ەسكە الۋ كەشى باستالماي تۇرىپ, كوپشىلىك ءانشىنىڭ رۋحىنا ءبىر مينۋت ۇنسىزدىكپەن قۇرمەت قىلدى. ەستى ءان تىڭدارماندارى جاقسى بىلەدى, سەيىلدەن كوز جازىپ قالعان سوڭ رۋحاني دوسى, قازاقتىڭ ءانشى قىزى روزا القوجا «سەيىل جۇرەك» اتتى ساعىنىش تۇنعان ءانىن جازعان ەدى.
«...جۇرسەڭ-داعى كەي نارسەگە كەيىپ جۇرەك,
سەندەگىدەي جوق ەشكىمدە مەيىر جۇرەك.
سەيىلدەن سوڭ كەتسە-داعى پەيىل جۇدەپ,
سەيىل جۇرەك, سەيىل جۇرەك...», دەپ كەلەتىن ساعىنىش سازىن ءانشى گۇلدانا ماقشونوۆا شىرقاپ, كەش كورەرمەندەرىنىڭ كوڭىلىن تەربەپ, كوزىنە جاس ءۇيىردى.
بۇل كەشتىڭ بۇرىنعى كەشتەن ەرەكشەلىگى, ءانشىنىڭ ىزىنەن ەرگەن ىزەتتى ىنىلەرى, قاراكوز قارىنداستارى ءان شىرقادى. ونەر يەسى شىرقاعان اندەردى, ءسۇيىپ تىڭداعان اۋەندەرىن قۋاندىق توكەنوۆ, اياجان اكەەۆا, ارايلىم جۇكەنوۆا, اقجول ءمۇرسالىم, شىڭعىس سارسەنباي, ەربوتا ۇزاقباەۆ, قاسيەت مۇقاتاەۆ, نۇرعيسا راحات ۇلى, سەيىلبەك بوحاەۆ سەكىلدى تالانتتار مەن «تاتتىمبەند» ۆوكالدىق اسپاپتىق ءانسامبلى ناقىشىنا كەلتىرىپ ورىندادى.
كەشكە ارنايى كەلگەن ءداستۇرلى ءاننىڭ ءدۇلد ۇلى, «ارقانىڭ قىزىل اسىعى» اتانىپ كەتكەن جاقسىگەلدى كەمالوۆ پەن فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور قويلىباي اسانوۆ ساحنا تورىنە كوتەرىلىپ, ءانشىنىڭ شىعارماشىلىق جولى, انگە دەگەن رياسىز ماحابباتى, ەل ىشىندەگى سىيى جونىندە ەستەلىكتەرىمەن ءبولىستى.
سەيىل اياعاننىڭ اسىل جارى, شىعارماشىلىعىنىڭ شىراقشىسىنا اينالعان قىمبات تۇسىپبەكوۆانى دا ەل الدىنا شىعارىپ, جاڭا مايقۇدىق مادەنيەت ءۇيىنىڭ ۇجىمى سىي-سياپات تاپسىردى. ويتكەنى ءدال كەش وتكەن كۇن – سەيىل ءانشىنىڭ دۇنيە ديدارىن اشقان كۇنى.
«ورتامىزدا سەيىل ءانشىنىڭ ءوزى بولعاندا, 53 جاسقا تولار ەدى. ۇيدە ونەردەگى دوستارىمەن بىرگە دۋمانداتىپ جاتار ما ەدى؟ ەسكە الۋ كەشىندە اندەرى شىرقالعانى جالعىز مەنىڭ جانىما باتپايتىنىن, سىزدەرگە دە وڭايعا تۇسپەيتىنىن جاقسى سەزىنىپ وتىرمىن. ءوزى ۇنەمى «سۇلۋ ءان, ساعان ادالمىن» دەپ وتىراتىن. راسىمەن, ونەرگە دەگەن ماحابباتى شەكسىز ەدى. سول سەبەپتى ەلىنە سىيلى بولدى دەپ ويلايمىن. سەيىلدى توبەسىنە كوتەرگەن حالىقتان اينالىپ كەتەيىن», دەدى كوڭىلى تولقىپ, كوزىنە جاس ىركىگەن قىمبات جارى.
ول عاجاپ ورىنداۋشى عانا ەمەس, سىرلى سازگەر ەدى. كەش بارىسىندا اقىن قايرات اسقاردىڭ سوزىنە جازىلعان سەيىل اياعاننىڭ «بال سەزىم» ءانىن ەربول الشىنباي تامىلجىتا ورىندادى.
اڭىز ءانشىنىڭ استانادان ارنايى كەلگەن تۋعان ءىنىسى شىڭعىس مۇقاەۆ اعاسى ۇنەمى شىرقايتىن «تاڭعى تىلەك» ءانىن گيتارامەن ورىنداعاندا, ەل-جۇرت ۇزدىكسىز قول سوقتى. گيتارا شەرتىسى, ۇنىنە دەيىن اينىماي قالعاندىعىنا قايران قالىستى.
