سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «ەQ»
باس كىتاپحانانىڭ كىرەبەرىسىنە قىزىل كىلەم توسەلىپ, ەل ايماقتارىنان كەلگەن جۇزدەگەن كىتاپحاناشىنى ۇيىمداستىرۋشىلار ايرىقشا قۇرمەتپەن قارسى الدى. ولاردىڭ اراسىندا بۇكىل عۇمىرىن كىتاپحانا ىسىمەن ۇشتاستىرعان سالا ارداگەرلەرى دە بار. سالتاناتتى ءىس-شارا مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆانىڭ بەينە-قۇتتىقتاۋىمەن اشىلدى.
«بارشاڭىزدى كاسىبي مەرەكەمەن قۇتتىقتايمىن. «ادامدى ادام ەتكەن – كىتاپ, ادامزات ەتكەن – كىتاپحانا» دەپ ءابىش كەكىلباي ۇلى ايتقانداي, كىتاپحانا – ونەر مەن مادەنيەتتىڭ, شىعارماشىلىق پەن رۋحانياتتىڭ قاسيەتتى ورداسى. عالىمداردىڭ, ويشىلدار مەن جازۋشىلاردىڭ كول-كوسىر ءبىلىمى, جانقيارلىق جۇمىستارى كىتاپتاردا ساقتالعان. ال بۇل باعا جەتپەس قازىنانى ساقتاۋشى – كىتاپحانالار مەن وندا قىزمەت ەتەتىن ادامدار. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق قۇرىلتايدا كىتاپ وقيتىن ۇلتقا اينالۋىمىز كەرەكتىگىن ايتقان ەدى. ەلىمىزدىڭ كىتاپحانا قورىندا 73 ملن شاماسىندا كىتاپ بار. سونداي-اق تسيفرلى قوردىڭ ەلەكتروندى كوشىرمەسى 77 مىڭنان استى. 2020-2024 جىلدارى ارالىعىندا كىتاپحانا وقىرماندارىنىڭ سانى 3 ملن-نان 5 ملن-عا دەيىن كوبەيىپ وتىر. بۇل جۇمىستاردا كىتاپحاناشىلاردىڭ ەڭبەگى ولشەۋسىز. اقپاراتتىق تەحنولوگيا جەتىستىكتەرى كىتاپحانالار ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جول اشتى. بۇل باعىتتا قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان جوبالاردىڭ ءبىرى رەتىندە قازاقستان ۇلتتىق ەلەكتروندى كىتاپحاناسى پورتالىن اتاۋعا بولادى.

كىتاپحانالار زاماناۋي قۇرىلعىلارمەن جاراقتالىپ, وقىرماندار مەن قىزمەتكەرلەرگە قولايلى جاعداي جاسالۋدا. مينيسترلىك تاراپىنان الەۋمەتتىك ماڭىزى بار كىتاپتاردى باسىپ شىعارۋ مەن تاراتۋدا اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. كەيىنگى جىلدارى ەل كىتاپحانالارى 4,5 ملن دانا كىتاپپەن تولىقتى. بيىلدىڭ وزىندە 200-گە جۋىق ادەبي كىتاپ 506 مىڭ دانامەن تۇتاس ەل ايماقتارىنا تاراتىلدى. مينيسترلىك كىتاپحانالاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن جەتىلدىرۋ, كىتاپحانا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىن ارتتىرۋ باعىتىنداعى ماسەلەلەردى دە نازارعا الىپ وتىر. مەملەكەت تاراپىنان كىتاپحاناشىلاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. 2024-2025 وقۋ جىلدارى كىتاپحانا ماماندارىنا ارنالعان وقۋ گرانتتارىنىڭ سانى دا 5 ەسەگە دەيىن ۇلعايماق. قازىرگى كەزدە كىتاپحانالاردى قوعام مۇددەسىنە ساي دامىتىپ, ولاردىڭ قورىن كوبەيتۋ, جۇمىستارىنىڭ جاڭا تۇرلەرىن ەنگىزۋ جانە جاساندى ينتەللەكت مۇمكىندىكتەرىن پايدالانۋ وتە ماڭىزدى. كاسىبي مەرەكە قارساڭىندا كىتاپحانا قىزمەتكەرلەرىنە كۇندەلىكتى قاجىرلى قىزمەتى, ۇلتتىق جانە الەمدىك مۇرانى ساقتاي وتىرىپ, وقىرمانداردى اقپاراتپەن قامتاماسىز ەتۋدە اتقارىپ جاتقان ەسەلى ەڭبەگى ءۇشىن العىس ايتامىن», دەدى مينيستر ءوز قۇتتىقتاۋىندا.
