قالالىق ىشكى ساياسات جانە جاستار ىستەرى جونىندەگى باسقارمانىڭ باسشىسى, قحا جانىنداعى اقساقالدار, انالار كەڭەسى قوعامدىق ۇيىمدارىنىڭ جەتەكشىلەرى مەن مۇشەلەرى, زيالى قاۋىم وكىلدەرى, ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ توراعالارى مەن قوعام بەلسەندىلەرى وسى فەستيۆالعا قوناق رەتىندە شاقىرىلدى. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, ءىس-شارانىڭ نەگىزگى ماقساتى – ەتنوس وكىلدەرىن قوعامدىق باستامالارعا ۇيىستىرىپ, سول ارقىلى ولاردى مەملەكەت قۇراۋشى قازاق حالقىنىڭ ماڭايىنا توپتاستىرۋ, ءارى ۇلتىمىزدىڭ قوناقجايلىلىق ءداستۇرىن دارىپتەۋ.
وتكەن جىلدارى ەتنوس وكىلدەرى ەت اسۋدان, قازاقتىڭ ۇلتتىق تاعامدارىن ازىرلەۋدەن, ۇلتىمىزدىڭ ۇمىت بولا باستاعان تاعامدارىن دايىنداۋدان ءوزارا سايىسقا تۇسكەن ەدى. ەتنومادەني بىرلەستىك مۇشەلەرى بيىل دا سول ءداستۇردى جالعاستىرىپ, كەڭ داستارقان جايدى, وعان قازاقتىڭ ۇلتتىق تاعامدارىن قويدى. كەلگەن قوناقتار جايناپ تۇرعان سول داستارقاندى كورىپ قىزىعا تاماشالادى. ۇلكەن قازانعا ەت اسىلىپ, ۇستەل باسىنداعى قوناقتارعا تاباق تارتىلدى, ءتۇرلى ۇلتتىق تاعامدار ۇسىنىلدى. وسىلايشا ەتنوس وكىلدەرى قازاقتىڭ قوناق كۇتۋ ءداستۇرىن, ۇلتتىق تاعامدارىن ازىرلەۋدى جاپ-جاقسى مەڭگەرگەندەرىن جۇرتشىلىققا كورسەتتى.
قالالىق ىشكى ساياسات جانە جاستار ىستەرى جونىندەگى باسقارمانىڭ باسشىسى ءا.جۇماعۇلوۆا قۇتتىقتاۋ ءسوز ارناپ, اتالعان ءىس-شارانىڭ جالپىۇلتتىق قۇندىلىقتاردى وسكەلەڭ ۇرپاق جادىندا جاڭعىرتۋعا سەپتىگى مول ءارى ەتنوس وكىلدەرىن ءبىر ارناعا ۇيىستىرىپ, ماڭىزدى قۇندىلىقتاردى دارىپتەگەن بۇل فەستيۆالدىڭ مازمۇنى تەرەڭ ەكەنىن ايتتى.
«وتكەنىمىز بەن بۇگىنىمىزدى سالىستىرعان جانعا بۇگىنگى ءىس-شارانىڭ ءمانىن ۇعىنۋ اسا قيىن ەمەس. ءبارىمىزدىڭ باسىمىزدى قوسىپ وتىرعان – قازاقتىڭ بەرەكەلى داستارقانى. كەزىندە كەڭەستىك وكىمەتتىڭ سولاقاي ساياساتىنىڭ سالدارىنان قازاق دالاسىنا تالاي ۇلت پەن ۇلىس جەر اۋدارىلعانى بەلگىلى. بىراق قازاق حالقىنىڭ پەيىلىندەي كەڭ داستارقانى ءبارىن اشتىقتان امان الىپ قالدى. سوندىقتان سىيلاستىق, دوستىق, قوناقجايلىلىق سەكىلدى ۇعىمدار بارشا ازاماتتاردىڭ دۇنيەتانىمى مەن ءومىر سالتى بولۋعا ءتيىس. بۇل – ءبىزدىڭ باعا جەتپەس قۇندىلىعىمىز. ول باردا ورتاق ءۇيىمىز – ەلىمىزدە بەيبىتشىلىك پەن قوعامدىق كەلىسىم ماڭگى جاساي بەرەدى», دەدى سالا جەتەكشىسى.
