ءوڭىردىڭ اۋىزسۋ ماسەلەسى تولىق شەشىلەدى

تەگەۋرىندى تاپسىرما

«جالپى, ونداعان جىل بويى قوماقتى قارجى بولىنگەنىنە قاراماستان, اۋىزسۋ ماسەلەسى ءالى شەشىمىن تاپقان جوق. سوندىقتان وڭىرلەردى دامىتۋدىڭ ۇلتتىق جوباسى اياسىندا بەس جىل ىشىندە حالىقتى 100 پايىز تازا اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىرامىن. بۇل – ۇكىمەتتىڭ الدىندا تۇرعان باستى مىندەت», دەگەن ەدى پرەزيدەنت 2021 جىلعى 1 قىرقۇيەكتەگى «حالىق بىرلىگى جانە جۇيەلى رەفورمالار – ەل وركەندەۋىنىڭ بەرىك نەگىزى» اتتى جولداۋىندا.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تە­گەۋرىندى تاپسىرماسىنان سوڭ ءاربىر ەلدى مەكەندى اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جونىندە كەزەڭدىك جوسپار ازىرلەندى. الىس جاتقان اۋىلدارداعى اۋىزسۋ ماسەلەسى العاشقى بولىپ قولعا الىندى. مىنە, جىل سايىن بۇل ماسەلە وڭ شەشىمىن تاۋىپ كەلە جاتىر. اسىرەسە بىلتىر مەن بيىلعى جىلى شال­عاي اۋىلدارعا سۋ تارتىلىپ, تۇر­عىن­دار ساپالى تىرشىلىك كوزىن تۇتىنىپ وتىر.

– ۇكىمەت 2023–2029 جىل­دارعا ارنال­عان تۇرعىن ءۇي-كوم­مۋنالدىق ينفرا­قۇرىلىمدى دامىتۋ تۇجىرىمداماسىن بە­كىتىپ, وعان سايكەس سۋ قۇبىرى جەلى­لەرىن سالۋعا, قايتا جاڭعىرتۋعا قارجى ءبولدى. بۇگىندە سۋمەن جابدىقتاۋ قىز­مەتىنە وبلىس حالقىنىڭ 95,7 پايىزى, قالا حالقىنىڭ 98,8 پايىزى, ال اۋىل تۇرعىندارىنىڭ 93,6 پايىزى قامتىلدى, – دەيدى وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ارمان ساتتىباەۆ.

اۋىزسۋسىز اۋىل قالمايدى

ايماقتا 342 اۋىلدىق ەلدى مەكەن بار. ونداعى جالپى حالىق سانى – 209 186. قازىرگى ۋاقىتتا ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن 225 اۋىل قامتىلعان. بيىل اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى ساپالى اۋىزسۋمەن قام­تاماسىز ەتۋگە قاتىستى 31 جوبا ىسكە اسىرىلىپ, 60 شاقىرىم سۋ قۇبىرى جەلىلەرىن سالۋ مەن رەكونسترۋكتسيالاۋ جۇمىسى ءجۇرىپ جاتىر.

– تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق ينفراقۇ­رىلىمدى دامىتۋدىڭ 2029 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسى شەڭبەرىندە بيىل اۋىلداردا 31 جوبانى ىسكە اسىرۋعا 5,4 ملرد تەڭگە ءبولىندى. ونىڭ ىشىندە جاڭا جەلىلەر سالۋ جونىندە 14 جوبا, قولدانىستاعى جەلىلەردى قايتا جاڭعىرتۋ جونىندە 17 جوبا جۇزەگە اسۋ ۇستىندە. بولىنگەن قاراجاتقا 93,8 شا­قىرىم سۋ قۇبىرى جە­لىلەرىن سالۋ, قايتا جاڭارتۋ جوسپارلانعان. بۇگىنگى كۇنى 90,8 كم سۋ قۇبىرى جەلىلەرى سالىندى, قايتا جاڭارتىلدى. سونىمەن قوسا, 26 اۋىلدىق ەلدى مەكەندە سۋدى تازارتۋدىڭ كەشەندى بلوك-مودۋلدەرىن ورناتىپ جاتىرمىز. بۇل جۇمىستارعا بيۋدجەتتەن 700 ملن تەڭگە قاراستىرىلعان. جىل سوڭىنا دەيىن سۋ قۇبىرى جەلىلەرىنىڭ قۇرىلىسىن, كەشەندى بلوك-مودۋلدەرىن ورناتۋدى اياقتاۋدى جوس­پارلاپ وتىرمىز. بۇل اۋىل­داردا سۋمەن جابدىقتاۋ قىزمەتتەرىنە قولجەتىمدىلىكتى 95,6 پايىزعا دەيىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. 2025 جىلى قالعان 63 اۋىلدى 100 پايىز اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتى تۇر. وعان 6,3 ملرد تەڭگە قاراستىرۋدى جوس­پارلاپ وتىرمىز, – دەيدى ا.ساتتىباەۆ.

ءىرى جوبالاردا ىركىلىس جوق

بيىلعا جوسپارلانعان جوبالاردىڭ ىشىندە جارلى-قارقارالى توپتىق سۋ قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسى ەڭ اۋقىمدى. بۇل نىسان ىسكە قوسىلعان سوڭ قالاداعى سۋ تاپشىلىعى پروبلەماسى تولىعىمەن شەشىلەدى. قازىرگى ۋاقىتتا قىرىق شاقى­رىمدىق سۋ قۇبىرىن تارتۋ جۇمىستارى اياقتالعان. ەندى قالا ىشىندەگى جەلىلەر جاڭارتىلىپ جاتىر. سۋ قۇبىرى الداعى جىلى تولى­عىمەن ىسكە قوسىلادى. اۋدان­داعى قاراعايلى, ماتاق, تەرەكتى, بۇركىتتى, تومار ەلدى مەكەندەرىندە دە اۋىزسۋ قۇ­بىر­­لارى تارتىلىپ جاتىر. توعىز اۋىلدا بلوك­تىق-مودۋلدىك سورعى ستانسالارى ورنا­تىلدى.

جاقىندا عانا ساپالى اۋىز­سۋعا قول جەتكىزگەندەردىڭ ءبىرى بۇقار جىراۋ اۋدانى استاحوۆكا اۋىلىنداعى ەل-جۇرت. 300-گە جۋىق ادام تۇراتىن بۇل ەلدى مەكەننىڭ تۇرعىندارى 30 جىلدان بەرى اۋىزسۋدى اۋىل سىرتىنداعى ءبىر شاقىرىم جەردە اعىپ جاتقان بۇلاقتان تاسىپ ءىشىپ كەلگەن ەدى. ەندى مىنە, «قۋاتتى وڭىرلەر – ەل دامۋىنىڭ درايۆەرى» ۇلتتىق جوباسىنىڭ شەڭبەرىندە ول بەينەتتەن قۇتىلىپ, ساپالى اۋىزسۋعا قول جەتكىزىپ وتىر.

– وتكەن جىلى سۋ قۇبىرى سالىناتىنىن ايتقان كەزدە وعان ءبارىمىز كۇمانمەن قاراعانىمىز راس. بىراق ۋادە ەتىلگەندەي, ونىڭ قۇرىلىسى 2023 جىلدىڭ جازىندا قولعا الىنىپ, بيىل كۇزدە ءتامامدالىپ وتىر. اۋىلعا اۋىزسۋدىڭ كەلگەنى ەرەكشە قۋانىش سىيلادى. ەندى الىستان اربامەن سۋ تاسىمايمىز, بەينەتتەن قۇتىلدىق, – دەيدى اۋىل تۇرعىنى ارمان ءالىموۆ.

