سۋرەتتى تۇسىرگەن – جۇماباي مۇسابەكوۆ
جەتىسۋعا ارنايى ىسساپارمەن كەلگەن دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اقمارال ءالنازاروۆا وڭىردەگى مەديتسينا سالاسىنداعى ماسەلەلەرمەن تانىستى. مىسالى, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بولسا دا, «اسار» سپورتتىق-وڭالتۋ ورتالىعىن اشقان كاسىپكەر ەلدوس بايالىشباەۆ تاعدىرلاستارىنا ەم الۋ كۋرسىن ارتتىرۋدى سۇراپ وتىر. مۇنداعى ناۋقاستار پورتال ارقىلى 3 رەت قانا ەم الۋعا قۇقىلى. كەشەندە ومىرتقا جاراقاتى, ينسۋلت, بالالاردىڭ تسەرەبرالدى سال سىرقاتىنا ەم جاسالادى. مۇگەدەكتىكتىڭ زاردابىن تارتقان جاس كاسىپكەر ەلىمىزدەگى جاپون ەلشىلىگىنەن گرانت ۇتىپ, وڭالتۋعا ارنالعان العاشقى جاتتىعۋ زالىن اشىپ, جابدىقتاعان. بۇگىندە وندا تىرەك-قيمىل جۇيەسىن ەمدەيتىن كينەزوتەراپيا, ماسساج, فيزيوتەراپيا, لوگوپەد ماماندارى قىزمەت كورسەتەدى. قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ ءار اۋماعىنان ەمدەلۋشىلەر كەلەدى. مينيستر اقتاۋ, الماتى قالالارىنان كەلىپ ەم الىپ جاتقان ازاماتتارمەن سويلەسىپ, جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستاردى سارالادى. مەكەمەنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىمەن تانىسىپ, جەكە قۇرامىمەن تىلدەسىپ, ناۋقاستارعا كومەك كورسەتەتىن مۇنداي ينفراقۇرىلىمنىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
«مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلەتىن كومەكتىڭ ءبارىن الدىق. بولاشاقتا كەشەن جانىنان ۇلكەن قوناقۇي سالساق دەگەن جوسپارىمىز بار. سەبەبى ەم الۋشىلاردىڭ باسىم كوپشىلىگى پاتەر جالداپ تۇرادى. ولاردىڭ قالتاسىنا سالماق تۇسەدى. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتار ەمنىڭ 4 نەمەسە 5 كەزەڭىن تولىق الۋى كەرەك. ال بىزدە پورتال ارقىلى تەك 3 رەت ەم الا الادى. سوندىقتان ەم الۋ كۋرسىن ارتتىرۋدى سۇرايمىز. سەبەبى اياققا تىك تۇرعانشا ۇزدىكسىز جۇمىس جۇرگىزىلۋگە ءتيىس», دەدى ە.بايالىشباەۆ.
الداعى ۋاقىتتا حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن نىعايتۋعا قاجەتتى جاڭا جۇيەلەردى ىسكە قوساتىنىن ايتقان مينيستر اۋرۋحانالاردىڭ, وڭالتۋ ورتالىقتارىنىڭ جۇمىسىن جاقسارتۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنەتىنىن جەتكىزدى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ باعدارلاماسى اياسىندا ۇلتتىق جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. اتالعان جوبامەن بىلتىردان باستاپ وسى وڭىردە 59 نىسان سالىنۋ جوسپارى بەكىتىلسە, بيىل جىل سوڭىنا دەيىن سونىڭ 30-ى ىسكە قوسىلادى دەپ كۇتىلىپ وتىر. سىزدەرمەن كەزدەسەر ساتكە دەيىن اتالعان نىسانداردىڭ ەكى-ۇشەۋىن ارالاپ, ساپاسىن تەكسەرىپ كەلدىم. بۇلار اۋىلدى جەرلەردەگى حالىققا ىڭعايلى, مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا وڭ ىقپال ەتەتىن نىساندار», دەدى مينيستر.
