ت ۇلىكتى اسىلداندىرۋ زەرتتەلەدى

ينستيتۋتتىڭ نەگىزگى ستراتە­گيا­­لىق ماقساتى – جىلقى شارۋا­شى­لىعىنىڭ سەلەكتسيالىق-اسىل تۇقىمعا قاتىستى جۇمىسىن عىلىمي-پراكتيكالىق ۇيلەس­تىرۋمەن قاتار, قازاقى جىلقى تۇقىمدارىنىڭ گەنوفوندىن ساقتاۋ ءارى جەتىلدىرۋ. وعان قول جەتكىزۋ ءۇشىن ينستيتۋت الدىندا تاياۋ بولاشاقتا قاجەتتى قارجىلاندىرۋ كوزدەرىن انىقتاۋ, عىلىمي جانە جوعارى بىلىكتى مامانداردى جۇمىسقا تارتۋ, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازا قۇرۋ مىندەتتەرى تۇر. ينستيتۋت باسشىسى الىبەك بازارعاليەۆ اتاپ وتكەندەي, جاقىن ارادا ەلىمىزدىڭ جەتەكشى جىلقى وسىرۋشىلەرى بۇكىل قازاقستان بو­يىنشا قازاقتىڭ اسىل تۇقىمدى جىلقىسىنا زەرتتەۋ جۇرگىزەدى, ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جىلقى تۇقىم­دارىن جاڭعىرتۋ جوسپارى جاسالادى. الدىن الا ەسەپتەۋ­لەر بويىنشا قالپىنا كەلتىرۋ جۇ­مىستارى كەمىندە بەس جىلعا سوزىلادى. سونداي-اق اۋىلشارۋاشىلىق تاجىريبە ستانساسىنىڭ نەگىزىندە قۇرىلعان جىلقى شارۋاشىلى­عى جانە جەمشوپ ءوندىرۋ ينستي­تۋتى جىلقى شارۋاشىلىعىن تو­لىققاندى, تەڭدەستىرىلگەن جەممەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قاجەتتى كومەكشى رەتىندە بۇرىنعى وسىمدىك شارۋاشىلىعى قىزمەتىنىڭ ءبىر بولىگىن قالدىرادى.

كەڭەستە «قازاق تۇلپارى» جشس-نىڭ جاعدايى تىڭدالدى. قوستاناي جىلقى تۇقىمىن وسىرۋگە ماماندانعان جىلقى زاۋىتىندا جۇزگە جەتپەيتىن اسىل تۇقىمدى جىلقى قالدى. بۇل جىلقىلاردىڭ وسى تۇقىمىن ءوسىرىپ, دارىپتەۋ ءۇشىن ازدىق ەتەدى. سونداي-اق ات قورالار مەن اسىل جانۋارلاردى كۇتىپ-باپتاۋ, ءوسىرۋ شارتتارى تۋرالى ماسەلە دە وتكىر كۇيىندە تۇر. ونىڭ بارلىعى جەكە ينۆەستيتسيالاردى تارتا وتىرىپ, جىلقى شارۋاشىلىعى ينستي­تۋتىنىڭ قازاقى جىلقى تۇقىم­دارىن ساقتاۋدىڭ بىرىڭعاي ساياساتى شەڭبەرىندە شەشىلەدى. قوس­تا­نايلىق جىلقى تۇقىمى مىنىسكە بەرىك, جۇيرىك ەكەنىن ەسكەرە وتىرىپ, بولا­شاقتا «قازاق تۇلپارى» جشس بازا­سىندا ات سپورتى مەك­تەبىن اشۋ جوس­پارلانىپ وتىر.

قازاقستاندا ءتۇرلى باعىت­تا­­ع­ى 13 جىلقى تۇقىمى وسىرىلەدى. عالىم-سەلەك­تسيونەرلەر تاجى­ري­بەشى-سەلەك­تسيونەرلەرمەن بىر­گە قوستاناي جىل­قىسى (1951), كوشىم جىلقىسى (1976) جانە مۇعالجار جىلقىسى (1998) سياقتى ەتتى-ءسۇتتى باعىتىنداعى تانى­مال وتان­دىق تۇقىمداردى ءوسىردى. ولار قازاقستاننىڭ جەرگىلىكتى جىل­قى تۇقىمدارىنىڭ قۇندىلىعىن جاق­سارتادى. جەرگىلىكتى جىلقى تۇقىم­دارى وزدەرىنىڭ ونىمدىلىك قاسيەتى بو­يىنشا الەمدىك ستاندارتتار دەڭ­گەيىندە. جىل بويى تەبىندەپ جايى­لۋى, قاتال تابيعات جاعدايىندا كۇتىپ-باعۋ­عا بەيىمدەلۋى جونىنەن ­بالاماسى جوق.