– ادەتتەگىدەي تاڭەرتەڭگىسىن گاز جابدىعىن تەكسەرۋ ءۇشىن شىمكەنت قالاسىنداعى پاتەرلەردى ارالاپ جۇرگەن ەدىم. الدىمنان شىققان پاتەر يەسى ءوزىنىڭ جالعا بەرگەن ۇيىندەگى گاز جابدىعىن تەكسەرىپ بەرۋدى ءوتىندى. الايدا تەز ارادا ەسىكتى ەشكىم اشا قويمادى, قوسىمشا كىلتپەن كىردىك. ۇيگە ەنگەن ساتتە سۇلاپ جاتقان ادامداردى كوردىم, ولاردىڭ ۋلى گازبەن – كومىرتەگى توتىعىمەن ۋلانعانىن بىردەن ءتۇسىندىم. 19 جىل وسى سالادا ەڭبەك ەتكەندىكتەن, مۇنداي وقيعالاردى تالاي كورگەم, سوندىقتان جانىمداعى ءۇي يەسىنە سابىر قىلۋعا, دەرەۋ جەدەل جاردەم شاقىرۋعا كەڭەس بەردىم. ەسىك-تەرەزەنى اشىپ, گاز بۇراندالارىن جاپتىم. الدىمەن ەڭ قاتتى ۋلانعان كىشكەنە بالاعا العاشقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتتىم. جاساندى دەم بەرىپ, ءتىلىن تارتتىم, ويتكەنى ونىڭ دەنەسى جارتىلاي جانسىز ەدى. ارادا 7 مينۋت وتكەندە دارىگەرلەر دە كەلىپ ۇلگەردى. ەڭ باستىسى, اللا ساقتاپ, وتباسىن اجال تىرناعىنان امان الىپ قالدىق, – دەيدى ە.ماڭقاراەۆ.
جەدەل جاردەم ماماندارى وتباسى مۇشەلەرىنە شۇعىل كومەك كورسەتكەن سوڭ, ولاردى اۋرۋحاناعا الىپ كەتتى. دارىگەرلەر ۋلانعان ءتورت ادامدى قۇتقارۋ بارىسىندا قاۋىپسىزدىك شارالارىنىڭ بارلىعى دۇرىس ءارى شۇعىل جاسالعانىنىڭ ناتيجەسىندە وقيعا ءولىم-ءجىتىمسىز اياقتالدى دەپ ەسەپتەيدى. ەرماحان الايدار ۇلى تۇرمىستا گاز تۇتىنۋداعى قاۋىپسىزدىككە نەمقۇرايدىلىق تانىتۋدىڭ قانشاما ادام ءومىرىن جالماپ جاتقانىن تاعى دا قينالا جەتكىزدى. ول مۇنى ەرلىك جاسادىم دەپ ەمەس, ءوز جۇمىسىن ادالدىقپەن اتقاردىم, ادامي ءارى كاسىبي پارىزىم دەپ سانايدى.
كەيىپكەرىمىز ىسپەتتى ەلىمىزدە ىسىنە ادال, جاۋاپتى ماماندار, ارينە, از ەمەس. پاتەرىن جالعا بەرگەن ءۇي يەسى باعدات تا وقيعانى ءوز كوزىمەن كورىپ, كۋا بولعان جايتتان ومىرلىك ساباق العانىن, كوگىلدىر وتىنعا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراماعان جاعدايدا ونىڭ ءتىلسىز جاۋ ەكەنىن ايتىپ اقتالدى. سەبەبى ۇيىندەگى گاز جابدىعى/سۋ گاز جىلىتقىشى شكافقا ورناتىلعانى, ياعني ارنايى ورىنعا قويىلماعانى, قاۋىپسىزدىك شارالارى ساقتالماعانى انىقتالدى. سونىڭ سالدارىنان اۋا دۇرىس تارتپاي, ادام ولىمىنە الىپ كەلە جازدادى. گاز مامانىنىڭ ايتۋىنشا, 1 تەكشە مەتر گاز پايدالانىلعان كەزدە 10 تەكشە مەتر اۋا جۇمسالۋعا ءتيىس. ال بۇل ۇيدە اۋا الماسۋ بالانسى مۇلدە بۇزىلعان.
ەلىمىزدە جىلىتۋ كەزەڭىنىڭ باستالۋىنا بايلانىستى حالىقتى تۇرمىستا گازدى قاۋىپسىز پايدالانۋ قاعيدالارىمەن تانىستىرۋعا باعىتتالعان ءىس-شارالار كەشەنى تۇراقتى جۇرگىزىلەدى. دەسەك تە, ۋلانۋ مەن جارىلىستىڭ ەداۋىر بولىگى جىلىتۋ قۇرىلعىلارىن پايدالانۋ ۇدەرىسىندە تۇتىنۋشىلاردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا نەمقۇرايدى قاراۋى – باستى سەبەپ. تۇرعىندار كەيدە جىلىتۋ قۇرالدارىن ءوز بەتىنشە قوسادى نەمەسە تاسىمالدايدى, سونداي-اق كۇماندى, قولدان جاسالعان گاز جابدىقتارىن پايدالانادى. مۇنىڭ سالدارىن 2022 جىلدان 2024 جىلعا دەيىنگى جىلىتۋ كەزەڭىندەگى جازاتايىم وقيعالاردى تالداۋ ناتيجەلەرى دە انىق كورسەتىپ وتىر. ماسەلەن, 2022-2024 جىلدار ارالىعىندا تىركەلگەن اۋاداعى گاز قوسپاسىنىڭ جارىلىس وقيعاسى 65 رەت بولعان: 2022 جىلى – 19, 2023 جىلى – 21, 2024 جىلى – 10. وسى كەزەڭدەگى كومىرتەگى توتىعىمەن ۋلانۋ جاعدايلارىنىڭ سانى 232-گە تەڭ: 2022 جىلى– 34, 2023 جىلى – 62, 2024 جىلى – 28. اتالعان كەزەڭدە 634 ادام زارداپ شەككەن, سونىڭ 233-ءى ولىممەن اياقتالدى.
– ەستە ساقتار ماڭىزدى جايت: تۇرمىستىق گازدىڭ ءيىسى دە, ءتۇسى دە جوق. سوندىقتان ارقاشان گاز جابدىعىن ماماندارعا تەكسەرتىپ, ۋاقتىلى قاۋىپسىزدىك شارالارىن ورىنداۋ قاجەت. كوگىلدىر وتىننىڭ يگىلىگىن كورۋمەن قاتار, ونىڭ قاۋىپسىزدىگىنە دە اسا اباي بولۋ وتە ماڭىزدى. ەندەشە, ءار وتباسىنىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعى, قاۋىپسىزدىگى ءوز قولىندا, – دەيدى ە.ماڭقاراەۆ.