ونىڭ ايتۋىنشا, كادر تاپشىلىعى ەلىمىز كولەمىنە جاپپاي جايىلعان, كۇردەلى ماسەلە. رەسمي تۇردە 4 مىڭنان استام دارىگەر جەتىسپەيدى دەپ كورسەتىلگەنىمەن, مۇنىڭ اۋقىمى اتالعان كورسەتكىشتەن جوعارى. دەسە دە كەيىنگى 15 جىلداعى رەكوردتىق كورسەتكىش ورىن الىپ, بيىل 10 مىڭنان استام دارىگەر وقىپ شىققان. جەتىسۋ وبلىسىنا جىبەرىلگەن دارىگەرلەردىڭ 30 پايىزى عانا جەرگىلىكتى جەرلەرگە كەلىپ جۇمىس ىستەپ جاتىر.
بيىلدىڭ وزىندە وبلىستا دەنساۋلىق سالاسىنا ارنالعان بىرنەشە عيمارات سالىندى. ەڭ قۋانىشتىسى, ولاردىڭ بارلىعى الىستاعى اۋىلداردا ورنالاسقان. ماسەلەن, وڭىردە 300-گە تارتا ۇلكەندى-كىشىلى اۋىل بار دەسەك, سونىڭ ارقايسىسىنا دارىگەرلىك امبۋلاتوريا, فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك, مەديتسينالىق پۋنكت سالۋ كوزدەلگەن. بۇگىندە اۋىل تۇرعىندارى جاڭا نىساندا ەمدەلىپ ءجۇر. دەگەنمەن سول ايماقتارعا مامان تارتۋ ماسەلەسى ءالى تولىق شەشىمىن تابار ەمەس. ونىڭ تاعى ءبىر سەبەبى – جاستار اۋىلعا بارعىسى كەلمەيدى. كوبىنە قالالىق جەرلەردە جۇمىس ىستەگەندى قالايدى. ءبىز وسى رەتتە وقۋ بىتىرگەن بەتتە تۋعان جەرىندە ەڭبەك ەتۋدى قالاعان س.ج.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تۇلەگى, جاس دارىگەر ارمان تەڭىزباەۆپەن پىكىرلەسكەن ەدىك.
«مەنىڭ تۇسىنىگىمدە دارىگەر ءۇشىن اۋىل, قالا دەگەن ۇعىم بولماۋى كەرەك. كەز كەلگەن ناۋقاس ەمحاناعا جانىنا شيپا ىزدەپ كەلەدى. سوندىقتان قولدان كەلگەن كومەكتى اياماۋ قاجەت. مىناۋ اۋىلدىڭ ادامى, مىناۋ قالانىڭ ادامى دەپ ءارتۇرلى قارىم-قاتىناس جاسايتىن بولساڭ, وندا اق حالاتتى ابزال جان دەگەن سوزگە لايىق ەمەسسىڭ. ارينە, مەنىڭ دە ۇلكەن قالالاردا قىزمەت ەتكىم كەلدى, بىراق العاشقى قادامىمدى اۋىلدان باستاپ, بىلىكتى ماماندارمەن تاجىريبە الماسسام دەگەن وي بولدى. ونىڭ ۇستىنە كەلگەن بەتتە ۇجىم ۇلكەن سەنىم ءبىلدىردى. قازىر ەشقايدا كەتكىم كەلمەيدى. بارىنشا حالىققا جاردەمدەسىپ ءجۇرمىز. قارجىلىق جاعىنا دا كوڭىلىم تولادى», دەيدى تەراپەۆت ا.تەڭىزباەۆ.
بۇگىندە مەديتسينا سالاسىندا 69 مىڭنان استام بولاشاق دارىگەر ءبىلىم الىپ جاتىر. ونىڭ 52 پايىزى اقىلى تۇردە وقيدى. ودان بولەك, كرەديتورلىق قارىز سەبەپتەرى, ءمامس, تاريفتەردى كوبەيتۋ جۇمىسى, تەگىن ءدارى-دارمەك سەكىلدى ماسەلەلەر دە ەل نازارىندا تۇر.
