سۋرەت: massaget.kz
ءىس-شاراعا قۇرمەتتى قوناق رەتىندە پرەزيدەنتتىڭ قۇقىقتىق ماسەلەلەر جونىندەگى كومەكشىسى ەرجان جيەنباەۆ, ەلىمىزدەگى ۇلىبريتانيا ەلشىسى كەتي ليچ, كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ سۋدياسى ايگۇل قىدىرباەۆا, سونداي-اق ادىلەت ءمينيسترى ازامات ەسقاراەۆ, جوعارى سوت كەڭەسىنىڭ جانىنداعى سوت تورەلىگى اكادەمياسىنىڭ وكىلدەرى شاقىرىلىپتى.
جالپى, «AIFC Court Moot» – اعىلشىننىڭ جالپى قۇقىق داستۇرىنە نەگىزدەلگەن, ستۋدەنتتەر اراسىندا وتەتىن سوت ۇدەرىسىنىڭ ۇلگىسىندەگى بايقاۋ. سوت ۇدەرىسىنە ومىردە بولعان وقيعانىڭ ويدان قۇراستىرىلعان نۇسقاسى كەيس رەتىندە الىنعانى بولماسا كادىمگى تارتىسقا تولى وتىرىس وتەدى. وسىنداي قىزىقتى ءىس-شارادا قازاقستان مەن ەۋرازيا ءوڭىرىنىڭ دارىندى ستۋدەنت-زاڭگەرلەرى جينالىپ, ولار احقو سوتى سۋديالارىنىڭ الدىندا ءوز ءبىلىمى مەن ماشىعىن بارىنشا كورسەتۋگە تىرىسادى. ۇدەرىس باستان-اياق اعىلشىن تىلىندە وتەدى.
بۇل جولعى بولاشاق زاڭگەرلەردىڭ بايقاۋىندا قازاقستان, قىرعىزستان, تاجىكستان, وزبەكستان ەلدەرىنىڭ 12 ۋنيۆەرسيتەتىنەن ستۋدەنتتەر باق سىنادى. ولار سوت ۇدەرىسىنىڭ سيمۋلياتسياسى بارىسىندا ويدان شىعارىلعان ءىس بويىنشا ءوز دالەلدەرىن دايىنداپ, احقو سوتىنىڭ اعا سۋديالارىنىڭ الدىندا قورعادى. بايقاۋدىڭ فينالدىق باسەكەسىنە قاتىسا وتىرىپ, بۇل جوبا – بولاشاق زاڭگەرلەرگە زاڭدى تالداۋ, قۇقىقتىق ۇستانىمدارىن قالىپتاستىرۋ جانە كوپشىلىك الدىندا سويلەۋ داعدىلارىن جەتىلدىرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ماڭىزدى تاجىريبەلىك الاڭ ەكەنىنە كوز جەتكىزدىك.
بايقاۋدىڭ فينالىنا الدىڭعى كەزەڭدەردە كورسەتكەن جاقسى ناتيجەلەرىمەن دارالانعان استانالىق ماقسۇت نارىكباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى مەن الماتىلىق كيمەپ ستۋدەنتتەرى شىقتى. ەلىمىزدىڭ ەكى تانىمال جوعارى وقۋ ورنى ستۋدەنتتەرىنىڭ فينالدىق سوت سايىسىن احقو سوتىنىڭ توراعاسى مەلدون لوردى بەرنەتت جانە احقو سوتىنىڭ باسقا دا اعا سۋديالارى باعاسىن بەردى. بايقاۋدىڭ فينالىندا كوماندالار استانادا وتكەن دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىنىن جانە اشىلۋ سالتاناتىن تسيفرلىق جابدىقتاۋعا كەتكەن قىرۋار قارجىنىڭ دۇرىس يگەرىلمەۋىنە قاتىستى ءىس بويىنشا احقو سوتىنىڭ ءبىرىنشى ينستانتسياسىنىڭ ويدان شىعارىلعان شەشىمىنە شاعىمدانىپ, اۋىزشا ۋاجدەرىن كەلتىردى.
بايقاۋ قورىتىندىسىندا جەڭىمپاز كۋبوگى ماقسۇت نارىكباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى ستۋدەنتتەرىنە بۇيىردى. ال سوڭعى تۋرعا وتكەن بارلىق ستۋدەنت احقو جانە حتو سوتىندا تاعىلىمدامادان ءوتۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى.
