ۇلىقتالعان ۇلتتىق تاعام
ەگەمەندىك الىپ, ەڭسە تىكتەگەن شاقتا كوپ دۇنيە كۇيرەپ جاتتى. سول ەلەڭ-الاڭدا بەل جازباي ەڭبەك قىلىپ, كاسىپ تابيعاتىن جان-تانىمەن سەزىنىپ جەتىلگەن بيزنەس يەلەرى بۇگىندە وتاندىق ءوندىرىستىڭ شيكىزاتتىق ەمەس مودەلىن قالىپتاستىرۋعا ەرەن ۇلەس قوسىپ جاتىر. سولاردىڭ ءبىرى – جاڭا تەحنولوگيانى پايدالانا وتىرىپ قۇنارلى ۇلتتىق ونىمدەر شىعارىپ جۇرگەن «Adal-As» كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ەرمەك مەزىباەۆ.
15 جىلدان بەرى ۇلتتىق تاعام ءداستۇرىن دامىتىپ جۇرگەن بيزنەسمەن بابالار تۇتىنعان تابيعي ءونىمنىڭ كۇش-قۋاتىن بۇگىنگى تۇتىنۋشىلارعا سىڭىرگىسى كەلەدى. جەرگىلىكتى بال قوسىلعان تورت, ءدامدى ءارتۇرلى باۋىرساق, ءتاتتى پەچەنە, قۇرت, سۇزبە, جەنت دايىندايدى. كەيبىر اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ازىرلەيتىن كومپانيالارمەن سەرىكتەس بولىپ, باسقا دا تاعام تۇرلەرىن نارىققا ۇسىنادى.
– قازىر ءبىزدىڭ كومپانيا «Astal» اتتى ءونىم شىعارىپ جاتىر. ناعىز تابيعي ءارى ديەتالىق تاعام. قۇرامىندا كادىمگى ءوزىمىزدىڭ تالقان جانە كەپتىرىلگەن جەمىس-جيدەكتىڭ ءارتۇرلى قوسپاسى بار. ادام اسقازانى ءاۋ باستان كىشكەنتاي بولادى. كولەمى 450-500 گرامم عانا. قورىتۋ كەزىندە وعان كۇش تۇسىرمەۋ ءۇشىن وسى كولەمدە عانا تاماقتانۋىمىز قاجەت. بىراق ءبىز دۇرىس تاماقتانباۋدىڭ سالدارىنان نەبىر دەرت جابىستىرىپ جاتىرمىز. ال «Astal» ءونىمى وتە قۇنارلى. ول مايلى تاعامداردىڭ ورنىن الماستىرىپ قانا قويماي, ادامعا وزىنشە كۇش-قۋات بەرەدى. مىسالى, 10 كۇن وسىنى تۇتىنعان ازاماتتاردى بىلەمىن, ولارداعى قانت قۇرامى ازايىپ, قان قىسىمى تۇراقتى بولا باستاعان, – دەيدى كاسىپكەر ە. مەزىباەۆ.
ءوز كاسىبىن جانداندىرىپ قويماي, 40 شاقتى ادامدى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىعان كاسىپكەردىڭ ەندىگى ماقساتى – «Astal» تاعامدىق ءونىمىن الەمگە تانىتۋ. قازىر ونىمدەردى رەسەي جانە قىتايعا ەكسپورتتاۋ ماسەلەسى دە قولعا الىنىپ جاتىر.
اككۋمۋلياتور ءوندىرىسى
جەتىسۋ جەرىندەگى اككۋمۋلياتور ءوندىرىسى ونەركاسىپتىك ماقساتتا پايدالانىلاتىن قۋاتتى اككۋمۋلياتور باتارەيالارىن شىعارادى. اۋماعى 14 گەكتاردان اساتىن زاۋىت بيىل 6 جەلتوقسان كۇنى ىسكە قوسىلدى. مەكەمە ماقساتى – وتاندىق ءارى شەتەلدىك نارىققا ساپالى ءونىم ۇسىنۋ. «ASMA Industrial» مۇناي-گاز, تاۋ-كەن ونەركاسىبىندە, تەلەكوممۋنيكاتسيادا, تەمىرجول سالاسىندا قولدانىلاتىن ونەركاسىپتىك اككۋمۋلياتور باتارەيالارىن جاسايدى. زاۋىتتى نەگىزگى شيكىزاتپەن وتاندىق كومپانيالار قامتيدى. جەكە-جەكە توقتالار بولساق, قورعاسىندى «كازتسينك», كۇكىرت قىشقىلىن «قازاتومونەركاسىپ» بەرەدى. الداعى ۋاقىتتا شىعارىلاتىن ءونىمنىڭ 60%-ىن شەتەلدەرگە ەكسپورتتاپ, قالعان 40%-ىن ەل ىشىندە ساتۋدى جوسپارلاپ وتىر.
جاقىندا مەملەكەت باسشىسى وسى زاۋىتقا بارىپ: «مەملەكەت مىقتى بولسىن دەسەك, ەڭ الدىمەن, وڭىرلەرىمىز قۋاتتى بولۋى كەرەك. ءوندىرىسى دامىعان ەلگە اينالۋ ءۇشىن وسى سالاعا كوڭىل ءبولىپ وتىرمىز. ستراتەگيالىق ماڭىزى بار جەتىسۋ وبلىسىنا ەرەكشە نازار اۋدارامىز», دەدى. كاسىپورىنعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى – 8,5 ملرد تەڭگە. قازىر 180 ادام جۇمىس ىستەيدى. جىلىنا 210 مىڭ اككۋمۋلياتور شىعارماقشى.
– ءبىزدىڭ مەكەمە – ستاتسيونارلى اككۋمۋلياتورلار شىعاراتىن ەلدەگى جالعىز زاۋىت. شىعاراتىن ونىمدەرىمىزدى نەگىزىنەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور, «قازاقستان تەمىر جولى», «قازاقتەلەكوم», KEGOC سىندى ۇلتتىق كومپانيالار الادى. جالپى, «سامۇرىق-قازىنا» قۇرامىنداعى كومپانيالارمەن كەلىسىم جاساپ جاتىرمىز, – دەيدى «ASMA Industrial» باس ديرەكتورى سەرىكباي اجماعامبەتوۆ.
شيراعان شينا زاۋىتى
بيىلعى ماۋسىمدا ساران قالاسىندا «Tengri tyres» كومپانياسى جەڭىل اۆتوموبيلدەرگە ارنالعان شينالاردىڭ سەريالىق وندىرىسىنە كىرىستى. باعا پوزيتسياسى بيۋدجەتتىك سەگمەنتكە جاتادى. ءونىم ەل نارىعىنا, سونداي-اق رەسەي مەن باسقا مەملەكەتتەرگە ەكسپورتتاۋعا ارنالعان. زاۋىت جىل سايىن 3 ملن جەڭىل شينا مەن 500 مىڭ جۇك شيناسىن شىعارادى. قازىر شتاتتا 660 ادام بار. ونى 1 100 قىزمەتكەرگە دەيىن ءوسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
تولىق وندىرىستىك تسيكلى بار زاماناۋي جوعارى اۆتوماتتاندىرىلعان كاسىپورىن رەزەڭكە قوسپاسىن ءوزى دايىندايدى. سودان كەيىن بۇل قوسپادان جەكە ەلەمەنتتەر جاسالادى. كۇردەلى حيميالىق ۇدەرىستەن دايىن ونىمگە دەيىن ءبىرسىپىرا جۇمىس اتقارىلادى. ءاربىر شينا مۇقيات تەكسەرۋدەن وتەدى. ماسەلەن, دايىن ءونىمدى سوڭعى رەت تەكسەرۋ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەمەن جاسالادى. مۇنداي باقىلاۋ ءار شينانىڭ ساپاسىن ارتتىرىپ, تالاپقا ساي بولۋىن قامتاماسىز ەتەدى.
ايتپاقشى, زاۋىت شينا ءوندىرىسى عانا ەمەس, ەل ەكونوميكاسى مەن ونەركاسىبىنىڭ دامۋىنا ۇلكەن ۇلەس قوسىپ جاتىر. سەبەبى زاۋىت بۇگىندە وتاندىق ءوندىرىستى الەمدىك ستاندارتتارمەن ءبىر دەڭگەيگە قويىپ, جاڭعىرتىپ وتىر. ايتقانداي, اباي قۇنانباەۆ اتىنداعى ساران جوعارى گۋمانيتارلىق-تەحنيكالىق كوللەدجىنىڭ بازاسىندا شينا ءوندىرۋ كافەدراسى بار. وقۋدان كەيىن جاستار زاۋىتقا ماماندىعى بويىنشا ورنالاسادى. بۇدان باسقا, كاسىپورىن اكادەميك بوكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىمەن دە ىنتىماقتاستىق كەلىسىمىنە قول قويعان.
جەتى جاڭا كاسىپورىن
ەلدە جاڭادان اشىلىپ جاتقان ءوندىرىس نۇكتەلەرى بارشىلىق. بارلىعىن تىزبەلەپ وتىرۋ شارت ەمەس. بيىل رەزەڭكە مەن پلاستماسسا بۇيىمدارىن وندىرەتىن 7 بىردەي جاڭا كاسىپورىننىڭ جۇمىس باستاعانىنىڭ ءوزى ەلەۋلى جاڭالىق. ولاردىڭ جالپى قۇنى – 250,2 ملرد تەڭگە. ناتيجەسىندە, 1 567 تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلعان.
«QazIndustry» تالداۋ ديرەكتسياسىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, كاسىپورىندار جەڭىل جانە جۇك كولىكتەرىنە ارنالعان شينا, پوليەتيلەن قۇبىرى, تەرموقاپتاما, سترەيچ-پلەنكا, باسقا دا بۇيىمدار شىعارادى. ونىمدەردىڭ باسىم بولىگى ەلدىڭ ىشكى قاجەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.
جوبالار تولىق قۋاتتىلىققا شىققاندا, وندىرىلگەن ءونىم كولەمى 110 ملرد تەڭگەگە جەتۋى مۇمكىن. سونداي-اق پوليمەر مەن پوليەتيلەن قۇبىرلارىن, تامشى تاسپالارىن وندىرەتىن تاعى 2 جوبا جوسپاردا تۇر. ولاردىڭ قۇنى 3,2 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, قوسىمشا 110 جۇمىس ورنىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
