سۋرەت «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» ارحيۆىنەن الىندى
كۇزدىڭ سالقىنىندا سۇرانىس كوبەيىپ شىعا كەلەتىنىن ەسكەرگەن وڭىرلىك ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسى قالا, اۋدان اكىمدىكتەرىنە قاتتى وتىندى ۋاقتىلى دايىنداۋ جونىندە قاجەتتى شارالاردى قابىلداۋ تۋرالى ەسكەرتىپ جاتىر. وبلىس اۋماعىندا كۇن سالقىنداي ءتۇسىپ, جۇرتشىلىق جاپپاي پەش جاعۋدىڭ قامىنا كىرىسكەن. سوعان وراي وبلىستا كومىرگە سۇرانىس بىرتىندەپ وسە باستادى.
ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسى جىلۋمەن جابدىقتاۋ جانە گاز وبەكتىلەرى مەن كوتەرگىش قۇرىلعىلاردى قاۋىپسىز پايدالانۋ ءبولىمىنىڭ باس مامانى الماس قاراباەۆ تۇرعىندار اۋا رايىنىڭ ودان ءارى سالقىنداۋىن كۇتپەستەن قىسقا قاجەت كومىردى قازىردەن قامداعانى ءجون دەيدى.
– پاۆلودار وبلىسىندا كومىر وندىرەتىن 6 كەنىش بار. اتاپ ايتقاندا, «بوگاتىر-كومىر» جشس, «مايكۋبەن-ۆەست» جشس, «گامما تالدىكول» جشس, «گامما سارىكول» جشس, «انگرەنسور ەنەرگو» جشس, «شىعىس كەنىشى» جشس. حالىق نەگىزىنەن جەرگىلىكتى كەنىشتەر اراسىندا «مايكوبە» كەنىشىنىڭ كومىرىن قۇپ كورەتىنى بەلگىلى. اتالعان كومپانيادا بۇگىندە كومىردىڭ ءبىر تونناسى 8,3 مىڭ تەڭگەدەن بوساتىلىپ جاتىر. ال «بوگاتىر» كەنىشىندە تونناسى 4,2 مىڭ تەڭگە تۇرادى. وبلىس اۋماعىندا, سونىڭ ىشىندە پاۆلودار قالاسىندا كومىر ساتىلاتىن تەمىرجول تۇيىقتارى بار. بۇگىندە وبلىستا كومىر جەتكىزۋمەن 10 ءىرى كومىر وپەراتورى اينالىسادى. ولار تۋرالى بارلىق اقپارات, ونىڭ ىشىندە قويمالارىنىڭ مەكەنجايلارى, كومىر ساتىپ الۋعا بولاتىن جەرلەر ءبىزدىڭ Instagram پاراقشامىزدا, سونداي-اق قالالار مەن اۋداندار اكىمدىكتەرىنىڭ رەسمي رەسۋرستارىندا ورنالاسقان. وڭىردە بيىل كومىر باعاسىنىڭ وسۋىنە جول بەرىلمەۋى كەرەك. بۇل ماقساتتا باسقارما كومىر ءوندىرۋشى كاسىپورىندارمەن «پاۆلودار وبلىسىنداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ بويىنشا ءوزارا ىنتىماقتاستىق تۋرالى» مەموراندۋم جاسادى, – دەدى ا.قاراباەۆ.
باسقارمانىڭ دەرەگىنە قاراعاندا, قازىرگى ۋاقىتتا وبلىستاعى كومىر جەتكىزۋشى وپەراتورلاردىڭ قويماسىندا 15 مىڭ تونناداي كومىر ساقتاۋلى تۇر. بىراق بۇل ناقتى تسيفر ەمەس, تەمىرجول تۇيىقتارىندا كومىر ۋاقىت سايىن جەتكىزىلىپ تۇرادى. ال وپەراتورلاردىڭ دەنى پاۆلودار قالاسىندا ورنالاسقان. ولاردىڭ بىرقاتارىنا تەلەفون شالىپ, كومىر باعاسىن تارازىلاپ كوردىك. ماسەلەن, «ەليت KZ» جشس شۇباركول كەنىشىنەن (قاراعاندى) جەتكىزىلگەن كومىردىڭ تونناسىن 21 500 تەڭگەدەن, مايكوبە كومىرىن 13 500 تەڭگەدەن ساتسا, «سەۆەرەنەرگوۋگولسناب» جشس قاراجىرا كومىرىن (اباي وبلىسى) 16 600 تەڭگەدەن, مايكوبەلىك قاتتى وتىندى 14 500 تەڭگەدەن ساۋدالاپ وتىر. «حالىق كومىر» جشس-داعى پرەيسكۋرانتتار سوڭعى اتالعان كومپانيانىكىمەن بىردەي. ەكىباستۇزدىڭ ارزان كومىرى تەك شارباقتى اۋدانىنداعى «شارباقتى وتىن» جشس-دا عانا بار بولىپ شىقتى, تونناسىنا 12 500 تەڭگە سۇرايدى. مۇندا قاراجىرا كومىرى 18 500, مايكوبەلىك كومىر 17 000 تەڭگەدەن ساتىلىپ جاتقانىن سۇراپ بىلدىك.