جىل سايىن قازاقستان مەن ەۋرازيا وڭىرىنەن جۇزدەگەن ستۋدەنت احقو سوتى مەن حتو ۇيىمداستىراتىن سوت, اربيتراج جانە مەدياتسيا ۇدەرىستەرىنىڭ بايقاۋلارىنا قاتىسىپ تۇرادى ەكەن. قىسقاسى, بۇل بايقاۋلار وڭىردەگى ىسكەرلىك جانە زاڭ قاۋىمداستىعىنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسىپ, احقو سوتى مەن حتو-نى حالىقارالىق كوممەرتسيالىق داۋلاردى شەشۋدەگى جەتەكشى ينستيتۋت رەتىندەگى بەدەلىن ارتتىرا تۇسپەك.
احقو جانە حتو سوتىنىڭ تىركەۋشىسى جانە اپپارات باسشىسى كريستوفەر كەمپبەلل-حولت احقو سوتى ستۋدەنتتىك سوت ۇدەرىسى بايقاۋى جەتى جىل قاتارىنان وتكىزىلىپ, قاتىسۋشى ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ وقۋ باعدارلاماسىنىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالعانىن ماقتان تۇتاتىنىن جەتكىزدى.
– وسىنداي بايقاۋلاردى وتكىزۋ ارقىلى ءبىز زاڭگەر ستۋدەنتتەرگە ناقتى سوت ىستەرىندە كليەنتتەردىڭ مۇددەلەرىن قورعاۋ ءۇشىن ادۆوكاتتاردان تالاپ ەتىلەتىن جالپى سوت جاعدايىنداعى اۋىزشا ادۆوكاتۋرا ماشىقتارىن ۇيرەنۋگە جانە قولدانۋعا بىرەگەي مۇمكىندىك بەرەمىز. ستۋدەنتتەردىڭ دەڭگەيى جىل سايىن جوعارىلاپ كەلەدى. ءبىز ەۋرازياداعى تاڭداۋلى حالىقارالىق كوممەرتسيالىق سوت رەتىندە نەگىزگى سەرىكتەستەرىمىزبەن جانە زاڭ قاۋىمداستىعىمەن تىعىز قارىم-قاتىناس قالىپتاستىرۋدى جالعاستىرىپ كەلە جاتقاندىقتان, بۇل – ستۋدەنتتەر ءۇشىن دە, ءبىزدىڭ سوت ءۇشىن دە ماڭىزدى بايقاۋ, – دەيدى ك.كەمپبەلل-حولت.
ال جەڭىمپاز كوماندانىڭ مۇشەسى دارينا قويشىباەۆا دا احقو سوتىنىڭ ستۋدەنتتىك سوت ۇدەرىسى بايقاۋىنا قاتىسۋ ءوزىنىڭ زاڭگەرلىك مانسابىنداعى قۇندى قادام بولعانىن ماقتانىشپەن جەتكىزدى.
– بۇل بايقاۋ مەنىڭ اۋىزشا ادۆوكاتتىق داعدىلارىمدى جەتىلدىرىپ قانا قويماي, سونىمەن قاتار زاڭ سالاسىندا تابىستى جۇمىس ىستەۋگە قاجەتتى توزىمدىلىك پەن كاسىبيلىكتى دامىتۋعا كومەكتەستى. بۇل تاجىريبە مەنىڭ داۋلاردى شەشۋ سالاسىنا دەگەن ىنتامدى ودان ءارى نىعايتتى جانە مەن بۇل داعدىلاردى بولاشاقتا قولدانۋ مۇمكىندىگىن اسىعا كۇتەمىن, – دەيدى ماقسۇت نارىكباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى كومانداسىنىڭ وكىلى.
جالپى, بۇل بايقاۋ زاڭگەر ماماندىعىنا يە بولۋعا ۇمتىلاتىن ستۋدەنتتەرگە حالىقارالىق دەڭگەيدە باعا جەتپەس تاجىريبە بەردى. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە بايقاۋدىڭ وتكەن جىلدارداعى فيناليستەرى وتاندىق جانە شەتەلدىك زاڭ فيرمالارىندا, بيزنەستە, مەملەكەتتىك ورگانداردا, اكادەميالىق ورتادا جوعارى لاۋازىمدىق زاڭگەرلىك قىزمەتتەردى اتقارىپ ءجۇر.
