سىزبا-نۇسقانى جۇزەگە اسىرۋ ونەركاسىپ پەن كوممۋنالدىق-تۇرمىستىق سالانىڭ بىرقاتار وبەكتىسىن تابيعي گازعا اۋىستىرۋعا, سونداي-اق ونى تۇرعىن ءۇي سەكتورىندا جىلىتۋ جانە تاماق دايىنداۋ ءۇشىن پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل جەكەلەگەن اۋداندار مەن جالپى وبلىستاعى وتىن-ەنەرگەتيكالىق تەڭگەرىممەن ەكولوگيالىق جاعدايدى ايتارلىقتاي جاقسارتادى. 2030 جىلعا دەيىن وبلىستىڭ 9 ەلدى مەكەنى, اتاپ ايتقاندا, جەزقازعان, ساتباەۆ, قاراجال قالالارى مەن اتاسۋ, جايرەم, كەڭگىر, ۇلىتاۋ, جەزدى, قارساقباي كەنتتەرى گازداندىرىلۋى ءتيىس.
ءاربىر ەلدى مەكەندى گازداندىرۋدىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرى بار. مىسالى, جەزقازعان قالاسىن گازداندىرۋ جوباسى 3 كەزەكتەن, 7 ىسكە قوسۋ كەشەنىنەن تۇرادى. مۇنداعى گازداندىرۋدىڭ جالپى ۇزىندىعى – 199,8 شاقىرىم. 2026 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن جەزقازعاندا 4 562 ءۇي تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتىلۋى كەرەك. بۇگىندە جەزقازعان قالاسىندا گاز تاراتۋ جەلىلەرىن سالۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر.
ەكى ىسكە قوسۋ كەشەنىن قامتيتىن قۇرىلىستىڭ العاشقى كەزەگىنىڭ جۇمىستارى اياقتالدى. مۇنىڭ ءبىرى تالاپ اۋىلى مەن بوگەنباي باتىر شاعىن اۋدانىنىڭ ىشكى ورامىن گازبەن جابدىقتاۋعا باعىتتالعان, ۇزىندىعى 36,7 شاقىرىم جەلى سالۋدى كوزدەگەن. ەكىنشىسى – 14,1 شاقىرىمدىق قابانباي باتىر شاعىن اۋدانىنىڭ ورامىشىلىك جەلىلەرىن سالۋدى قامتاماسىز ەتۋگە ءتيىستى گاز قۇبىرى ەدى. بۇل جۇمىستار دەر مەزگىلىندە اياقتالدى. سونىڭ ناتيجەسىندە, حالىق گاز قىزمەتىن پايدالانىپ تا وتىر.
قۇرىلىستىڭ ەكىنشى كەزەگى ءۇش ىسكە قوسۋ كەشەنىن قامتيدى. بۇلاردىڭ ءبىرى بەكبولاتساي مەن قوستانكەلدى شاعىن اۋداندارىنىڭ 43,4 شاقىرىم ورامىشىلىك جەلىلەرى 3,4 ملرد تەڭگە سوماسىنا سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. ناتيجەسىندە, 1 316 ۇيگە گاز تاراتۋ جەلىلەرى تارتىلدى. اتالعان گاز تاراتۋ جەلىلەرى «قازترانگازايماق» اق قاراعاندى وندىرىستىك فيليالىنا سەنىمگەرلىك باسقارۋعا بەرىلدى.
ەكىنشى ىسكە قوسۋ كەشەنى نەگىزىندە 91-94 ورامداردىڭ 46,2 شاقىرىمدىق ورامىشىلىك جەلىلەرىنىڭ قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇل ماقساتتا 26,9 ملن تەڭگە قاراجات قاراستىرىلعان. قۇرىلىستى اياقتاۋ مەرزىمى جاقىن قالدى. ءساتىن سالسا, جەزقازعاندا تاعى دا 1 420 ۇيگە گاز جەتكىزىلەتىن كۇن دە الىس ەمەس. ءۇشىنشى ىسكە قوسۋ كەشەنى – قالانىڭ باتىس اۋدانىندا سالىنىپ جاتقان, قۇنى 1,9 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 14 شاقىرىمدىق ورامىشىلىك جەلىلەر. بۇل قۇرىلىستىڭ دا اياقتالاتىن مەرزىمى تاقاۋ. گاز تاراتۋ جەلىلەرى جەتكىزىلگەن 291 ءۇي الداعى جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىن گازبەن قارسى الۋى ابدەن مۇمكىن.
2025-2026 جىلدارى قۇرىلىستىڭ ءۇشىنشى كەزەگى ەكى ىسكە قوسۋ كەشەنىن قامتيتىن بولادى. ياعني جەزقازعانداعى 66-84 كۆارتالداردىڭ 30,9 شاقىرىم جانە 4-6 كۆارتالداردىڭ 15,45 شاقىرىم ورامىشىلىك جەلىلەرى الداعى ەكى جىلدا سالىنادى.
«وبلىس بويىنشا ەڭ العاش گاز جەلىسىنە قوسىلعان تالاپ اۋىلى بولاتىن. بۇرىن مۇنداعى جەكە تۇرعىن ۇيلەر گازعا قوسىلعان بولسا, ەندى الەۋمەتتىك نىساندار دا گاز قىزمەتىن پايدالانۋ مۇمكىندىگىنە يە بولا باستادى. ايتالىق, جۋىردا تالاپ اۋىلىنداعى №14 مەكتەپ گازعا قوسىلدى. بۇل – گاز جەلىسىنە قوسىلعان وبلىسىمىزداعى ەڭ العاشقى الەۋمەتتىك نىسان. اۋماعى 2 383 شارشى مەتر بولاتىن قوس قاباتتى نىسانعا ارنالعان جاڭا قازاندىقتىڭ ىسكە قوسىلۋى اۋىل حالقى ءۇشىن عانا ەمەس, جالپى وبلىس ومىرىندەگى ەلەۋلى وقيعا بولدى. ويتكەنى اۋىلداعى 400-گە جۋىق وقۋشىسى بار جالعىز مەكتەپ قازاندىعى بۇعان دەيىن ديزەل وتىنى ارقىلى جىلىتىلىپ كەلگەن ەدى.