داستارقان باسىندا باتا بەرگەن قالالىق قحا جانىنداعى اقساقالدار كەڭەسىنىڭ توراعاسى ورىنباي راحمانبەرديەۆ: ««قازاق داستارقانى» فەستيۆالىنىڭ ماقساتى – اس ءىشىپ, اياق بوساتۋ ەمەس, ەڭ باستىسى – وسى ەلدىڭ ءاربىر ازاماتىنىڭ قاراشاڭىراعى بولعان ەلىمىزدە بارشا حالىقتىڭ ءبىر-بىرىمەن تاتۋ-ءتاتتى عۇمىر كەشىپ جاتقانىن كوپكە ءبىلدىرۋ. ءبىر قازاننان اس ءىشىپ, ءبىر داستارقاندا باس قوسىپ, ءوزارا سىيلاستىقتىڭ, تاتۋلىقتىڭ تۋىن جىقپاي كەلە جاتقانىمىزدى ءدۇيىم جۇرتقا كورسەتۋ», دەدى.
فەستيۆال بارىسىندا قالالىق سالت-ءداستۇر جانە ادەت-عۇرىپ ورتالىعىنىڭ ماماندارى قازاقتىڭ سالت-ءداستۇرى مەن ۇلتتىق تاعامدارى تۋرالى جان-جاقتى ماعلۇمات بەردى.
بيىل وسى ءىس-شاراعا العاش رەت قاتىسقان قالالىق «اسسامبلەيا جاستارى» ۇيىمىنىڭ وكىلى نۋرالي گۋسەينوۆ «قازاق داستارقانى» فەستيۆالىنەن كەرەمەت اسەر العانىن ايتتى.
– ۇلكەن اتامىز قازاق حالقىن قۇرمەتتەپ جۇرىڭدەر دەپ قۇلاعىمىزعا قۇيىپ وتىراتىن. جارىقتىق, ايتقان ءاربىر اڭگىمەسىندە قازاق دالاسىنا قالاي كۇشتەپ كوشىرىلگەنىن, جاپان تۇزدە قالىپ قويعاندا قازاقتاردىڭ جاتسىنباي باۋىرىنا جاقىن تارتىپ, داستارقانىنداعى نان, قۇرتىمەن بولىسكەنىن ەسكە ءتۇسىرىپ, كوزىنە جاس الاتىن. جەيتىن تاماق تاپپاي قينالعاندا, قازاق اعايىن شاڭىراعىنا شاقىرىپ, داستارقانىن جايىپ جىبەرەتىن دە, ىشىنەن ارقايسىمىز ءبىر-ءبىر قۇرت, ءبىر ءۇزىم ناننان الىپ, جۇرەك جالعاپ, باسىمىز باقىتتان اينالاتىن دەيتىن. راسىندا قازاقتىڭ داستارقانى – بەرەكەنىڭ باستاۋى عوي شىركىن. سەبەبى قانشاما ۇلت پەن ۇلىس وسى داستارقاننىڭ كيەسىنىڭ ارقاسىندا امان قالدى. ال ءوزى جارىماسا دا, قولىنداعى بارىمەن ءبولىسۋ كەز كەلگەن ادامنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيتىن ءىس ەكەنى انىق. بىراق تا قازاق حالقى ناعىز ادامي قاسيەتتىڭ ۇلگىسىن كورسەتتى. دالاسى قانداي كەڭ بولسا, كوڭىلى دە سونداي دارحان ەكەنىن دالەلدەپ بەردى. سوندىقتان ءوز باسىم قازاق ەلىنە, ونىڭ بەرەكەلى داستارقانى مەن كەڭ پەيىلىنە شەكسىز ريزامىن, ءارى اتام وسيەتتەگەندەي, قازاق ەلىنە ءاردايىم قىزمەت ەتىپ وتەمىن», دەدى «اسسامبلەيا جاستارى» ۇيىمىنىڭ جەتەكشىسى.
ايتا كەتۋ كەرەك, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ «قازاقتانۋ» جوباسىنىڭ اياسىندا قولعا الىنعان «قازاق داستارقانى» فەستيۆالى العاش رەت 2015 جىلى شىمكەنتتە باستاۋ العان بولاتىن. جىل سايىن قالالىق اسسامبلەيانىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن ءتۇرلى مازمۇندا وتەتىن فەستيۆال بيىل وسىمەن توعىزىنشى رەت ۇيىمداستىرىلىپ وتىر.
شىمكەنت
