فوتو: ۇكىمەت
تاراپتار قازاقستان مەن قحر اراسىنداعى كەڭ اۋقىمدى ماسەلەلەر بويىنشا ىنتىماقتاستىقتىڭ دامۋ قارقىنىنا وڭ باعا بەردى. بيىلعى قاڭتار-قىركۇيەك ايلارىندا ەكىجاقتى ساۋدا كولەمى $33 ملرد-تى قۇرادى.
«پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ءبىزدىڭ ءىرى ساۋدا ارىپتەسىمىز قىتايمەن ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل بولەدى. قحر توراعاسى سي ءتسزينپيننىڭ قازاقستانعا مەملەكەتتىك ساپارى «التىن 30 جىلدىقتىڭ» كەزەكتى كەزەڭىنە قازاقستان-قىتاي ىنتىماقتاستىعىنا قوسىمشا سەرپىن بەردى. جوعارى دەڭگەيدە قويىلعان مىندەتكە سايكەس, ءبىز جاقىن ارادا ءوزارا تاۋار اينالىمىن ارتتىرۋعا نيەتتىمىز. قازاقستان ۇكىمەتى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ بارلىق سپەكترى بويىنشا قىتايمەن تولىق فورماتتى جانە ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا دايىن», دەدى ولجاس بەكتەنوۆ.
ۇكىمەت باسشىسى قازاقستان ساۋدا اينالىمى اۋقىمىن ارتتىرۋعا جانە قۇرىلىمىن, ونىڭ ىشىندە قوسىلعان قۇنى بار ءونىم ەسەبىنەن وڭتايلاندىرۋعا دايىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ماسەلە قۇنى $1,6 ملرد-تى قۇرايتىن 180 ءونىم ءتۇرى تۋرالى بولىپ وتىر. نەگىزىنەن, مەتاللۋرگيا, مۇناي-حيميا, تاماق ونەركاسىبى, ماشينا جاساۋ جانە قۇرىلىس سالالارىنىڭ بۇيىمدارىن جەتكىزۋ كولەمىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بار.
بيىلعى 9 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اگروونەركاسىپ سالاسىنداعى ءوزارا ساۋدا اينالىمى 5,8%-عا ارتتى. وسىعان بايلانىستى قازاقستان استىق, وسىمدىك جانە مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرى ەكسپورتىن كەڭەيتىپ قانا قويماي, سونىمەن قاتار جەمدىك بيداي جانە ارپا ۇنى, بيداي كەبەگى, بيداي, مايلى داقىل جانە باسقا دا داقىلدار وندىرەتىن جاڭا وتاندىق كاسىپورىنداردى قىتاي نارىعىنا شىعارۋ ءۇشىن اككرەديتتەۋ مۇمكىندىگى تالقىلاندى. سونداي-اق تەمىرجول ۆاگوندارىنىڭ بارلىق تۇرىمەن تاسىمالداناتىن جۇكتەردى قابىلداۋ كولەمىن ارتتىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعى اتاپ ءوتىلدى.
قازاقستان پرەمەر-ءمينيسترى مەن قحر مەملەكەتتىك كەڭەسىنىڭ پرەمەرى كولىك-لوگيستيكا سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ ماسەلەلەرىن دە تالقىلادى. بۇگىنگى تاڭدا قىتايدان ەۋروپاعا جەرۇستى تاسىمالىنىڭ 80%-دان استامى قازاقستان ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى. وسى تۇرعىدا قازاقستان ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» باستاماسىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە ءوزارا ءىس-قيمىلدى تەرەڭدەتۋگە مۇددەلى. ولجاس بەكتەنوۆ جاھاندىق ماڭىزى بار جوبا قازاقستان اۋماعى ارقىلى وتەتىن ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعىتىمەن بىرلەسىپ, «سولتۇستىك – وڭتۇستىك» جانە «شىعىس – باتىس» دالىزدەرىنىڭ الەۋەتىن اشۋعا قابىلەتتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بيىلعى 9 اي ىشىندە ورتاشا ءدالىز بويىنشا تاسىمالداۋ كولەمى وتكەن جىلدىڭ كورسەتكىشتەرىنەن 23%-عا اسىپ, 3,4 ملن توننانى قۇرادى. 2030 جىلعا قاراي جۇك تاسىمالداۋ كولەمىن جىلىنا 10 ملن تونناعا دەيىن ارتتىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
بيىل قازان ايىندا «ليانيۋنگان پورتى» كومپانياسىمەن كووپەراتسيادا اقتاۋ پورتىندا كونتەينەرلىك حاب قۇرىلىسى باستالدى. قازىرگى ۋاقىتتا الماتى وبلىسى مەن شىعىس قازاقستان وبلىسىندا جاڭا وتكىزۋ پۋنكتتەرىن اشۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
ءوز كەزەگىندە قحر مەملەكەتتىك كەڭەسىنىڭ پرەمەرى لي تسيان قىتايدىڭ قازاق-قىتاي ستراتەگيالىق ارىپتەستىگىن تەرەڭدەتۋ بويىنشا ەكى ەلدىڭ كوشباسشىلارى ۇستانعان باعىتتى ودان ءارى جالعاستىرۋعا نيەتتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«قىتاي مەن قازاقستان – ەجەلدەن تاتۋ كورشى, ءبىزدى 1700 شاقىرىمنان اساتىن ورتاق شەكارا بايلانىستىرىپ جاتىر. ەكى ەل اراسىندا ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس ورناعان 30 جىل ىشىندە ءبىزدىڭ تاتۋ كورشىلىك, دوستىق, قۇرمەت پەن تەڭدىك رۋحىندا ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىق قۇرىلدى. ەكى مەملەكەت باسشىلارىنىڭ ستراتەگيالىق باسشىلىعىمەن سوڭعى جىلدارى ءبىزدىڭ قارىم-قاتىناسىمىزدىڭ جاڭاشا تىنىسى اشىلىپ, تۇراقتى ءارى جان-جاقتى ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتىڭ جوعارى دەڭگەيىنە جەتتى», دەدى لي تسيان.
تاراپتار ەكى مەملەكەت اراسىنداعى ينۆەستيتسيالىق جانە ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ ىلگەرى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ نيەتىن قۋاتتادى.
كەلىسسوزدەر ناتيجەسىندە بىرقاتار قۇجاتقا قول قويىلدى.