بيىل جىل سوڭىنا دەيىن جەزقازعاندا تاعى دا بىرقاتار نىسان گازبەن قامتاماسىز ەتىلەدى دەيدى ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى باسقارماسى گازبەن جابدىقتاۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى اسقار قۇلاتاەۆ. گازداندىرۋ باستالعالى وبلىستا 910 ءۇي گازعا قوسىلدى, 1 083 تەحنيكالىق شارت بەرىلدى.
جاڭاارقا اۋدانىنىڭ اتاسۋ كەنتىن گازبەن جابدىقتاۋدىڭ تاراتۋ جەلىلەرى بار گاز قۇبىرى تارماعىن جانە «اتاسۋ» اۆتوماتتاندىرىلعان گازتاراتقىش ستانساسىن سالۋدىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسى دايىن, مەملەكەتتىك ساراپتاما قورىتىندىسى كۇتىلۋدە. مۇنداعى جۇمىس 3 ىسكە قوسۋ كەشەنىنەن تۇرادى. 2024-2026 جىلدار ارالىعىندا مۇندا 4 500 ءۇي تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتىلمەك.
جەزقازعان جانىنداعى كەڭگىر اۋىلىنا گاز قۇبىرىن سالۋدىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسى بيىل دايىندالدى. وسىعان سايكەس, 442 ءۇيدى جانە 7 الەۋمەتتىك نىساندى تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتۋ كوزدەلگەن. ساتباەۆ قالاسىندا گاز قۇبىرىن سالۋدىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسى دايىندالىپ جاتىر. جوسپار بويىنشا كەنشىلەر قالاسىندا 2025-2027 جىلدار ارالىعىندا 4 100 ءۇي تابيعي گازعا قوسىلۋعا ءتيىس. قاراجال قالاسى مەن جايرەم كەنتىن گازداندىرۋ بويىنشا جوباسى 3 ىسكە اسىرۋ كەشەنىنەن تۇرادى.
قاراعاندى وبلىسى اكىمدىگىمەن « ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ جايرەم كەنتى مەن قاراجال قالاسىنداعى گاز قۇبىرى-بۇرۋ, اگرس – «جايرەم» جانە گازبەن جابدىقتاۋ جەلىلەرىن سالۋ» جوباسى ازىرلەندى. قازىر مەملەكەتتىك ساراپتامادان وڭ قورىتىندى شىقتى. قاراعاندى وبلىسى اكىمدىگى تاراپىنان, ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ اكىمدىگى تاراپىنا جوبانى بەرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. جوبا ۇلىتاۋ وبلىسى اكىمدىگىنىڭ بالانسىنا وتكەن سوڭ, جۇمىستى باستاۋ ءۇشىن سالالىق مينيسترلىككە بيۋدجەتتىك ءوتىنىم جىبەرىلەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە اتالعان ەلدى مەكەندەردە 2025-2027 جىلدار ارالىعىندا 2 107 ءۇي گازعا قوسىلادى.
ايماققا گازدىڭ جەتكەنى كەي جاعدايدا جىلۋ بەرۋگە بايلانىستى ماسەلەلەردى شەشۋگە دە بولاتىنىن كورسەتىپ وتىر. ايتالىق, وبلىس ورتالىعىنىڭ باتىس اۋدانىنداعى الەۋمەتتىك نىسانداردا جىلۋ تاپشىلىعى ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن ورناتىلاتىن جاڭا قازاندىق گازبەن جۇمىس ىستەيتىن بولادى. قازىر جاڭا قازاندىقتىڭ ىرگەتاسى قۇيىلدى. بۇل كوپ ۋاقىتتى قاجەت ەتپەيتىن شاعىن قۇرىلىس بولعاندىقتان, قاراشا ايىندا پايدالانۋعا بەرىلەدى دەپ كۇتىلىپ وتىر. ول سول اۋماقتا ورنالاسقان ۇلكەن عيماراتتارداعى جىلۋ تاپشىلىعى ماسەلەسىن ەڭسەرۋ ءۇشىن رەزەرۆكە قويىلادى. قازاندىقتىڭ قۋاتى – 10,5 مۆت. ناقتىلاپ ايتقاندا, جاڭا قازاندىق باتىس اۋدانداعى كوپسالالى اۋرۋحانا, قارتتار ءۇيى, اباي اتىنداعى مامانداندىرىلعان مەكتەپ-ينتەرنات پەن ونىڭ جاتاقحاناسىندا جىلۋ تاپشىلىعى ورىن العاندا كومەككە كەلەدى.
وبلىستى گازداندىرۋدىڭ وڭىرلىك سىزبا-نۇسقاسىن ىسكە اسىرۋ حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ەداۋىر ارتتىرىپ قانا قويماي, بۇكىل ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى ءۇشىن قولايلى جاعدايلار جاساۋعا ءتيىس. جەزقازعان – ۇلىتاۋ ايماعىن گازداندىرۋعا بايلانىستى قۇيىلعان ينۆەستيتسيانىڭ يگىلىگىن حالىق كورىپ, سەزىنە باستادى. باستاپقىدا كوپشىلىك گازعا ۇركە قاراسا, قازىر كەرىسىنشە, «تەزىرەك قوسىلسا ەكەن» دەيتىن تىلەك باسىم.
ۇلىتاۋ وبلىسى
