قازىر عىلىم مەن ءوندىرىستى قالاي ۇشتاستىرامىز دەگەن تاقىرىپ وزەكتى ماسەلەگە اينالىپ وتىر. وسى باعىتتا وتكەن جيىندا عىلىم, ونەركاسىپ جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى عىلىمي زەرتتەۋ جانە تاجىريبەلىك-كونسترۋكتورلىق جۇمىستاردىڭ (عزتكج) تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جانە عىلىمي قاۋىمداستىق پەن تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا كەشەنى كاسىپورىندارىنىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىن جاقسارتۋ ستراتەگياسىن تالقىلاپ, قۇندى وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.
فورۋمنىڭ اشىلۋىندا عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك عىلىم مەن ءوندىرىس اراسىنداعى ۇزاقمەرزىمدى ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزى وتە زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«وتكىزىلەتىن حاكاتونداردىڭ نەگىزگى ماقساتى – ءوندىرىستى جاڭا تەحنولوگيالىق دەڭگەيگە كوتەرۋ جانە قوسىلعان قۇن تىزبەگىن قۇرۋ. ونىڭ مىندەتى – عىلىمي-تەحنيكالىق قىزمەتتىڭ باسىم باعىتتارىن ايقىنداۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرىن ازىرلەپ, ەكونوميكانىڭ سۇرانىستارى مەن قاجەتتىلىكتەرىن شەشۋ, عىلىم مەن بيزنەس اراسىنداعى كووپەراتسيانى جاقسارتۋ. سونداي-اق ەكسپورتقا باعىتتالعان جاڭا ءونىم وندىرىسىنە ارنالعان كوممەرتسيالاندىرۋ جوبالارىن ىلگەرىلەتۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلادى», دەدى مينيستر.
ودان كەيىن ءسوز العان «اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى گۇلنار بيجانوۆا عىلىمي زەرتتەۋلەر ۇدەرىسىنە بيزنەستى بەلسەندى تارتۋ قاجەت ەكەنىن جەتكىزدى. اسىرەسە ونەركاسىپتىڭ قولدانبالى مىندەتتەرىن شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن عىلىم مەن كاسىپورىندار كووپەراتسياسىنىڭ مىسالدارىنا توقتالدى.
«عىلىم مەن ءوندىرىس – بۇل ءبىرتۇتاس جۇيەدە تىعىز جۇمىس ىستەيتىن اجىراماس ەكى بۋىن. بۇگىنگى فورۋم – ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جاڭا دەڭگەيىنە جاسالعان قادام دەسەك بولادى. نەگىزگى مىندەت – عىلىم مەن ونەركاسىپتىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىن ستراتەگيالىق قايتا ىسكە قوسۋدىڭ قاجەتتىلىگى. باستى ماقسات – نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازانى جەتىلدىرۋ. سونداي-اق عزتكج ناتيجەلىلىگىن باعالاۋداعى اشىقتىقتىڭ جەتكىلىكسىزدىگى, جوبالاردىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرىنە قولجەتىمدىلىكتىڭ شەكتەلۋى جانە عىلىمي ورتا مەن وندىرىستىك قاجەتتىلىكتەر اراسىنداعى ۇيلەستىرۋدىڭ جوقتىعى دا نازار اۋدارتادى. دەگەنمەن بىرلەسكەن كۇش-جىگەرمەن ايتارلىقتاي ناتيجەگە قول جەتكىزە الاتىنىمىزعا سەنىمدىمىن», دەدى ول.
سونداي-اق گۇلنار بيجانوۆا ءسوزىن قورىتا كەلىپ, قاتىسۋشىلارعا تمك كاسىپورىندارى, عىلىمي ۇيىمدار مەن مەملەكەتتىك ورگاندار اراسىنداعى تۇراقتى ديالوگ ورناتۋ ءۇشىن پلاتفورما قۇرۋدى, سالالىق عىلىمي حاكاتوندار مەن نىسانالى باعدارلامالار سياقتى باستامالاردى دامىتۋدى ۇسىندى.
كەلەلى ءىس-شاراعا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى دا قاتىستى. ءماجىلىس دەپۋتاتى ارمان قالىقوۆ عىلىم مەن ءوندىرىس ناقتى قولدانبالى مىندەتتەردى شەشۋدە اربانىڭ قوس جەتەگىندەي قاتار جۇرۋگە ءتيىس ەكەنىن ايتتى.
