جاقىندا عانا وبلىس اكىمى ەرماعانبەت بولەكپاەۆ «قازاقمىس» اق مەن «Qarmet» اق باسشىلىعىمەن بىرلەسىپ, جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەردەن ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن ساتىپ الۋ تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويدى. سول مەموراندۋم نەگىزىندە ەندى بۇقار جىراۋ اۋدانىنىڭ فەرمەرلەرى «Qarmet» اق قىزمەتكەرلەرىن اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتەتىن بولدى. ويتكەنى اۋدانداعى فەرمەرلەر «Qarmet» اق-عا ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن جەتكىزۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى. كەلىسىم «Değirmen» جشس مەن «اكنار پف», «اگروفيرما ازامات» جشس, «نۇر-ءادىل» شارۋا قوجالىقتارى اراسىندا جاسالدى.
كەلىسىمگە قول قويعانداردىڭ ءبىرى – «نۇر-ءادىل» شارۋا قوجالىعى. شارۋاشىلىق جاڭاتالاپ اۋىلىنداعى 3 مىڭ گەكتارعا ەگىن ەگەدى. ارپا, بيدايدان باسقا كوكونىستىڭ ءتۇر-ءتۇرىن وسىرەدى. وسى ۋاقىتقا دەيىن ول ءونىمىن استانا مەن الماتىعا ساۋدالاپ كەلگەن. كەلىسىمنىڭ ارقاسىندا كەلەسى جىلى تاۋارىن الىسقا تاسىپ اۋرە بولمايدى. قويماسىنان ارتىپ اكەتەدى.
– بيىلعى ءونىمىمىز بەرەكەلى بولدى. 3, 5 مىڭ توننا ەگىن, 2 مىڭ توننا كارتوپ, 500 توننا ءسابىز, 500 توننا قىرىققابات الدىق. وسى استىقتىڭ ءبارىن 3 مىڭ گەكتارعا ەگەمىن. ديقاندار قامبامىزدى تولتىرىپ قۋانىپ ءجۇر ەدىك. قۋانىشىمىز وسىنداي جاقسى جاڭالىققا جالعاسىپ جاتىر. قازىرگى نارىقتا ءونىمىڭدى ءتيىمدى وتكىزە الۋدىڭ ءوزى – ۇلكەن شارۋا. سول ۋايىمىمىزدى جەڭىلدەتكەن بيلىكتەگى ازاماتتارعا شارۋا قوجالىقتار ءدان ريزا. ەندى كەلەر جىلعا جوسپارىمىز كوپ. پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سايكەس سۋارمالى جەردى 400 گەكتارعا ۇلعايتامىز. تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنيكاسىن الامىز دەپ وتىرمىز. قويمامىزدى كەڭەيتەمىز. ەندى ەش الاڭسىز ەڭبەكپەن جيعان كوكونىسىمىزدى سوندا جينايمىز. جىل ون ەكى اي وتەتىن بولادى. ولار اسحانالارىنا وزدەرى الىپ كەتىپ وتىرادى. بۇل ءبىز ءۇشىن ۇلكەن كومەك بولدى, – دەيدى شارۋاقوجالىق باسشىسى ەركىن احمەتوۆ.
تۇزدى اۋىلىنداعى «اگروفيرما ازامات» جشس باسشىسى يگور رومانوۆيچ ءسابىز ءونىمىن وتكىزۋ بويىنشا كەلىسىمشارتقا قول قويىپتى. شارۋاشىلىقتىڭ يەلىگىندە 2700 گەكتار جەر بار ەكەن. سونىڭ 1000 گەكتارىنا ەگىن سالىپ وتىر. بيىل 4 گەكتارعا تۇقىم سالىپ, 2000 توننا ءسابىز ءوندىرىپتى. ول وسى ۋاقىتقا دەيىن ءونىمىن قاراعاندىداعى الەۋمەتتىك دۇكەندەر مەن سۋپەرماركەت جەلىلەرىنە وتكىزىپ كەلگەن. كومپانيامەن جاسالعان ورتاق كەلىسىمنەن سوڭ كوكونىس القابىن 10 گەكتارعا ارتتىرامىن دەيدى.