بۇقار جىراۋ اۋدانىندا بيىل تاعى ءۇش اۋىلدا جاڭا سۋ قۇبىرلارى پايدالانۋعا بەرىلەدى. ولار – اقجار, ايۋلى, الاباس. وسى جوبالار ىسكە اسىرىلعاننان كەيىن اۋدان تۇرعىندارىنىڭ 99 پايىزى ور­تا­لىقتاندىرىلعان سۋمەن قامتاماسىز ەتى­لەدى. كەلەر جىلى بۇل كورسەتكىشتى 100 پا­يىزعا جەتكىزەمىز, دەيدى اۋدان باس­شىلىعى.

اقتوعاي اۋدانى قۋانىش اۋىلىن­داعى­لاردىڭ دا قۋانى­شىندا شەك جوق. بۇل ەلدى مەكەن دە كوپتەن بەرى سۋ تاپ­شى­لىعىن سەزىنىپ كەلگەن. قۋانىش اۋىلىنىڭ سۋ جەلىلەرىن تارتىپ بەرگەن «LifeStoryInvest» جشس مەردىگەرى مارتتىك تانىتقان. كەلىسىمشارت بويىنشا سۋ جەلىسىن تەك ءۇيدىڭ اۋلاسىنا دەيىن عانا جەتكىزۋ كورسەتىلگەن. ال جاۋاپتى مەردىگەر ۇيگە دەيىن تارتىپ بەرىپ وتىر. اۋىل حالقى, اۋىل اكىمشىلىگى كومپانيا قىز­مەتكەرى ساعات دۇيسەكينگە ءدان ريزا. مەر­دىگەر ءتىپتى, اۋىلدىڭ مەشىتىنە, مەك­تەبىنە, كلۋبىنا سۋدى اقىسىز تارتىپ بەرگەن.

باقىلاۋ بارىنشا كۇشەيەدى

جاقىندا عانا وبلىس اكىم­دىگىندە وتكەن اپپاراتتىق جيىندا حالىقتىڭ 100 پايى­ز اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتىلۋى كەلەسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ەرەكشە باقىلاۋدا بولاتىنىن اتاپ ءوتتى ايماق باسشىسى ەرماعانبەت بولەكپاەۆ.

– الدا ازاماتتاردىڭ, اسىرەسە اۋىلدىق جەرلەردە ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىن سۋ قۇبىرى جەلىلەرىن سالۋ, قايتا قۇرۋعا قاتىستى ۇلكەن جۇمىستار كۇتىپ تۇر. ماقساتى ايقىن, مىندەتى انىقتالعان, قارجىلاندىرۋ ماسەلەسى شەشىلىپ جاتىر. بۇل – بيۋدجەتتى قالىپتاستىرۋ كەزىندە ەسكەرىلۋگە ءتيىس باسىم مىندەت. جۇمىستى دۇرىس ۇيىمداستىرۋ, جاۋاپكەرشىلىگىمىزدى ەستە ساق­تاۋىمىز ماڭىزدى, – دەدى ەرما­عانبەت قابدۋلا ۇلى.

90-جىلدارى وبلىستاعى اۋىلدىڭ كوبى ورتا­لىقتان­دى­رىل­عان اۋىزسۋسىز ەدى. وتكەن عاسىردىڭ 50-60 جىلدارى سالىن­عان سۋ جۇيەسى ابدەن توزعان. بۇل كۇندە مۇنىڭ ءبارى «اۋىزسۋ», «اق بۇلاق», «نۇرلى جەر», «وڭىرلەردى دامىتۋ», «اۋىل – ەل بەسىگى» سەكىلدى بىرقاتار مەملەكەتتىك باع­­دارلاما ارقىلى شەشىمىن تاپتى. ما­سەلەن, 1992 جىلى وبلىستاعى اۋىل­دار­دىڭ ورتالىقتاندىرىلعان سۋى بارى تەك 32 پايىزدىڭ شاماسىندا بولىپتى. بۇ­گىندە ول ۇلەس 100 پايىزعا جۋىقتادى. كەلەر جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن شالعاي اۋىل­داردىڭ اۋزى تۇششى سۋعا 100 پايىز جەتەدى.

قاراعاندى وبلىسى