ورمان القاپتارى ۇلعايا ءتۇستى

وڭىرلىك جەر قويناۋىن پايدالانۋ, قورشاعان ورتا جانە سۋ رەسۋرس­تارى باسقارماسىنىڭ ماماندارى بيىل كوكتەمدە ەگىلگەن اعاش كوشەتتەرىنىڭ جەرسىنۋ, ياعني ءوسۋ قابىلەتىن ساقتاپ قالۋ كورسەتكىشى وتكەن جىلدارمەن سالىستىرعاندا ەداۋىر ارتىق ەكەنىن ءمالىم ەتتى.

– پاۆلودار وبلىسى اكىم­دىگىنە قاراستى ورمان قورعاۋ مە­كەمەلەرىنىڭ اۋماعىندا 6,8 ميلليون دانا ەكى جىلدىق قارا­عاي كوشەتتەرى وتىرعىزىلدى. ولاردىڭ جالپى اۋدانى 1,2 مىڭ گەكتاردان اسادى. ورمانداردى مولىقتىرۋدىڭ بەكىتىلگەن كە­شەندى جوسپارىنا سايكەس وتىر­عىزۋ كولەمى تولىق يگەرىلدى. اي­تا كەتۋ كەرەك, ورمان-مادەني جۇ­­مىستاردىڭ ءبىر بولىگى, شامامەن 25 پايىزى مەموراندۋم شەڭبەرىندە ەۋرازيالىق توپ كا­سىپورىندارىنىڭ قار­جى­لاندىرۋ ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلدى. جۇرگىزىلگەن تۇگەندەۋ قورىتىندىسىندا كوكتەمگى ەك­پەلەردىڭ جەرسىنۋ كورسەتكىشى ورتاشا العاندا 56,4 پايىزدى قۇرادى, بۇل وتكەن جىلدارداعى كورسەتكىشتەردەن ەداۋىر اسىپ ءتۇستى. ورمان كۇزەتى وتىرعىزىلعان كوشەتتەردى ءتيىستى كۇتىممەن, قور­عاۋمەن قامتاماسىز ەتەدى, – دەپ حابارلادى باسقارما باسشىسى ساعىن تولەۋتاەۆ.

ال وبلىستىق ورمان شارۋا­شىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى اۋماقتىق ينسپەكتسياسى وتكەن ايدا ءۇش بىردەي ورمان قورعاۋ مەكەمەسىن زەرتتەپ, كەيبىر جەرلەردە ەگىلگەن كوشەتتەردىڭ 70 پايىزعا دەيىنگىسى ءوسۋ قابىلەتىن ساقتاپ قالعانىن انىقتاعان. مۇنداي زەرتتەۋ جۇمىستارى ال­داعى كۇندەرى «ەرتic ورمانى» رەزەرۆاتى مەن باياناۋىل ۇلتتىق پاركى اۋماعىندا جۇرگىزىلەدى دەپ كۇتىلىپ وتىر.

پاۆلودار وبلىسىنداعى مەم­لەكەتتىك ورمان قورىنىڭ جال­پى اۋماعى – 478,7 مىڭ گەكتار. ونىڭ 275,5 مىڭ گەكتارى (57,5 پايىزى) ورمانمەن كومكەرىلگەن. وڭىردەگى ورمان قورىنىڭ ساقتالۋىنا «ەر­تىس ورمانى» موتر» رمم, «باياناۋىل مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركى» رمم, وبلىس اكىم­دىگىنە قارايتىن پاۆلودار, ءۇرلىتۇپ, ماكسيم گوركي ورمان مەكەمەلەرى, سونداي-اق «قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كومپانياسى» اق مەن «قازاۆتوجول» ۇك» اق-نىڭ جەرگىلىكتى فيليالدارى جاۋاپتى. ورماندا نەگىزىنەن قاراعاي, قايىڭ, قاراعاش, كوكتە­رەك, تەرەك وسەدى.