كەلەر جىلدان باستاپ جىلىنا 8200 توننا قۇس ەتىن وندىرەتىن بوتاقارا اۋىلىنداعى ىرگەلى «اكنار پف» فابريكاسى دا ءونىمىن الپاۋىت كومپانياعا وتكىزەدى. كاسىپورىن ديرەكتورى ۆيكتور كولچەۆ «ساپالى ءونىمىمىزدى الماتى قالاسى اقمولا, پاۆلودار وبلىسى مەن استاناعا توننالاپ جونەلتەمىز. جەرگىلىكتى ءونىمىمىزدى وڭىرىمىزدە دە وتكىزۋگە بولادى. وسىعان جاعداي جاساعان وبلىس باسشىلىعىنا العىس ايتامىز», دەيدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن الپاۋىت كاسىپورىنعا جەتكىزۋدى ءوز مويىنا العان «Değirmen» جشس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى التىن وگۋزحان كەلىسىمگە قول قويىپ, قۇجات نەگىزىندە كەدەرگىسىز جۇمىس اتقاراتىنا ۋادە بەردى.
بۇقار جىراۋ اۋدانىنىڭ اكىمى ەرلان قۇسايىن جاسالعان كەلىسىم-شارتتىڭ يگىلىگىن ەكى تاراپ تا كورەدى دەيدى.
– بۇل ستراتەگيالىق كەلىسىم جوعارى ساپالى ونىمدەردىڭ تۇراقتى جەتكىزىلۋىن قامتاماسىز ەتۋگە, تاراپتار اراسىنداعى ىسكەرلىك بايلانىستى نىعايتۋعا جانە اۋداننىڭ جەرگىلىكتى وندىرۋشىلەرىن قولداۋعا باعىتتالعان. جاسالعان كەلىسىم – جوعارىداعى مەموراندۋمنىڭ ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسۋىنىڭ ايقىن دالەلى. الداعى ۋاقىتتا دا اۋدانىمىزدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار وندىرۋشىلەرىمەن وسىنداي ناتيجەلى كەلىسىمدەر جالعاسىن تاباتىن بولادى, – دەيدى ەرلان بەيسەمباي ۇلى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىلعى جولداۋىندا ازاماتتاردى زاڭدى تۇردە تابىستى جۇمىس ىستەپ, بولاشاعىنىڭ قامىن ويلاۋعا ىنتالاندىرۋ مەملەكەتتىڭ باستى مىندەتىنىڭ ءبىرى ەكەنىنە توقتالدى. وسى ورايدا ۇكىمەتكە بىلتىر باستالعان «اۋىل اماناتى» جوباسى اياسىندا اۋىل تۇرعىندارىنا «تاۋار نەسيەسىن» بەرۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋدى تاپسىردى. بۇل تاپسىرما اگرارلىق سالاعا قولداۋ كورسەتۋ مەن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.
تۇڭعىش رەت تاۋارلىق نەسيە بەرۋدى وبلىستا بۇقار جىراۋ اۋدانى باستادى. بايىپتى باعدارلاماعا اقورە اۋىلىنداعى ءىرى «شاتان» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى ەۆگەني اپەيىسوۆ قاتىسىپ وتىر. ول ءوزىنىڭ شارۋاشىلىعىنان 15 سيىردى الەۋمەتتىك وسال توپقا جاتاتىن بەلاعاش اۋىلىنداعى بەس وتباسىعا ءۇش سيىردان ۇلەستىرىپ بەردى. مالدى بولعانداردىڭ ءبىرى گۇلجازيرا مۇحتاروۆا جالعىز ءوزى 4 بالا تاربيەلەپ وتىر. مارينا پريگليادا جۇمىسسىز. ايجان جالبىروۆا كوپبالالى انا ساناتىندا. ءبىرىنشى توپتاعى مۇگەدەك ەرسىن يبراەۆتىڭ دا 4 بالاسى بار. ەكى بالانىڭ اكەسى ۆيكتور كۋشنەرەنكو وتباسىندا ءبىر ءوزى عانا جۇمىس ىستەيدى.