«مەديتسينا سالاسىندا وزەكتى ماسەلە وتە كوپ. سونىڭ ءبىرى – ءمامس ماسەلەسى. بۇگىندە ساقتاندىرىلماعان ازاماتتاردىڭ سانى ەلىمىزدە 3 ملن-نان اسادى. وتباسىلىق تسيفرلىق كارتا ارقىلى قاراعاندا ونىڭ 1,2 ميلليونى ۇيىنە كىرىسى جوق, جۇمىسسىز جۇرگەن ازاماتتار ەكەنى انىقتالدى. سوندىقتان دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى وسىنداي ازاماتتارعا, الەۋمەتتىك وسال توپ ساناتىنداعى ادامدارعا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ەسەبىنەن ءمامس جۇيەسىندەگى جارنالارىن تولەۋدى ۇسىنىپ وتىر. بۇل وزگەرىس پارلامەنت شەشىمىنە تىكەلەي بايلانىستى», دەيدى مينيستر.
جالپى, كەيىنگى 3 جىلدا مامان تاپشىلىعى 21 پايىزعا تومەندەگەن. پرەزيدەنتتىڭ بيىلعى تاپسىرماسىنا سايكەس مامانداردى الەۋمەتتىك قولداۋ جونىندەگى زاڭعا قول قويىلعان. وسىنىڭ اياسىندا اۋدان ورتالىقتارى مەن اۋىلدى جەرلەرگە باراتىن اق حالاتتىلارعا تومەنگى جالاقىنىڭ جەكەلەگەن كورسەتكىشى بويىنشا ءتيىستى الەۋمەتتىك ءبىر رەتتىك قوسىمشا كومەك بەرۋ جۇمىستارى اتقارىلىپ جاتىر. بۇل باستاما 19 ساۋىردەن باستاپ كۇشىنە ەنگەن. وسىعان بايلانىستى جەتىسۋدا وسى كۇنگە دەيىن 27 دارىگەر كومەك الىپ ۇلگەرگەن. بۇعان وبلىستىق بيۋدجەتتەن قوسىمشا 170 ملن تەڭگە قاراجات قاراستىرىلعان.
«سارىوزەكتە كت اپپاراتىمەن جۇمىس ىستەيتىن مامان جوق. ءتىپتى اۋداندا ۋزي-گە تۇسىرەتىن دارىگەردىڭ جوقتىعى بىلىنەدى. ودان بولەك تەراپەۆت, كارديولوگ, حيرۋرگ تاپپايسىز. بار بولعانىمەن سانى از, حالىقتىڭ بارلىعىنىڭ قولى جەتە بەرمەيدى. ەستۋىمىزشە, قامىسقالا اۋىلىندا زەينەتكە شىققان مەدبيكە جۇمىس ىستەپ وتىر. الىستاعى اۋىلعا ەشكىم بارعىسى كەلمەيدى. تالدىقورعانعا بارعاننان پايدا جوق, سوندىقتان الماتىعا بارىپ, اقىلى ەم الامىز», دەيدى شوقان اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ايناگۇل مۇناربەكوۆا.
ايتا كەتەيىك, ەلدى مەكەندەردە قوسىمشا كومەك الىپ, 3 اي تۇراقتى قىزمەت اتقارعان جاس دارىگەر سول جەردە 5 جىل جۇمىس ىستەۋگە ءتيىس. بۇگىندە وقۋ بىتىرگەن دارىگەرلەردىڭ العاشقى جۇمىس ىستەيتىن ورنىنا جولدامامەن بارۋى ءالى دە تومەن. سول سەبەپتى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى بۇل ماسەلەگە قاتىستى ءتارتىپتى قاتاڭداتۋ ءىس-شارالارىن قابىلداماق. مەملەكەت تاراپىنان بەرىلەتىن گرانتتار مەن قوسىمشا كومەك سانى ۇلعايادى.
جەتىسۋ وبلىسى
