تۇلعا • 15 قاراشا, 2024

عاسىر جاساعان قارجىگەرلەر

110 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

وسىدان تۇپ-تۋرا عاسىر بۇرىن دۇنيە ديدارىن تسەلينوگراد وبلىسى, الەكسەەۆكا اۋدانى, رامادان اۋىلىندا اشقان, كۇنى كەشە 100 جاستىڭ بيىگىنە جەتكەن وتەلباي ورىمباەۆ اقساقالدىڭ وتكەن عۇمىرى, ونەگەلى تۇعىرى كوپشىلىكە ۇلگى.

عاسىر جاساعان قارجىگەرلەر

ءو.ورىمباەۆ 1942 جىلى 5 تامىزدا ءوز ەركىمەن سوعىسقا اتتانىپ, ياسسكو-كيشينەۆ وپەراتسيا­سىنا, كۋرسك جانە ستالينگراد شايقاسىنا قاتىسىپ, ۋكراينا, ماجارستان, رۋمىنيا مەن اۋستريانى فاشيستىك باسقىن­شىلاردان بوساتادى.

ەلگە امان-ەسەن ورالعان سوڭ ەڭبەك جولىن 1948 جىلى اقپاندا اقمولا قالاسىنداعى بايلانىس لتۋ قۇيۋ باقىلاۋشىسى بولىپ باستايدى. وسى ارالىقتا ءبىر جىل بويى قوسىمشا بۋحگالتەرلىك كۋرستى وقيدى. ءار جىلدارى نۇسقاۋشى, جيناق كاسساسى باسقارماسىنىڭ اعا تەكسەرۋشىسى, وبلىستىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ اعا رەفەرەنتى, تەكسەرۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى قىزمەتتەرىن اتقاردى. 1975-1991 جىلدار ارالىعىندا ساران قالاسىندا بانك سالاسىندا ەڭبەك ەتتى. زەينەت جاسىنا دەيىنگى ون جىلىندا قالالىق بانك بولىمشەسىنىڭ باسشىسى بولىپ, قالا ەكونوميكاسىنىڭ, قارجى نارىعىنىڭ وڭ دامۋىنا ەسەلى ەڭبەگىن, ەلەۋلى ۇلەسىن قوستى.

«كوپشىلىك ءۇشىن قيىن ماماندىق سانالاتىن قارجىگەردىڭ ەڭ نەگىزگى مىندەتىنىڭ ءبىرى – مەملەكەتتىڭ اقشاسىن دەر كەزىندە جيناپ, ءتيىمدى پايدالانىپ, ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا جۇمىس جاساۋ. قارجى سالاسىنىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن وسىدان-اق تۇسىنۋگە بولادى. قارجى نارىعى ءبىر ورىندا تۇرمايدى. قۇلدىرايتىن دا, قايتا ورلەيتىن دە كەزى بولادى», دەيدى.

التى بالاسىنان 16 نەمەرە, 6 شوبەرە تاراپ وتىر. قارا دومبىراسى جانىنا ءالى كۇنگە دەيىن سەرىك. ءان سالىپ, كۇي تارتىپ, اراگىدىك قىلقالاممەن سۋرەت سالاتىنى دا بار.

 

قاسىمحان عالىم,

«Egemen Qazaqstan» 

 

قاراعاندى وبلىسى

 

* * * 

ۆا

 

ءبىراز جىل ۇلتتىق بانك جۇيەسىندە قىزمەت اتقارعان. بۇگىندە جاسى جۇزگە جەتكەن كەيۋانا – نەمەرە-شوبەرەلەرىنىڭ ورتاسىندا شالقىپ وتىرعان قادىرى اسقان اق اجە. 

ءبيبىامينا سادىققىزى 1948 جىلى ۇلتتىق بانككە قىزمەتكە قابىلدانعان. سودان 1985 جىلعا دەيىن 37 جىل بويى ماڭىزدى قۇرىلىمدا تابان اۋدارماي ەڭبەك ەتتى. جان جارى زايدوللا ۆاليۋلينوۆيچ ءۇرجار اۋدانىنىڭ پروكۋرورى بولىپ, ابىرويلى قىزمەت قىلدى. ءبىرى قۇقىق, ءبىرى قارجى سالا­سى­نىڭ ىستىعى مەن سۋىعىنا توزە ءجۇرىپ جەتى بالا­نى ءوسىرىپ, جەتكىزدى.

بالا جاسىنان كورگەنى, كوڭىلگە تۇيگەنى ەڭبەك بولعاندىقتان ولار دا تالپىنىس پەن تاباندىلىقتىڭ ارقاسىندا كوپشىلىككە قادىرلى بولدى. ۇل-قىزدارى رينات, مارات, سۇلتان, تالعات, مايگۇل, مادينا, ريشات ءتۇرلى سالانىڭ مامانى اتانىپ, ومىردەن لايىقتى ورنىن تاپتى.

