كونە مۇرا مامانى

«بۇل شارا مادەنيەت سا­لا­سىنىڭ ۇزدىگى, قازاق­ستان­نىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى, زەرت­تەۋشى, ولكەتانۋشى مۇ­حا­مەدقالي باي­مۇحانوۆتىڭ 80 جاس مەرەيىنە بايلا­نىس­تى وتكىزىلىپ وتىر», دەي­دى ۇي­ىم­داستى­رۋشىلار. وسىن­دا­عى مەرەيلى كەش يەسىنىڭ كىم ەكە­نىنە توقتالار بولساق, بۇل كىسى ۇزاق جىل قازاق جۋر­نا­ليس­تيكاسىنىڭ وتىمەن كى­رىپ, ك ۇلىمەن شىققان.

«بايىرعى جۋرناليست زەينەتكە شىققان سوڭ قول­جاز­بالار جانە سيرەك كىتاپتار ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ قو­رىن­دا ساقتاۋلى تۇرعان كونە جازبا مۇرالاردى زەرتتەپ, ونى قازاق تىلىنە اۋدارىپ, عى­لىمي اينالىمعا ەنگىزۋ ءۇشىن قاجىرلى ەڭبەك جاساپ ءجۇر», دەيدى مەكەمە باسشىسى جان­دوس بەكدىلدا ۇلى.

سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە شى­عىپ وتىرعان كونە جازبالار مامانى م.بايمۇحانوۆ اراب گرا­فيكاسىن, شاعاتاي ءھام ءجا­ديت ەملەسىن جانە توتە جا­زۋدى جاسىندا ءوز بەتىمەن ۇي­رەنگەن. ءوزىنىڭ ايتۋىنشا, ۇستاز الدىن كورمەگەن. بىراق قازىرگى تاڭدا قولجازبالار جانە سيرەك كىتاپتار ۇلت­تىق ورتالىق قورىندا تۇر­عان كونە مۇ­را­لاردى ۇرشىقشا ءيىرىپ ءجۇر.

اتاپ ايتار بولساق, قا­دىر­عالي بەك ءجالايىريدىڭ شەجىرەلەر جيناعىن اۋدا­رىپ, ونى قۇندى تاريحي ما­لىمەتتەرمەن تولىق­تى­رىپ, قوجا احمەت ءياساۋي­دىڭ 1912 جىلى قازاندا با­سىلعان «ديۋاني حيكمەت» كىتابىن قازاق تىلىنە اۋدارىپ, ۇزىندىلەر جاريالاعان, 1908 جىلى ورىنبوردا «شو­را» جۋرنالىندا  جاريا­لانعان شىڭعىس حانعا قاتىس­تى دەرەكتەردى قا­زاقشا سوي­لەتىپتى.

سونداي-اق كونە مۇرا مامانى «ار­حيۆ-2025» جوباسى اياسىندا ىستانبۇلعا بارعان ساپارىندا ال­تاي­دان – انادولىعا جەتكەن قازاق كو­شىنىڭ كۋاگەرى زەينەل سۇرمەلىنىڭ توتە الىپ­بيمەن جازىلعان ولەڭدەرى مەن حاتتارىن قازىرگى قازاق جازۋىنا كوشىرسە, اراب قار­پىمەن تەرىلىپ, جەكە قولدا ساقتالعان قيس­سالار, بيلەردىڭ ءسوزى, فولكلورلىق جىر نۇس­قا­لارىن قازاق ارپىنە كوشىرىپ, ونى «اۋىز ادەبيە­تىنىڭ ۇلگىلەرى» دەگەن اتپەن جيناق ەتىپ شى­عارىپتى. ول قازىرگى تاڭدا مەكەمە قىز­مەتكەرلەرىنە كونە جازبالاردى وقۋ ادىس­تەمەسى تۋرالى ءدارىس وقىپ ءجۇر.