– تاۋارلى نەسيە جونىندە اۋىل اكىمى امان مۇقاتاي ۇلىنان ەستىپ, ءوتىنىشىمدى بەردىم. سيىر مالىندا بەرەكە بار. قۇرت-مايىنىڭ وزىنەن اي سايىن تابىس تاۋىپ وتىرۋعا بولادى. سول ارقىلى بالا-شاعامنىڭ ءناسىبىن تاۋىپ وتىرسام دەگەن نيەتپەن تاۋەكەل ەتتىم. بەس جىل قاتارىنان ءۇش سيىردان ەكى بۇزاۋ بەرۋىمىز كەرەك. ودان كەيىن ءۇش سيىر تولىمەن وزىمىزگە قالادى, وتە ءتيىمدى, – دەيدى گۇلجازيرا مۇحتاروۆا.
فەرمەر ەۆگەني ەرعالي ۇلى باسقاراتىن شارۋاشىلىق مال بورداقىلاۋمەن اينالىسادى. يەلىگىندە 1000 سيىر بار. تاۋارلى نەسيەنى ىسكەرلىك قارىم-قاتىناس بويىنشا بىلتىر باستاعان كورىنەدى. شارۋاشىلىعىنان 15 شاقىرىم جەردەگى ساۋمالكول بولىمشەسىندەگى جىگىتتەرگە بىلتىر 30 سيىر, بيىل 100 سيىر بەرىپتى. ەندى بەس جىل بويى جىلدا 60 بۇزاۋ الىپ وتىرادى. «ماعان وسى ۇلگىدەگى شارۋا ۇتىمدى», دەيدى.
– شىنى كەرەك, 1000 سيىردىڭ قىس بويعى بەينەتى, ونىڭ جەم-ءشوبى بار, وڭاي ەمەس. بيىل زاڭدى تۇردە بەلاعاشتىقتارمەن كەلىسىم-شارت ورناتتىق. اكىمدىك كەپىلدىك بەرىپ وتىر. ال ءوزىمنىڭ ىرگەدەگى شارۋاشىلىق يەلەرىمەن بىلتىردان بەرى وسى باعىتتا جۇمىس ىستەيمىن. بورداقىمەن اينالىسقان سوڭ, جەم-شوبىمە ۇنەم. ونىمەن قوسا, ەلگە دە پايدام تيەدى. وسى ءبىر جوبا ساتىمەن جالعاسىپ جاتسا, ءارى قاراي دا مال وسىرەمىن, پايدا تابامىن دەگەندەر بولسا قولىم اشىق, – دەيدى ە.ەرعالي ۇلى.
اۋدان باسشىسى الداعى ۋاقىتتا ءتيىمدى تاۋارلىق نەسيەنى باسقا دا شارۋا قوجالىقتارى قولعا الاتىن بولادى دەيدى. «اۋدانىمىزدا ءبىرىنشى رەت بەرىلىپ وتىرعان تاۋارلىق نەسيەنىڭ مەرزىمى 5 جىلعا دەيىن. بۇل ەكى جاققا دا ءتيىمدى.
نەگە دەسەڭىز, نەسيە بەرگەن قوجالىق باسشىسى 5 جىل بويى سول بەرگەن مالىن باعىپ-قاعۋدان قۇتىلادى. ءار ءۇش سيىردان جىلىنا ەكى بۇزاۋىن الىپ وتىرادى. ال 3 سيىرعا يە بولعان وتباسى ولاردىڭ ءسۇتىن ساۋىپ, قۇرت-مايىن الىپ, جىلىنا قالعان ءبىر بۇزاۋىن وسىرگەن كۇننىڭ وزىندە بەلگىلەنگەن 5 جىلدا سول نەسيەگە العان مالىن 5-6 سيىرعا جەتكىزۋى دە مۇمكىن.تاۋارلىق نەسيەگە قول جەتكىزگەن وتباسىلار سەرتيفيكاتتارىن الىپ, تابىننان وزدەرى سيىر تاڭداۋعا كىرىستى. ءساتتى جوبانى ءىرى شارۋا قوجالىقتارى جالعايدى دەگەن سەنىم بار», – دەيدى اۋدان باسشىسى.
قاراعاندى وبلىسى,
بۇقار جىراۋ اۋدانى
