سۋرەت: ru.freepik.com
جاقىندا بولعان بىرنەشە رەزونانستى وقيعا ماسەلەنىڭ كۇردەلەنىپ بارا جاتقانىن كورسەتەدى. وڭىرلەردىڭ بىرىندە 16 جاستاعى ءجاسوسپىرىمنىڭ توپتاسقان تۇرعىنداردىڭ سوققىسىنان قازا تابۋى كوپشىلىكتى ءدۇر سىلكىندىردى. اقتاۋدا ءبىر توپ قىز بالا مەكتەپ وقۋشىسىن ۇرىپ, سونىڭ سالدارىنان ول اۋىر جاراقات الدى. استانا قالاسىندا تاپا-تال تۇستە, ادامداردىڭ كوز الدىندا ءبىر جىگىتتى ءولىمشى ەتىپ ساباپ كەتكەن.
وسىنداي وقيعالار كەيبىر ازاماتتارىمىزدىڭ وقۋ مەن دامۋ ورنىنا زورلىق-زومبىلىق پەن قىلمىسقا بوي ۇرىپ, قاتە جولدى تاڭداعانىن كورسەتەدى. مۇنداي جاعدايلار قوعامنىڭ بولاشاعى سانالاتىن جاستاردى دۇرىس باعىتتا تاربيەلەۋدىڭ ماڭىزىن تاعى ءبىر مارتە كورسەتىپ وتىر.
جاستار اراسىنداعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ ارتۋىنا بىرنەشە سەبەپ بار دەپ ويلايمىز. ەڭ الدىمەن, وتباسىلىق تاربيەنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى مەن ەموتسيونالدىق قولداۋدىڭ جوقتىعى. اسىرەسە اتا-انانىڭ نازارىنان تىس قالعان بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر قيىن جاعدايلارعا ءجيى ۇشىرايدى. تاربيەنىڭ نەگىزى وتباسىندا قالاناتىنى ءسوزسىز. سول سەبەپتى وتباسىلىق قارىم-قاتىناستىڭ ۇيلەسىمسىزدىگى جاستاردىڭ مىنەز-قۇلقىنا ەداۋىر اسەر ەتەدى. ەموتسيونالدىق قولداۋسىز قالعان بالا ءوز سەزىمىن دۇرىس باسقارا الماي, اگرەسسيۆتى ارەكەتتەرگە بوي ۇرادى.
ەكىنشىدەن, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايلاردىڭ اسەرىن جوققا شىعارۋعا بولمايدى. قارجىلىق قيىندىقتار, بوس ۋاقىتتىڭ كوپتىگى جانە الەۋمەتتىك تەڭسىزدىك سەكىلدى ماسەلەلەر جاسوسپىرىمدەردى قۇقىق بۇزۋشىلىققا يتەرمەلەيدى. الەۋمەتتىك ادىلەتسىزدىك جاعدايىندا بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر زاڭسىز ارەكەتتەر ارقىلى ءوز ماسەلەلەرىن شەشۋگە ۇمتىلۋى مۇمكىن. بۇعان قوسا قورشاعان ورتانىڭ, ياعني دوستار مەن الەۋمەتتىك توپتاردىڭ ىقپالى دا بار. جاسوسپىرىمدەر ءوز ورتاسىندا بەدەلگە يە بولۋعا تىرىسىپ, كەيدە زاڭسىز ارەكەتتەرگە بارادى.
ۇشىنشىدەن, ءبىلىم جۇيەسىندەگى ولقىلىقتار جاستار اراسىنداعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ وسۋىنە اسەر ەتەدى. مەكتەپتەردە پسيحولوگيالىق قولداۋدىڭ جەتىسپەۋشىلىگى, وقۋشىلار اراسىنداعى بۋللينگتىڭ ەرتە انىقتالماۋى, بالالاردىڭ ەموتسيونالدىق قاجەتتىلىكتەرىنە ءمان بەرىلمەۋى – وسىنىڭ بارلىعى اگرەسسيا مەن قۇقىق بۇزۋشىلىققا اكەلۋى مۇمكىن. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن ءبىلىم مەكەمەلەرى اراسىنداعى تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتىپ, قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ شارالارىن كۇشەيتۋ قاجەتتىگى تۋىنداپ وتىر.
ءتورتىنشىسى ءارى ماڭىزدىسى – زاماناۋي مەديا مەن تەحنولوگيالاردىڭ اسەرى. ينتەرنەت پەن الەۋمەتتىك جەلىلەردە اگرەسسيۆتى كونتەنتتىڭ تارالۋى, ۆيرتۋالدى كەڭىستىكتەگى قۋدالاۋلار مەن قىسىم كورسەتۋ سياقتى جاعدايلار بالالاردىڭ پسيحولوگيالىق جاعدايىنا تەرىس اسەر ەتەدى. اسىرەسە الەۋمەتتىك جەلىلەردە تانىمال بولۋ ءۇشىن جاستار زاڭسىز ارەكەتتەرگە ءجيى بارىپ جاتىر.
كەيىنگى ۋاقىتتا ينتەرنەتتە كەڭ تانىلعان «سلوۆا پاتسانا» سياقتى كونتەنتتەر – جاستاردى تەرىس جولعا باعىتتايتىن مىسالداردىڭ ءبىرى. بۇل كونتەنتتەردە اگرەسسيا جانە زاڭسىز ارەكەتتەر رومانتيكا رەتىندە كورسەتىلىپ, جاسوسپىرىمدەردىڭ ساناسىن بۇرمالاۋعا اسەر ەتەدى. مۇنداي ماتەريالدار جاستار اراسىندا قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ جاعىمدى ارەكەت رەتىندە قابىلدانۋىنا ىقپال ەتەدى. بۇل ورايدا ماسەلەنىڭ شەشىمدى جولى رەتىندە مەديا ساۋاتتىلىق سىندى داعدىنى دامىتۋ اسا ماڭىزعا يە. جاستارعا عالامتوردا دۇرىس كونتەنتتى تاڭداي ءبىلۋدى ۇيرەتۋ – بۋللينگ پەن قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋداعى ماڭىزدى قادام.
جاستار اراسىنداعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن جان-جاقتى, كەشەندى شارالار قاجەت. وتباسىلىق تاربيەنى كۇشەيتۋدەن باستاپ, مەكتەپتەردە پسيحولوگيالىق قولداۋدى جاقسارتۋ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ءرولىن ارتتىرۋ ارقىلى عانا قوعامدا قۇقىقتىق ءتارتىپ ورناتا الامىز.
ۇرپاق تاربيەسىنە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراپ, ۇلتتىق جانە جالپى ادامي قۇندىلىقتاردى بويلارىنا ءسىڭىرۋ ارقىلى جاستاردى دۇرىس باعىتقا جەتەلەۋ – كەمەل كەلەشەككە دەگەن باستى ماقسات.
نۇربول تولەباەۆ,
باس رەداكتورلار كلۋبىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى
