«ەڭبەكشى قازاق» گازەتىنىڭ كۇندەلىك بولىپ شىعا باستاعان ۋاعى – قىزىلورداعا كەلگەن سوڭ, دەكابر ايىنىڭ باسى, 1926 جىل. قازىر جەتىنشى ايعا كەتىپ وتىر. باسقارما بۇدان 2-3 اي بۇرىن ءيۋلدىڭ 10-نان باستاپ, فەۆرالدىڭ 10-نا دەيىن (6 اي) «ەڭبەكشى قازاقتا» ماقالالاردىڭ, ۋاق حابارلاردىڭ قانشا باسىلعانىن, كىم-كىمدەردىڭ گازەتكە جازىپ كەلگەنىن, قانداي بولىمدەردىڭ بارلىعىن, گازەتتىڭ قاي گۇبىرنەدە قانشا تارالىپ, قاي جەردەن حابارلاردىڭ كوپ جازىلعانىن بايقاۋعا ەسەبىن الدى.
ءى التى ايدا گازەتكە باسىلعان حابارلار:
- سىرداريادان 568 حابار باسىلعان;
- اقمولادان 222 حابار باسىلعان;
- اقتوبەدەن 196 حابار باسىلعان;
- سەمەيدەن 191 حابار باسىلعان;
- ورال-بوكەيدەن 165 حابار باسىلعان;
- قوستانايدان 84 حابار باسىلعان;
- جەتىسۋدان 65 حابار باسىلعان;
- قاراقالپاقتان 36 حابار باسىلعان;
- ادايدان 25 حابار باسىلعان;
ءبارى : 1553 حابار.
ورتا ەسەپپەن ءار گازەتكە 15-25 حابار, ەل حاتتارى باسىلىپ وتىرعان بولىپ كورىنەدى.
سوڭعى ۋاقىتتا بۇدان دا كوپ باسىلادى.
پارتيا بولىمىندەگى ۇساق حابارلار بۇل ەسەپكە كىرگەن جوق. ولار – 80.
ءىى التى ايدا قاي بولىمگە قانشا ءىرى ماقالالار باسىلعان؟
- شارۋاشىلىق ءبولىمى – 230 ماقالا;
- پارتيا ءبولىمى – 91 ماقالا;
- اعارتۋ ءبولىمى – 73 ماقالا;
- جالشى-باتىراق – 55 ماقالا;
- كەڭەس قۇرىلىسى – 50 ماقالا;
- تىلشىلەر-ءباسپاسوز جايى –33 ماقالا;
- ايەلدەر ءبولىمى – 24 ماقالا;
- دەنساۋلىق ءبولىمى – 33 ماقالا;
- جاستار ءبولىمى – 9 ماقالا;
- ناۋقانعا ارنالعان – 30 ماقالا;
- ايتىس ماقالالار – 23 ماقالا;
- سوت ءبولىمى – 21 ماقالا;
بارلىعى: 682 ماقالا.
بۇل – نەگىزدى بولىمدەر. بۇلاردان باسقا گازەت سايىن «سىرتقى حابارلار», «ۇلت رەسپۋبليكالارىندا», «گۇبىرنەلەردە», «ەل شارۋالارىمەن اڭگىمە», «ولكەلىك مەكەمەلەردە», «سىن», «وقشاۋ ءسوز, ولەڭ», «ونەر-ءبىلىم», «باسقارماعا حات», «باسقارمادان» سىقىلدى ۇساق بولىمدەر دە بولىپ كەلدى. بۇل بولىمدەردەگى ۇساق حابارلار جوعارعى ەسەپتەردىڭ ىشىندە جوق.
ءىىى قاي گۇبىرنەدە قانشا گازەت الدىرۋشىلار بار؟
- اقمولادا – 2625;
- سىرداريادا – 1199;
- جەتىسۋدا – 697;
- ورال-بوكەيدە – 573;
- سەمەيدە – 433;
- اقتوبەدە – 416;
- قوستانايدا – 314;
- قاراقالپاقتا – 112;
- ادايدا – 40;
- قازاقستاننان تىسقارى جەرلەردە – 625;
- قىزىلوردا قالاسىندا – 475;
- زاپاس قالاتىن, جۇمىسكەرلەرگە, قىزمەتكەرلەرگە ۇلەستىرىلەتىن, قالادا ساتىلاتىن – 450;
ءبارى: 7959 گازەت.
گازەت سانى اي سايىن وسپەسە, كەمىپ كەلە جاتقان جوق. جازعا ءار جەرلەرگە اگەنت جىبەرىپ وتىرمىز. وسى كۇنى دە جەر-جەردە گازەت الدىرۋشىلار جيناپ جۇرگەندەر بار.
ءىV پارتيانىڭ نۇسقاۋى.
التى اي بويىنا ولكەلىك پارتيا كوميتەتىنەن العان نۇسقاۋلار, باسقارمادان سۇراپ جازعان, ەسكەرۋگە دەپ باسقارماعا جىبەرگەن قاعازدار – 20.
بۇلاردىڭ ىشىنەن:
ءباسپاسوز بولىمىنەن كەلگەن – 9 قاعاز;
ۇگىت-ناسيحات بولىمىنەن – 8 قاعاز;
بيۋرودان – 2 قاعاز;
سەكرەتارياتتان – 1 قاعاز.
