ۇلتتىق ونەر جاۋھارلارى

ەلۋ جىلعا جۋىق تاريحى بار ت.جۇر­­­­گەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسى – مادەنيەت, ونەر سالا­­سىنا كاسىبي ماماندار دايارلاي­تىن وقۋ ورىندارىنىڭ بىرەگەيى. ونەر اكا­دەمياسىنىڭ پروفەسسورى, قازاق­ستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكە­رى, اكادەميك عاينيجامال ءابىلدينا وسىدان 50-60 جىل بۇرىن جارىق كورگەن قازاق جانە ورىس تىلىندەگى باسىلىمداردى قايتا جاڭارتىپ باسۋ سەبەپتەرىنە توقتالدى.

«ۇلتتىق ونەردىڭ باستاۋىندا تۇر­عان تۇلعالار, XX عاسىردىڭ باسىندا حالقىنا قالتقىسىز ەڭبەك ەتكەن زيا­لى قاۋىم جايىنداعى ەڭبەكتەردىڭ بۇگىندە بىرقاتارى ساقتالماي, توزىپ, تاسادا قالىپ قويعان. بۇل ەڭبەك­تەر ستۋدەنتتەر, ماگيسترانتتار, دوك­تو­رانت­­تارعا قولجەتىمسىز بولىپ قال­دى. سوڭ­عى ءۇش جىلدا ۇلتتىق ونەر­گە قا­تىستى اكادەميالىق ەڭبەك­تەر­دى جاڭا­شا تۇرلەندىرىپ, زاماناۋي پىشىن­دە جارىققا شىعارىپ جاتقان «Smart University Press» باسپا ءۇيى وسى جولى كلاسسيكالىق قۇندى ادەبيەت مارجاندارىنىڭ ءبىر پاراسىن قالىڭ كوپشىلىككە تانىستىرىپ وتىر. وسى ورايدا الەم جاۋھارلارى جانە دە ءا.نۇرپەيىسوۆ, ق.مۇحامەدجانوۆ, ق.بەكحوجين, ءا.كەكىلباي ۇلى, م.حاسە­نوۆ سىندى قالامگەرلەرىمىزدىڭ شىعارمالارىمەن قاتار, مۇقاباسى توزىپ, پارا­عى شاشىلعان تالاي ەڭبەكتەر وقىرما­نعا جول تارتتى», دەيدى پروفەسسور.

بۇگىندە باسپا شىعارعان ەڭبەكتەر قاتارىندا وقۋلىق, وقۋ-ادىستەمەلىك ماتەريالدار, مونوگرافيالاردى ستۋ­دەنتتەر ىزدەپ ءجۇرىپ وقيدى. عاي­ني­ماجال ءابىلدينا اتاپ وتكەندەي, ۇلت­­تىق ونەردىڭ جاۋھارلارىنا تۇن­عان مۇنداي ەڭبەكتەر وسكەلەڭ ۇرپاق­تىڭ بويىندا وتانشىلدىق رۋحتى كوتەرىپ, ەلى مەن جەرىنىڭ, ونەرى مەن ما­دەنيەتىنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسقان تۇل­عالارعا قۇرمەتپەن قاراپ وسۋگە ىقپال ەتەدى. سوڭعى ۋاقىتتا جارىق­قا شىققان قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى مامان بايسەركە ۇلىنىڭ, قازاق تەاتر پە­داگوگيكاسىنىڭ نەگىزىن قالاۋ­شى­لاردىڭ ءبىرى, پروفەسسور رابيعا قانىباەۆانىڭ, سالىق قاسيمانوۆتىڭ «ۇلتتىق قولونەر», م.مۇقانوۆتىڭ «قازاقتىڭ كيىز ءۇيى» وسى ساناتتاعى ەڭبەكتەر قاتارىنا جاتادى. باسپادان شىققان ونىمدەر كىتاپحانالارعا بەس دانادان تەگىن ۇلەستىرىلدى.

اكادەميانىڭ عىلىمي كەڭەسىنىڭ ۇسىنىسىمەن باسىلىپ شىققان ەڭبەك­تەر قاتارىندا پروفەسسور ق.حالىقوۆ, كينوتانۋشى گ.ابىكەەۆا, ونەرتانۋشى و.باتۋرينا, تەاترتانۋشى ا.مۇقان, بالەتتانۋشى ل.سارىنوۆا, كينوتەلەدراماتۋرگ ع.ءابىلدينانىڭ عىلىمي ەڭبەكتەرى بار.

ەلىمىزدەگى ۋنيۆەرسيتەتتەرگە ور­تاق باسپا رەتىندە جۇمىسى جولعا قويىل­عان «Smart University Press» باس­پا ءۇيىنىڭ قۇرىلتايشىسى ءارى ديرەكتورى الماس اسان اتاپ وتكەندەي, اكادەميالىق ەڭبەكتەردى شىعارۋعا باسىمدىق بەرە وتىرىپ, بۇگىندە سانى ازايعان, ستۋدەنتتەر مەن زەرتتەۋشىلەر ءۇشىن قولجەتىمسىز كوپتەگەن عىلىمي, ادەبي جانرداعى شىعارمالاردى شىعارۋعا دەن قويىلىپ وتىر. «اكا­دەميالىق ەڭبەكتەردىڭ باسىم كوپشىلىگى باسپا قولداۋىمەن جارىققا شىعىپ جاتىر. ەگەر دە بۇل ەڭبەكتەرگە سۇرانىس بولىپ جاتسا, ساتىلىمعا شىعارامىز. باسپا ونىمدەرى دراماتۋرگيا, ستسەنوگرافيا, قولونەرى, بالەت – بي ونەرى, حورەوگرافيا, كوستيۋم ديزاينى, كينووندىرىسىنە قاتىستى قۇندى ماتەريالداردى قامتيدى. مۇنىمەن قوسا جاقىندا قولدانىسقا ەنگەن «باس­پاگەر» پلاتفورماسى اۆتورلار مەن باسپالار اراسىنداعى بايلانىس­تى نىعايتىپ, بولاشاقتا سالادا تۋىنداپ وتىرعان مامان تاپشىلىعى, ساپالى باسپالاردى تاڭداۋ ءداستۇرىنىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەتىن بولادى», دەيدى ا.اسان.

الماتى