ءبىر قىزىعى, اقسۋ قالاسىنداعى تەمىرجول تۇيىقتارىندا ساتىلىمدا كومىر جوق بولىپ شىقتى. قالاداعى جالعىز ءىرى وپەراتور – «ۋبۋنتۋ» جشس-عا حابارلاسقانىمىزدا ونداعى قىزمەتكەرلەر قويمادا از عانا ەكىباستۇزدىق كومىر جاتقانىن (كومىردىڭ بۇل ءتۇرى تۇرعىندار اراسىندا سۇرانىسقا يە ەمەس) مالىمدەپ, وزگە كەنىشتەردىڭ كومىرى ەمگە تابىلمايدى دەگەن اقپارات بەردى. كومپانيا وكىلدەرى كومىردىڭ الداعى كۇندەرى بولاتىنىن, بولمايتىنىن دا ايتا المادى. جەتكىزۋشى تەمىرجول كومپانياسى وزدەرى بىلەدى دەپ قولدارىن سىلتەدى. سوعان قاراعاندا اقسۋ قالاسىندا كومىر تاسىمالى ناشار ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعانعا ۇقسايدى.
جالپى, ءوڭىر حالقىنىڭ الداعى قىستا قاتتى وتىنعا سۇرانىسى 326 مىڭ توننانى قۇرايدى دەلىنىپ وتىر. وتكەن جىلى دا وسىنشاما كولەمدە كومىر تۇتىنىلعان. الەۋمەتتىك مەكەمەلەرگە الداعى قىسقى كەزەڭدە شامامەن 210 مىڭ توننا كومىر قاجەت. ونىڭ ىشىندە ءبىلىم بەرۋ نىساندارىنا 85 مىڭ توننا جەتكىزىلۋى كەرەك. قازىرگى ۋاقىتتا الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ قاجەتتىلىگىنە 163 مىڭ توننا كومىر جەتكىزىلگەن. قالعانى جوسپارعا سايكەس ءارى مەكەمەلەردىڭ سۇرانىسىنا وراي تاسىلا بەرەتىن كورىنەدى.
بيىل ەرتىس-بايان وڭىرىندە 376 قازاندىقتى جوندەۋ جوسپارلانعان. ولاردىڭ 373-ءى بۇگىندە تولىقتاي دايىن تۇر. الدى ىسكە كىرىسىپ, جىلۋ بەرە باستاعان. وبلىستىڭ ءۇش قالاسىنداعى 5 جەو-دا بارلىعى 35 قازاندىق اگرەگاتى بار. ماماندار شاھارلاردى جىلۋمەن قامتۋعا 15 گرادۋسقا دەيىنگى سۋىقتا 19 قازاندىقتىڭ قۋاتى جەتكىلىكتى دەپ ەسەپتەيدى. وزگەسى قاتتى ايازداردا قوسۋعا, رەزەرۆتە قالدىرىلادى. قازىرگى كۇنى پاۆلودار, ەكىباستۇز, اقسۋ قالالارىنداعى الەۋمەتتىك نىساندارعا جىلۋ بەرىلگەن. تۇرعىن ۇيلەرگە جىلۋ جىبەرۋ كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىپ جاتىر.
ەرتىس-بايان ءوڭىرىنىڭ ەنەرگەتيكالىق كەشەنىنە 7 ءىرى ستانسا كىرەدى. كاسىپورىنداردىڭ جالپى قۋاتتىلىعى – 8 002 مۆت. وبلىس ەلىمىزدە وندىرىلەتىن ەلەكتر قۋاتىنىڭ 42 پايىزىن بەرىپ وتىر. پاۆلودار وبلىسىنداعى ەنەرگەتيكالىق كەشەندەر جىلىنا شامامەن 30 ملن توننا كومىر جانە 65 مىڭ توننا مازۋت تۇتىنادى. وبلىستىڭ ەنەرگيا كوزدەرىنە كومىردىڭ نەگىزگى جەتكىزۋشىلەرى – «بوگاتىر كومىر», «شىعىس» كەنىشتەرى. ال پاۆلودار مۇناي-حيميا زاۋىتى ستانسالارعا مازۋت جەتكىزەدى.
كومىر تۇتىنۋ جونىنەن الىپ قارايتىن بولساق, «ەكىباستۇز گرەس-1 ستانساسى» جشس ءبىر جىلدا – 12,5 ملن توننا كومىر مەن 9 مىڭ توننا مازۋت, «ەكىباستۇز گرەس-2 ستانساسى» اق – 4,3 ملن توننا كومىر مەن 5,7 مىڭ توننا مازۋت, «ەۋروازيالىق ەنەرگەتيكالىق كورپوراتسياسى» اق 7,2 ملن توننا كومىر مەن 8 مىڭ توننا مازۋت ساتىپ الادى. وزگە بولىگى «قازاقستان ءاليۋمينيى» اق جەو, «پاۆلودارەنەرگو» اق جەو-2, جەو-3 ستانسالارىنا, ەكىباستۇز جىلۋ ورتالىعى «Energy Solutions» جشس-عا تيەسىلى.
پاۆلودار وبلىسى