قىزىلورداعا كەلگەننەن بەرى ورتالىقتاعى قازاق قىزمەتكەرلەرىنىڭ گازەت تۋرالى جيىلىسى 2 رەت بولدى.
V باسقارما قىزمەتكەرلەرى.
شىعارۋشىدان باستاپ, جابايى قىزمەتكەرلەردىڭ ءبارىن ەسەپتەگەندە «ەڭبەكشى قازاق» گازەتىنىڭ 21 ادامى بار: شىعارۋشى, ونىڭ ورىنباسارى, جاۋاپتى حاتشى, 7 ادەبي قىزمەتكەر, 3 كونتور قىزمەتكەرى, 2 كوررەكتور, 1 ءىس جۇرگىزۋشى, 1 كوشىرۋشى, قاعاز تاسيتىن, ات ايدايتىن, ءۇي سىپىراتىن ۇشەۋى – ءبارى 21.
وسىلاردىڭ تەڭ جارتىسىنان ارتىعى (60 پروتسەنت) – كوممۋنيست, كومسومول.
ءVى قاراجات جاعى.
ءاربىر شىققان كۇندەلىك نومىرگە ورتا ەسەپپەن 530 سوم اقشا كەتىپ وتىرادى:
1 باسقان-تەرگەن ءۇشىن – 235 سوم;
- قاعازعا (8000 دانا) – 100 سوم;
- ادرەس جاپسىرۋعا, بۇكتەۋگە – 20 سوم;
- پوشتامەن تاراتۋعا – 30 سوم;
- گونورارعا (ەكى تاباق) –50 سوم;
- كەڭسە شىعىنى, ستراحوۆوي مەستكوم – 5 سوم;
- قىزمەتكەرلەرگە ء(بىر نومىرگە) – 90 سوم;
ءبارى: 530 سوم.
سول ۋاقىتتا «ەڭبەكشى قازاقتىڭ» جىلدىق قۇنى وزىمىزگە 20 سوم تۇرادى.
جىلدىق گازەت قازىر 5 سوم 50 تيىننان ساتىلادى. سوندا ءار نومىرگە 14 سوم 50 تيىن زيان قىلىپ وتىرامىز.
ارينە, بۇدان قىمباتتاتۋعا قارا شارۋانىڭ قالتاسى كوتەرمەيدى.
1922-1925 جىلداردان بەرى مەكەمەلەردەن الاتىن اقشامىز – 8 مىڭ سوم, ءار كىسىلەردەن الاتىنىمىز – 3 مىڭ 700 سوم, اگەنت بولىپ, ەلگە شىققاندا سوعىپ كەتكەن كىسىلەر دە جوق ەمەس.
وسى الاشاقتارىمىزدى سوت ارقىلى, ءتيىستى مەكەمەلەر ارقىلى سۇراتىپ وتىرمىز. بىراق ءتۇسۋى از. ءبىر ءنومىر گازەتكە 530 سومنان جۇمسالعاندا, ءبىر جىلدا شىعاتىن 300 نومىرگە 159 مىڭ سوم كەرەك.
بيىلعى ۇكىمەتتىڭ «ەڭبەكشى قازاققا» بەرىپ وتىرعان قارجىسى – 89 مىڭ سوم.
بۇل كۇيىندە گازەت ءوز شىعىنىن ءوزى جابا الماقشى ەمەس. 7 مىڭ 500 گازەت جىلدىق الدىرۋشىلارعا تارايدى دەگەندە 5 سوم 59 تيىننان 41 مىڭ 250 سوم تۇسىرمەكشى. سوندا دا ار جاعىندا 30 مىڭداي سوم كەرەك بولادى.
الدىرۋشىلاردىڭ جارتى جىلدىق, ءۇش ايلىقتارى بار ەكەنى ەستەن شىقپاسىن.
ءVىى گازەتكە جازاتىندار كىم؟
التى ايداعى گازەتتىڭ ماقالالارىن قاراپ وتىرعاندا ماقالاسى كوبىرەك ۇشىرايتىن ازاماتتار باسقارما قىزمەتكەرلەرىنەن باسقا مىنالار:
سادۋاقاس ۇلى, توعجان ۇلى, ءبايدىلدا ۇلى, جارمەن ۇلى, ايماۋىت ۇلى, ناقىمجان ۇلى, توقجىگىت ۇلى, جۇسىپبەك ۇلى, دۋلات ۇلى, شونان ۇلى, سۇلتانبەك ۇلى, ج. جولدىباي ۇلى جانە باسقارمانىڭ تىلشىلەرى.
جاۋاپكەر قىزمەتكەرلەردىڭ قانشا قولقابىس كورسەتىپ-كورسەتپەگەنى وسىدان بىلىنسە كەرەك.
ءبىرسىپىرا تسيفرلار دايىن بولماعاندىقتان مۇندا جازىلعان جوق. رەتى كەلگەندە وقۋشىلارىمىزعا ولاردى دا تانىستىرامىز.
«ەڭبەكشى قازاق» گازەتى 16.05.1926 جىل
دايىنداعان –
ۇشقىن سەيدىراحمان ۇلى