اتالعان ورمان شارۋاشى­لىقتارىنىڭ ماتەريال­دىق-تەح­نيكالىق بازاسىن نىعايتۋ بۇگىندە نەگىزگى ماسەلە بولىپ تۇر. وبلىستىق اكىمدىككە قارايتىن ورمان قۇرىلىمدارى ءورت ءسون­دىرۋ كولىكتەرىمەن تولىقتاي قام­تىلعان.

«سوڭعى 3 جىلدا وڭىردەگى ورمان مەكەمەلەرىنە وبلىستىق بيۋدجەتتەن شامامەن 1,6 ميلليارد تەڭگە قارجى ءبولىندى. وعان 5 ءورت اۆتوتسيستەرناسى, 8 تراكتور, 10 شاعىن ورمان ءورت كەشەنى, 33 موتوتسيكل, 16 اعاش وتىرعىزۋ ماشيناسى, 11 سوقا, 4 ديسكىلى تىرما, 101 راتسيا ساتىپ الىندى. بيىل 4 ءورت ءسوندىرۋ اۆتوتسيستەرناسى جەت­كىزىلدى. وسىلايشا, ورمان شا­رۋاشىلىعىن ءورت ءسوندىرۋ ماشينالارىمەن جاراقتاندىرۋ ماسەلەسى تولىعىمەن شەشىلىپ, بۇل كورسەتكىش ءۇش وڭىرلىك مەكەمەدە 100 پايىزدى قۇرادى. ياعني 3 مەكەمەدە 15 بىرلىك تەحنيكا بار», دەپ حابارلادى پاۆلودار وبلىسىنىڭ جەر قويناۋىن پايدالانۋ, قورشاعان ورتا جانە سۋ رەسۋرستارى باسقارماسىنان.

جىل سوڭىنا دەيىن ورمان كۇزەتىنە پاترۋلدىك تەحنيكا, اكىمشىلىك ىستەردى جۇر­گىزۋگە ار­نالعان پلانشەتتەر ساتىپ الۋ, سونداي-اق ورمان شارۋا­شى­لىق­تارىنىڭ راديوبايلانىسى مەن ۇيىمداستىرۋ تەحنيكاسىن جا­ڭارتۋ جوسپارلانىپ وتىر.

بيىل «ەرتىس ورمانى» رەزەرۆاتىندا اعاشتاردى زاڭسىز كەسۋ وقيعالارىنىڭ كۇرت ازايعانى دا تىركەلىپ وتىر. جىل باسىنان ورمان ۇرلىعىنا قاتىستى نەبارى ءبىر فاكتى انىقتالعان.

«رەزەرۆات قىزمەتكەرلەرى مەن ءتارتىپ ساقشىلارىنىڭ بىرلەسكەن جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا بيىل زاڭ­سىز اعاش كەسۋ 97 پايىزعا ازايدى. سالىستىرمالى تۇردە ايت­ساق, 2023 جىلدىڭ 9 ايىندا زاڭسىز اعاش كەسۋدىڭ 30 وقيعاسى تىر­كەلىپ, كولەمى 452,5 تەكشە مەتر (كەلتىرىلگەن شىعىن كولەمى – 9 ملن 328,1 مىڭ تەڭگە) زالال كەل­تىرىلگەن. ال جىل باسىنان «ەرتىس ور­مانى» بويىنشا 2,2 تەكشە مەتر كولەمىندە زاڭسىز اعاش كەسۋ, ور­مان ۇرلاۋدىڭ ءبىر فاكتىسى تىر­كەلدى», دەيدى رەزەرۆاتتىڭ باس ديرەك­تورىنىڭ مىندەتىن اتقا­رۋشى قازبەك امەتوۆ.

جەرگىلىكتى ورمان شارۋا­شىلىقتارى كەلەر جىلى 1400 گەكتار الاڭدا 8,5 ملن دانا كولەمىندە ورمان داقىلدارىن وتىرعىزۋدى جوسپارلاپ وتىر.

پاۆلودار وبلىسى