك ارىپتەستىكتى كەڭەيتۋگە ىقپال ەتەدى», دەدى م.ەلەۋسىز ۇلى.
جۇمىس ورىندارىن قۇرۋدىڭ وڭىرلىك كارتاسى اياسىندا جىل باسىنان بەرى 57 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلىپ, 34 مىڭ ادام تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاستىرىلعان. بيزنەس-يدەيالاردى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا الەۋمەتتىك وسال ساناتتاعى 259 ادام 400 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشكە دەيىن گرانت الىپ, ءوز ءىسىن اشقان.
«جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا بيىل 24,9 مىڭ ورىندىق 26 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى باستالدى. جىل باسىنان بەرى 9 مىڭ ورىندىق 9 مەكتەپ, ونىڭ ىشىندە 2 مەكتەپ بولات وتەمۇراتوۆ قورىنىڭ ەسەبىنەن, 1,5 مىڭ ورىندىق «Altyn adam» جەكە يننوۆاتسيالىق مەكتەبى اشىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن 6,3 مىڭ ورىندىق تاعى 5 مەكتەپتى قولدانىسقا بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
سونىمەن قاتار ساپالى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ دە باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى. بۇگىندە 47 مەديتسينالىق نىسان سالىنىپ جاتىر, ونىڭ 38-ءى «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلادى.
مادەنيەت جانە سپورت سالالارىندا دا تىڭ سەرپىن بار. رايىمبەك, كەگەن اۋداندارىندا مادەنيەت ۇيلەرى سالىندى. ءباسپاسوز جيىنىنىڭ سوڭىندا قازاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسيگى بەردىبەك سوقپاقباەۆتىڭ 100 جىلدىعىن يۋنەسكو دەڭگەيىندە اتاپ ءوتۋ اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان ءىس-شارالار تىزبەگىمەن تانىستىرا كەلە, ءوڭىر باسشىسى باق وكىلدەرىنىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى.