ۇلتتىق بانكتىڭ ەسەپشىسى بولعان جاننىڭ ومىردەن تۇيگەنى دە, ۇرپاعىنا وسيەت ەتەر ءسوزى دە كوپ.

ء«وز ماماندىعىما ساي قىزمەت ەتىپ ءارى ءۇي شارۋاسىنا دا كوڭىل ءبولىپ, بالالاردى باعۋ مەن وتاعاسىنىڭ بابىن كەلتىرۋگە ۋاقىت تاپتىم. قيىندىقتىڭ ءوزىن ەڭبەككە جەڭدىرىپ, ەشتەڭەنى ەلەمەۋگە تىرىستىق. ادام ۇلكەن تابىسقا كەنەلۋى ءۇشىن ماماندىعىن ءسۇيۋ جەتكىلىكسىز, سونى­مەن قاتار وتباسىنىڭ دا قولداۋى قاجەت. وسى تۇرعىدان العاندا مەن ءوزىمدى باقىتتى جار ءارى انامىن دەپ ويلايمىن», دەيدى بانك سالاسى­نىڭ ارداگەرى.

ءجۇزدىڭ بيىگىنە جەتىپ, جەتى بالاسىنان تاراعان تۇقىم-جۇرا­عاتىنىڭ قۋانىشىن قىزىقتاعان انا بۇل كۇندەرى عاسىر كۋاگەرى اتانىپ وتىر.

 

قۋات قيىقباي,

«Egemen Qazaqstan»

 

اباي وبلىسى

* * * 

پرا

كۇلاش جاقىپقىزى – بانك جۇيەسىندە 39 جىل بويى قىزمەت ەتىپ, ەڭبەك جولىندا ادالدىق پەن كاسىبيلىكتى سەرىك ەتكەن جان. كەيۋانا تىڭ, سەرگەك. راديو تىڭداپ, بالالارىنا گازەت وقىتىپ, قوعام تىنىس-تىرشىلىگىنىڭ ورتاسىنان تابىلۋعا تىرىسادى. قازىر 3 جيەن, 10 جيەنشار كورىپ وتىر. 

كۇلاش اپا 1924 جىلى 12 جەلتوقساندا بۇرىنعى ابىرالى اۋدانى قاينار اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن.

– مەن 1942 جىلدىڭ 1 ماۋسىمىندا قاينار ورتا مەكتەبىنىڭ 9-سىنىبىن ءبىتىردىم. ول كەزدە سوعىس ءجۇرىپ جاتقان ەدى. اكەم قولىمنان جەتەلەپ قاينار اۋىلىنداعى مەملەكەتتىك بانك بولىمشەسىنە جۇمىسقا ورنالاستىردى. 9-سىنىپتى بىتىرگەننەن كەيىن ابىرالى اۋدانىندا ەسەپشى بولىپ, كەيىن باس ەسەپشىنىڭ ورىنباسارى, باس ەسەپشى بولدىم. ودان كەيىن ءبىر-ەكى جىل ءۇزىلىس جاساپ, 1947 جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا اباي اۋدانىنا كوشىپ كەلدىم. بانككە باس ەسەپشىنىڭ ورىنباسارى بولىپ جۇمىسقا كىرىپ, 1949 جىلدىڭ قاراشاسىنان 1950 جىلدىڭ جەلتوقسانىنا دەيىن باس ەسەپشى قىزمەتىن اتقاردىم. 1950 جىلدىڭ قازان ايىنان 1981 جىلدىڭ 15 ماۋسىمىنا دەيىن اباي اۋدانىنىڭ قاراۋىل اۋىلىنداعى بانك بولىمشەسىندە باسقارۋشى قىزمەتىن اتقاردىم, – دەيدى اجەمىز.

كۇلاش اپا ءونىمدى ەڭبەك ەتۋ, ادال بولۋ ءارى ءومىردىڭ ءار كۇنىن جاقسىلىققا تولتىرۋ دەگەن ۇستانىممەن عۇمىر كەشكەن.

– تەڭگە – ەگەمەندىك بەلگىسى, ەكونوميكالىق دەربەستىگىمىزدىڭ ايعاعى. ءومىرىمنىڭ كوپتەگەن جىلىن قارجى سالاسىنا ارناپ, تەڭگەنىڭ ءاربىر كەزەڭىنە كۋا بولدىم. تەڭگە – تەك اقشا قۇرالى ەمەس, ول ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە جاسالعان قادامىمىزدىڭ, ارمانىمىزدىڭ ءرامىزى, – دەيدى كۇلاش جاقىپقىزى.

 

ەلىگىماي توڭكەر,

«Egemen Qazaqstan» 

سوڭعى جاڭالىقتار