سەيىل اياعان كوپشىلىكتىڭ جۇرەگىنە «جاس قالام» ءانى ارقىلى جول تاپقان ەدى. ۇستازى قوراباي ەسەنوۆتەن ۇيرەنگەن شوقتىعى بيىك تۋىندىعا كەزىندە بەينەبايان ءتۇسىرىپ, ونىسى «Youtube» جەلىسىندە 5 ميلليوننان اسا قارالىم جيناپتى. رەترو-حيت ەسەبىندەگى ءاندى ءتول شاكىرتى مۇرات قوڭىر شىرقاپ سالىپ, كوپشىلىكتىڭ قوشەمەتىنە بولەندى. كەش شىمىلدىعى وسى تۋىندىمەن جابىلدى. كورەرمەن تىك تۇرىپ ىقىلاس كورسەتتى.
جاڭا مايقۇدىق مادەنيەت ءۇيىنىڭ كونتسەرت زالىنا كورەرمەن سىيماي كەتكەنىن كوردىك. كەشتى مەيىرلەنە تاماشالاعان ونەرسۇيەر قاۋىمنان ءبىز شىن تالانتقا كورسەتىلگەن تاعزىم مەن ونەرگە كورسەتىلگەن قۇرمەتتى اڭعاردىق. سەيىل اعامىز التى ىشەكتى گيتارانى قالاي قولىنا العانىن, ونەرگە كەلگەنى جونىندە ءبىر ەستەلىگىندە بىلاي بولىسەدى:
«التى جاسىمدا اكە-شەشەم ماعان دومبىرا الىپ بەرگەنى ەسىمدە. ول كەزدە كۇنى بويى ويىن قۋىپ ءۇي كورمەيمىز. كەشكە قاراي ۇيقىعا قۇلايمىز. ءتۇن ورتاسى ۇيقىلى-وياۋ دومبىرامەن ايقايلاپ ءان سالاتىن كورىنەمىن. اكە-شەشەم كورشى-قولاڭنان قىسىلعاننان, ەرتەسىنە «بالام, تۇندە ايقايلاۋعا بولمايدى. كۇندىز ايت ءاندى», دەيدى ەكەن. سويتسە, اكەمنىڭ اپاسى قازىكەن شەشەي اتا-اناما: «وياتپاڭدار, بالاعا ءبىر قۇدىرەت قونعالى ءجۇر», دەسە كەرەك. قازىكەن اپا كەزىندە ولەڭ شىعارعان, ءان سالىپ, ماندالين تارتقان كىسى. كەيىن دومبىرام سىنىپ قالدى. سودان كەڭشارعا گيتارا كەلدى. قازاق راديوسىنان قوراباي ەسەنوۆ قۇيقىلجىتىپ جاتادى. قازىر قايدام, ءبىزدى ول كەزدە قازاق راديوسى تاربيەلەدى عوي. 7-8 جاسىمدا گيتارا تارتىپ, سول كىسىلەردىڭ ورىنداۋىنداعى جانە باسقا دا ءداستۇرلى اندەردى ءوز الىمشە سالاتىنمىن. ءسويتىپ, دومبىرانى گيتاراعا الماستىردىم. كوبىنە گيتارانى دومبىراشا تارتىپ, كوسىپ-كوسىپ الاتىنىم سودان قالسا كەرەك. كەيىن بۇل ءوز ستيلىمە اينالدى. نەگىزى, مەن ەسترادا جانرىندا جۇرگەنىممەن, تابيعاتىم – قازاقتىڭ حالىق اندەرى».
مىنە, سودان بەرى ەستى اندەردى عانا شىرقاعان سەيىل اياعان عۇمىر بويى سۇلۋ انگە ادالدىق تانىتىپ ءوتتى.
كوپشىلىك كەشتەن «شىركىن-اي, سەيىل سالعان ءان قانداي ەدى!» دەپ قيماي تارقاستى. «بۇل سەيىل – ءتىرى قالعان وعىزىڭداي, گيتارا – قورقىتىڭنىڭ قوبىزىنداي» دەپ باستالادى اقىن, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى سەرىك اقسۇڭقار ۇلىنىڭ «سەيىلدىڭ گيتاراسى» اتتى ولەڭى. گيتاراسى شاڭىراعىندا ادال سەرىگىن ءۇنسىز كۇتىپ, ءالى كۇنگە ءىلۋلى تۇر ەكەن. ءيا, ونىڭ ءاربىر ىشەگى شەرتىلسە, شەر سىلكىنۋى مۇمكىن.
قاراعاندى وبلىسى