سونداي-اق ءىس شارادا يفلا – كىتاپحانالىق قاۋىمداستىقتار مەن مەكەمەلەردىڭ حالىقارالىق فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى ۆيككي ماكدونالد كاسىبي ماماندارعا بەينە-قۇتتىقتاۋ جولداپ, كىتاپحانا ءىسىن ورىستەتۋ وركەنيەتتى ەلدەردىڭ يگىلىكتى قادامى ەكەنىن, الەمدى ىزگىلىكە شاقىرۋدا كىتاپحاناشىلاردىڭ ءرولى ۇلكەن ماڭىزعا يە ەكەنىن ايتتى.
مەرەكەدە وڭىرلەردەن كەلگەن ۇزدىك قىزمەتكەرلەرگە قۇرمەت كورسەتىلىپ, ەرەن ەڭبەگىمەن ەلەنگەن ماماندارعا توسبەلگىلەر مەن العىسحاتتار تابىستالدى. مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى ارحيۆ, قۇجاتتاما جانە كىتاپ ءىسى كوميتەتىنىڭ توراعاسى رۋستام ءالي قاستەرلى ماماندىقتىڭ قادىرى مەن بەدەلىن ارتتىرۋ ماڭىزدى مىندەت ەكەنىنە توقتالىپ, مادەني مۇرانى ساقتاۋ, كىتاپ وقيتىن ءبىلىمدى ۇلت قالىپتاستىرۋ باعىتىنداعى جۇمىس جالعاسا بەرەتىنىن جەتكىزدى.
ايتۋلى مەرەكەدە انار ءابدىراحمانوۆا, گۇلجان قاليەۆا, ساۋلە ەسەنقۇلوۆا, ولگا مالتسەۆا, ماحامبەت حارمىسوۆ, جەمىس جانعىلىشەۆا, گۇلجاۋھار ەسەنتاەۆا, ايتبالا جولماحانوۆا, گۇلشات تۇرسىنقىزى, بايان ۋاتاەۆا, ءلايلا سىزدىقوۆا, مەيرامكۇل وتەگەنوۆا, پەرنەكۇل نالتاەۆا, ريزا يبرايموۆا قاتارلى ۇزدىك ماماندار «مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى» توسبەلگىسىمەن ماراپاتتالدى.
ال گۇلميرا ماحانبەتوۆا, وناي مىرزاعاليەۆا, سايلاۋگۇل داۋلەتشينا, ايگۇل جۇمابەكوۆا, ايگۇل ورازقۇلوۆا سىندى كىتاپحانا ىسىنە ەڭبەگى سىڭگەن ازاماتتارعا «ەڭبەك ارداگەرى» توسبەلگىسى تابىستالدى.
سونىمەن بىرگە مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترىنىڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن جانە العىسحاتىمەن ءمادينا ابدۋللاەۆا, ەلەنا مۋسينا, گۇلسىمحان قوجاعۇلوۆا, ايگۇل راحمەتجانوۆا, كۇليا ساۋرىقوۆا, داراجا جولىمبەتوۆا, بيبىگۇل قوزبەكوۆا, جانار ادايالوۆا, اقمارال قۇرمانوۆا, مەرۋەرت ماۋسىمبەكوۆا, قارلىعاش ورازالينوۆا, اسەمگۇل تولەنوۆالار ماراپاتتالدى.
كاسىبي مەرەكەدە قۇشاعى گۇلگە تولىپ, ماراپات العاندار – ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىندەگى ءتۇرلى دەڭگەيدەگى كىتاپحانالاردا قىزمەت ەتەتىن ۇزدىك ماماندار.
«كىتاپ – دۇنيەدەگى بارلىق ىزگىلىكتىڭ باستاۋ بۇلاعى. بارلىق رۋحاني قازىنا, بايلىق وسى كىتاپحانادا. كىتاپحاناشىلار كۇندەلىكتى ءتۇرلى كىتاپتارمەن تانىسادى, وقىرماننىڭ مىڭ سان ساۋالىنا جاۋاپ بەرەدى. قازىرگى كۇنى وقىرمان تالابى دا كۇشەيگەن. قوعامدا كىتاپحاناشىنىڭ ءرولى وتە ماڭىزدى جانە مارتەبەسى دە اسىپ كەلەدى. بۇل تەك كىتاپحاناشىلاردىڭ عانا ەمەس, كىتاپتى جاقسى كورەتىن وقىرمانداردىڭ, كىتاپحاناشىنىڭ قوعامداعى وراسان زور ءرولىن باعالايتىن ادامداردىڭ دا مەرەكەسى», – دەيدى ۇلتتىق كىتاپحانانىڭ كىتاپ قورىن تولىقتىرۋ قىزمەتىنىڭ جەتەكشىسى حانشايىم مۇساقىزى.
الماتى