مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن دامىتۋ, ونى جاڭعىرتۋ مəسەلەلەرىنە ۇنەمى نازار اۋدارىپ, قوعامنىڭ ۇيلەسىمدى دامۋى ۇلت دەنساۋلىعىن قامتاماسىز ەتكەن جاعدايدا عانا مۇمكىن بولاتىنىن ۇنەمى ايتىپ ءجۇر. مەديتسينا سالاسىن دامىتۋ – ەلىمىزدىڭ əلەۋمەتتىك ساياساتىنىڭ باستى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى. مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ دەڭگەيى ارقىلى ۇلتتىڭ دامۋ كورسەتكىشى ايقىندالادى.
– ەڭ الدىمەن, ءبىزدىڭ عىلىمي قاۋىمداستىق حالىقتىڭ بارلىق توپتارى مەن əلەۋمەتتىك ساناتتارىنا مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ تەڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ مəسەلەسىن شەشۋدىڭ جولدارىن تابۋى قاجەت. بۇل مəسەلەنىڭ شەشىلمەۋى – قازىرگى ۋاقىتتا ۋربانيزاتسيا ۇدەرىسىنىڭ جەدەلدەۋىنىڭ, اۋىل حالقىنىڭ ۇدەرە كوشۋىنىڭ نەگىزگى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى. مەديتسينالىق مامانداردىڭ تاپشىلىعىن شەشۋ, ولاردىڭ دايىندىعى مەن بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جولدارىن تابۋىمىز كەرەك, – دەدى اكادەميا پرەزيدەنتى اقىلبەك كۇرىشباەۆ.
اكادەميا باسشىسى قازىرگى ۋاقىتتا, كليماتتىڭ وزگەرۋى مەن ەكولوگيالىق جاعداي شيەلەنىسىپ تۇرعان جاعدايدا, مەديتسينا مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن دامىتۋ مəسەلەلەرى ەرەكشە وزەكتى. اسىرەسە مەديتسينا سالاسىنداعى عىلىمي زەرتتەۋلەردى قولداۋعا قاتىستى ماسەلە كوپ. ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ مىندەتى – دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە سالانى عىلىمي قامتاماسىز ەتۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن قۇرۋعا جəردەمدەسىپ, وڭىرلىك عىلىم جəنە تەحنولوگيالار جونىندەگى كەڭەستەرى ارقىلى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا وڭىرلەردەگى حالىققا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋدىڭ وزەكتى مəسەلەلەرى مەن مىندەتتەرىن عىلىمي تۇرعىدان شەشۋگە كومەكتەسۋ ەكەنىن ايتتى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اقمارال ءالنازاروۆا عىلىمي زەرتتەۋلەر مەن ازىرلەمەلەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ كورسەتكىشتەرىنىڭ ءبىرى Scopus جانە Web of Science دەرەكقورلارىندا يندەكستەلەتىن حالىقارالىق رەتسەنزيالاناتىن باسىلىمدارداعى زەرتتەۋشىلەردىڭ جاريالانىمدارىنىڭ كولەمى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– سوڭعى 3 جىلدا زەرتتەۋشىلەرىمىزدىڭ ماقالالار سانى 2 ەسەدەن استام ءوستى, ماسەلەن, 2020 جىلى 469-دان 2023 جىلى 955 ماقالاعا دەيىن ۇلعايدى. سوڭعى 3 جىلدا حيرش يندەكسى بار عالىمدار ۇلەسىنىڭ ارتۋى – 7,7 پايىزدان 15 پايىزعا دەيىن ءوسىپ, وڭ ءۇردىس بايقالىپ وتىر, – دەدى مينيستر.
عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك ەلىمىزدە ناقتى وندىرىستىك مىندەتتەردى شەشۋدە عىلىم مەن بيزنەس اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ, قولدانبالى عىلىمدى دامىتۋ قاجەتتىلىگىن اتاپ ءوتتى. ءوڭىر باسشىسى ەرماعانبەت بولەكپاەۆ مەديتسينا سالاسىندا اسا ماڭىزدى بولىپ وتىرعان كادر مəسەلەسىن شەشۋدە قولعا الىنعان جۇمىسقا توقتالدى.
