تاعزىم • 22 قازان, 2024

تايتوبەدەگى باتىر تويى

170 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

رەيحستاگقا جەڭىس تۋىن تىككەن قازاقتىڭ داڭقتى ۇلى, حالىق قاھارمانى راقىمجان قوشقارباەۆتىڭ تۋعانىنا 100 جىل تولدى. مەرەيلى كۇنگە وراي 19 قازاندا باتىردىڭ بالالىق شاعى وتكەن اقمولا وبلىسىنىڭ تايتوبە اۋىلىن­دا باتىر اتىنداعى ساياباق پەن بيۋست اشىلدى.

تايتوبەدەگى باتىر تويى

سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «ەQ»

سالتاناتتى ءىس-شاراعا قورعانىس ءمينيسترى رۋسلان جاقسىلىقوۆ, اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى مارات احمەت­جانوۆ, را­قىمجان قوشقارباەۆ­تىڭ قىزى ءاليا راقىمجانقىزى, حالىق قاھار­ما­نى, وتستاۆكاداعى ارميا گەنەرا­لى مۇح­تار التىنباەۆ, حالىق قاھار­ما­­­نى, وتس­تاۆكاداعى گەنەرال-لەيتەنانت باقىتجان ەرتاەۆ, «Qazaqstan ardagerleri» قاۋىم­داستىعىنىڭ توراعاسى, اۋ­عان سو­­عى­­سىنىڭ ارداگەرى باقىتبەك سما­عۇل, ت.ب. قوناقتار قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى.

ولار پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن بيىل تۋعانىنا 100 جىل تو­لىپ وتىرعان داڭقتى باتىرلارىمىز ر.قوشقارباەۆ پەن س.نۇرماعامبەتوۆ­تىڭ مەرەي­تويى كەڭ كولەمدە تويلانىپ جات­قانىن, سونداي-اق «ايبىن» ور­دەنىنىڭ ءۇش دارەجەسىنە ب.مومىش­ ۇلى, س.نۇر­ماعام­بەتوۆ جانە ر.قوش­قار­باەۆتىڭ ەسىمدەرى بەرىلگەنىن اتاپ ءوتتى.

«بۇل – كوپتەن كۇتكەن مەرەيلى ءسات. راقىمجان قوشقارباەۆ اتىن­داعى ساياباق تايتوبەلىكتەر مەن اۋىل قوناق­تارىنىڭ سۇيىكتى دەمالىس ورنىنا اينالادى دەپ سەنەمىز. مۇن­داي قوعامدىق ورىندار جاس جەتكىنشەك­تەرىمىزگە تاريحتان ءتالىم بەرىپ قانا قويماي, ولاردى ەل قورعايتىن باتىر قى­لىپ تار­بيەلەۋگە ءوز ۇلەسىن قوسپاق», دەدى وبلىس اكىمى م.احمەتجانوۆ.

ءا.راقىمجانقىزى اكەسىنىڭ مەرەيتويىن وتكىزۋگە مەملەكەت تاراپىنان ايرىقشا كوڭىل ءبولىنىپ جاتقانىنا پرەزيدەنتكە, وبلىس جانە قورعانىس مينيسترلىگى باسشىلارىنا العىسىن جەتكىزدى.

«اكەمنىڭ بالالىق شاعى وسى اۋىلدا ءوتتى. بۇل جەر – ءبىز ءۇشىن ىستىق مەكەن. بۇگىنگى ساياباقتىڭ دا تايتوبەنىڭ تورىنەن اشىلۋى – زاڭدىلىق. وسى يگىلىكتى ءىستىڭ باسى-قاسىندا بولىپ, جۇزەگە اسۋىنا اتسالىسقان بارلىق جانعا راحمەت ايتقىم كەلەدى», دەپ ول جۇرەكجاردى لەبىزىن جەتكىزدى.