«Qarmet» كومىر دەپارتامەنتىندە شاحتانىڭ ديرەكتورى بولىپ قىزمەت اتقاردىم. سول كەزدە گازسىزداندىرۋ, اسىرەسە شاحتالاردى ءبىر شاقىرىم قاشىقتىقتا نە ودان ءارى تەرەڭدەگەن سايىن جۇيەلى پروبلەمالار تۋىنداپ وتىردى. سەبەبى كومىر ءوندىرۋ مۇلدەم باسقا جاعدايدا جۇرگىزىلدى. گاز تىعىزدىعىنىڭ وزگەرۋى ۇدەرىستى قيىنداتىپ, كوپتەگەن ماسەلەنى جەرگىلىكتى عىلىمي رەسۋرستارمەن شەشۋ مۇمكىن بولمادى. وسىعان بايلانىستى شەشىم شىعارۋ ءۇشىن شەتەلدىك عىلىمي ۇيىمدار مەن ينجەنەرلىك كومپانيالارعا جۇگىنۋگە تۋرا كەلدى», دەگەن ارمان قوبىلاندى ۇلى پارلامەنت ءماجىلىسى ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا, ساپالى نىساندارىن قالىپتاستىرا وتىرىپ, عىلىم مەن ءوندىرىستىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىن «قايتا ىسكە قوسۋدى» قولداۋعا دايىن ەكەنىن جەتكىزدى.
فورۋم بارىسىندا ءوندىرىس وكىلدەرى دە ءسوز الدى. ماسەلەن, «قازاقمىس كورپوراتسياسى» جشس تۇراقتى دامۋ جونىندەگى ديرەكتورى ساكەن شاياحمەتوۆ كومپانيانىڭ يننوۆاتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋداعى تاجىريبەسىمەن ءبولىسىپ, ءوندىرىستىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن عزتكج جاڭا تاسىلدەردى ەنگىزۋدىڭ ماڭىزىن تىلگە تيەك ەتتى.
«كورپوراتسيا سوڭعى بەس جىل ىشىندە ءىرى عىلىمي-تەحنولوگيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا قوسقان قوسىمشا ۇلەسىن ەسكەرمەگەندە, ليتسەنزيالىق-كەلىسىمشارتتىق شارتتار اياسىندا عزتكج-عا 25 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى ءبولدى. سونىمەن قاتار وتاندىق جانە شەتەلدىك عىلىمي زەرتتەۋ ۇيىمدارىمەن تىعىز بايلانىس ورناتتى. بۇدان بولەك, كومپانيا بيىل ەلىمىزدەگى العاشقى عىلىمي-تەحنولوگيالىق حاكاتونعا باستاماشى بولىپ, ونى تابىستى وتكىزدى. فورۋم قورىتىندىسى بويىنشا تاۋ-كەن تەحنولوگيالارىمەن, ەكولوگيامەن, بايىتۋمەن جانە ونەركاسىپتىك تسيفرلاندىرۋمەن ۇشتاسقان وندىرىستىك ماسەلەلەردى شەشۋدى كوزدەيتىن 4 نەگىزگى جوبا ىرىكتەلدى», دەدى ول. ال ERG باس ديرەكتورى سەرىك شاحاجانوۆ يننوۆاتسيالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ماقساتىندا قۇرىلعان «ERG R&D» عىلىمي زەرتتەۋ ينجينيرينگ ورتالىعىنىڭ جۇمىسى تۋرالى باياندادى. قازىرگى ۋاقىتتا ورتالىق تاراپىنان ەكونوميكالىق تيىمدىلىگى 150 ملرد تەڭگەدەن اساتىن 48 جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ وتىر.
جيىن اياسىندا ستراتەگيالىق سەسسيالار, دوڭگەلەك ۇستەل جانە برەينستورمينگ ۇيىمداستىرىلىپ, وندا قاتىسۋشىلار سالىق كودەكسىندەگى وزگەرىستەردى, حالىقارالىق ۇيىمدارمەن ءوزارا ءىس-قيمىلدى تالقىلادى. فورۋم قورىتىندىسىندا عىلىم مەن ونەركاسىپ اراسىنداعى ۇيلەستىرۋدى ارتتىرۋ بويىنشا ۇسىنىستار ازىرلەندى.