– Əسىرەسە اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە مامان تاپشىلىعى قاتتى سەزىلەدى. Əلەۋمەتتىك قولداۋ اياسىن ارتتىرۋ ارقىلى مامانداردى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەرگە تارتۋ جالعاسىن تاۋىپ جاتىر. بيىل مەديتسينالىق, فارماتسەۆتيكالىق 100 ماماندى اۋىلعا جىبەرۋگە 407 ملن تەڭگە ءبولىندى. سونىمەن قاتار دəرىگەرلەردىڭ رەزيدەنتۋرادا وقىپ, شەتەلدە تاعىلىمدامادان وتۋىنە مəن بەرىپ وتىرمىز, – دەدى ەرماعانبەت قابدۋلا ۇلى.
كوشپەلى وتىرىستا بايانداما جاساعاندار مەديتسينا سالاسىندا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن عالىمداردى قولداۋ, بالالار مەديتسيناسىنداعى پروبلەمالار مەن يننوۆاتسيالار, ونكولوگيا, ميكروبيولوگيانى دامىتۋ, مƏمس رەفورماسىنا قاتىستى ويلارىن ورتاعا سالدى.
ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى اقىلبەك كۇرىشباەۆ قارجىلاندىرۋدىڭ جەتىسپەۋشىلىگى, مامان تاپشىلىعى, مەديتسينانىڭ قولجەتىمدىلىك دەڭگەيى تۋرالى ءسوز قوزعادى. وسى ماسەلەلەردىڭ الدىن الۋ, دياگنوستيكانى جاقسارتۋ مەن ەمدەۋگە تەحنولوگيانى ءتيىمدى پايدالانۋ كەرەكتىگىنە باسا نازار اۋدارىلدى. مۇنىمەن قوسا دəرىلىك زاتتار مەن تسيفرلىق مەديتسينانىڭ وتاندىق ءوندىرىسىن دامىتۋ قاجەتتىگى ايتىلدى. ءوڭىر باسشىسى ە.بولەكپاەۆ وسىنداي ماڭىزدى وتىرىسقا مۇرىندىق بولعان ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنا العىسىن ءبىلدىردى.
– قاراعاندى ءوڭىرىنىڭ وسى وتىرىستى وتكىزۋ الاڭى رەتىندە تاڭدالعانى قۋانتادى. كەنشىلەر شاھارىندا وتاندىق مەديتسينا سالاسىنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسقان كوپتەگەن مەديتسينا مايتالماندارى ءبىلىم العان قاراعاندى مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتى ورنالاسقان. ءبىز قاراعاندىنىڭ مەديتسينالىق كادرلار دايارلاناتىن وتاندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا وزىندىك ورنى بار ورتالىققا اينالعانىن ماقتان تۇتامىز. دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋعا ىقپال ەتەتىن زاماناۋي يننوۆاتسيالاردى ەنگىزۋ ارقىلى مەديتسينالىق ءبىلىم, عىلىم جəنە پراكتيكانىڭ ينتەگراتسياسىنا ۇلكەن مəن بەرەمىز. بۇل باعىتتاعى ماڭىزدى قادامنىڭ ءبىرى – مەديتسينالىق قىزمەتتەردى تسيفرلاندىرۋ كونتەكسىندە تەلەمەديتسينانىڭ بەلسەندى دامۋى. اتالعان وڭ وزگەرىس شالعايداعى ەلدى مەكەندەردە دە بىلىكتى مەديتسينالىق كومەككە قولجەتىمدىلىكتى جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەردى, – دەدى اكىم.
الداعى ۋاقىتتا كوشپەلى وتىرىستا كوتەرىلگەن ماسەلەلەر مەن ولاردى شەشۋ جولدارىنا ارنالعان جول كارتاسى ازىرلەنەدى. كوشپەلى وتىرىس سوڭىندا مەيماندار قاراعاندىلىق عالىمداردىڭ عىلىمي جاڭالىقتارى مەن ونىمدەرىن ۇسىنعان عىلىمي-يننوۆاتسيالىق كورمەنى تاماشالادى.
قاراعاندى وبلىسى