قوسشى قالالىق اكىمدىگى بەرگەن مالىمەتكە قاراعاندا, 1 200 شارشى مەتر اۋداندى الىپ جاتقان ساياباق پەن بيۋست جۇمىسىنا 70 ملن تەڭگە قاراجات جۇمسالعان. ىشىندە 8 ورىندىق ورناتىلىپ, بۇكىل اۋماعى­نا تاس توسەنىش توسەلگەن. اينا­لا­سىنا قاراعاي اعاشتارى ورناتىلىپ, قورشا­لعان. ساياباق اۋماعى تولىق­تاي جارىق­تاندىرىلعان. بۇل اۋىل تۇرعىن­دارى مەن قوناقتارىنا تەك كۇندىز ەمەس, قاراڭعى ۋاقىتتا دا ساياباقتا سەرۋەندەۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى.

سالتاناتتى ءىس-شارا كەزىندە ساياباق جانىندا قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەحنيكالار كورمەسى ۇيىمداستىرىلىپ, كەلۋشىلەرگە سارباز بوتقاسى ۇسىنىلدى.

سونىمەن قاتار باتىردىڭ 100 جىل­دى­عىنا وراي ەلورداداعى ۇلتتىق قورعا­نىس ۋنيۆەرسيتەتىندە «رەيحستاگقا تۋ تىك­كەن راقىمجان قوشقارباەۆ» اتتى ۆەدومس­تۆوارالىق عىلىمي-تاجىري­بە­لىك كونفەرەنتسيا ءوتتى. وعان قارۋلى كۇش­تەردىڭ, باسقا دا اسكەري قۇرىلىمدار­دىڭ وكىلدەرى, پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامى, جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ماگيس­ترانتتارى مەن دوكتورانتتارى, تاريحشىلار, ارداگەرلەر جانە راقىمجان قوشقارباەۆتىڭ تۋىستارى قاتىستى.

ايتا كەتسەك, 1945 جىلى باتىر جەرلەسىمىز نەبارى 20 جاستا ەدى. ونىڭ ءومىر جولى مەن جاساعان ەرلىگى – بۇگىنگى ۇرپاققا ۇلگى-ونەگە. جيىندا وتستاۆكاداعى گەنەرال-لەيتەنانت اباي تاسبولاتوۆ راقىمجان قوشقارباەۆتى «فەنومەن» دەپ اتادى. ول ءوزىنىڭ ومىرلىك ۇستانىمى – قاراپايىمدىلىعى­مەن, ەڭبەكقورلىعىمەن, سەنىپ تاپسى­رىلعان ىسكە جاۋاپكەرشىلىگىمەن ۇلگى بولا ءبىلدى. ۋاقىت بارىنە سىنشى, قاھارمان دا تاريحتان ءوز ورنىن الدى.

باتىردىڭ مەرەيتويىنا ارنال­عان تاعى ءبىر ءىس-شارا ەلورداداعى ر.قوش­­قارباەۆ اتىنداعى №44 مەكتەپتە ءوتتى. وعان قورعانىس مينيسترلىگى تاربيە جانە يدەولوگيالىق جۇمىس دەپارتامەنتى باسقارماسىنىڭ باستى­عى, پولكوۆنيك سەرعالي الىمقۇلوۆ, «Amanat» پارتياسىنىڭ وكىلدەرى, اۋعان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرى, مۇعالىمدەر مەن وقۋشىلار قاتىستى.

«بيىل مامىر ايىندا قورعانىس ءمينيسترىنىڭ ۇسىنىسىمەن بۇل مەكتەپكە راقىمجان قوشقارباەۆتىڭ ەسىمى بەرىلدى. اتاۋلى كۇنگە وراي مينيستر­لىك ءىس-شارالار كەشەنىن ۇيىمداس­تى­رىپ, بارلىق وقۋ ورنىندا ەرلىك ساباق­تارى ءوتىپ جاتىر. بولاشاق وتان قورعاۋ­شىلارعا ءومىر جولى ۇلگى بولاتىن ر.قوش­قارباەۆتىڭ ەرلىگى تۋرالى ايتىل­دى», دەپ اتاپ ءوتتى پولكوۆنيك س.الىمقۇلوۆ.

سوڭعى جاڭالىقتار