مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «كىتاپحانا ءىسىن دامىتۋعا بەيجاي قاراۋعا بولمايتىنىن» باسا ايتقان ەدى. سول سەبەپتى, قۇندى دۇنيەلەر حالىققا قولجەتىمدى بولۋىنا كىتاپ قورى بىرىڭعاي ساندىق فورماتقا كوشىرىلىپ جاتىر. كىتاپحانا قورىندا XVII عاسىردىڭ سوڭىنان باستاپ جارىققا شىققان ەكى مىڭنان استام سيرەك كىتاپ بار. ولار ارنايى قوردا ساقتالعان. جىلىنا مۇندا 23 مىڭنان استام وقىرمان تىركەلەتىن كورىنەدى. وقىرماندارىنىڭ دەنى – جاستار.
تورقالى توي باسى «قاراعاندى 09: ەركىن ديالوگ ايماعى» حالىقارالىق OpenTalk بريفينگىمەن باستالدى. قازىرگى زامانعى كىتاپحانالىق قىزمەتتىڭ تەوريالىق جانە پراكتيكالىق باعىتتارىن تالقىلاۋ, شەتەلدەن, ەلىمىزدىڭ باسقا وڭىرىنەن كەلگەن كىتاپحانا باسشىلارىمەن بىرگە كىتاپحانا جۇمىسىنىڭ كرەاتيۆتى ادىستەمەلەرى جانە تابىستى تاجىريبەلەرىمەن الماسۋ, مۋزەي مەن ارحيۆتەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق سەكىلدى تاقىرىپتار جان-جاقتى تالقىلاندى.
العاش ءسوز العان مادەنيەت, ارحيۆتەر جانە قۇجاتتاما باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەركەبۇلان جۇماكەنوۆ ۇجىمدى مەرەيتويىمەن قۇتتىقتادى.
– بۇل رۋحاني وردا وبلىسىمىزدىڭ باس كىتاپحاناسىنا اينالدى. جىلدان-جىلعا كىتاپحانا ءوز قىزمەتىن كەڭەيتىپ, الەۋمەتتىك-مادەني, اقپاراتتىق جانە ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى رەتىندە دامىپ كەلەدى. بۇل مەرەكە تەك ءبىزدىڭ ءوڭىردىڭ مادەنيەتى عانا ەمەس, رەسپۋبليكا ءۇشىن دە ماڭىزدى جانە ايتۋلى داتا ەكەنى ءسوزسىز, – دەدى ول.
سالتاناتتى ءراسىم كەزىندە مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ ارحيۆ, قۇجاتتاما جانە كىتاپ ءىسى كوميتەتى كىتاپ ءىسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى الماز مىرزاحمەت مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆانىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن جەتكىزدى.
«كىتاپحاناشىلاردىڭ ەڭبەگى ەرەن! وبلىستىق كىتاپحاناشى قۇرامىنىڭ ىزدەنىسى مەن باستاماسى, قاجىماس ەڭبەگى – زور قۇرمەتكە لايىق. كىتاپحانا ۇجىمىنا تولاعاي تابىس, شىعارماشىلىق جەتىستىك, باياندى باستاما تىلەيمىز. وبلىستىڭ مادەني, تاريحي مۇراسىن ساقتاۋ جانە دامىتۋ جولىنداعى ەڭبەكتەرىڭىز جەمىستى بولسىن!» – دەلىنگەن قۇتتىقتاۋ حاتتا.
الماز مىرزاحمەت وبلىس كىتاپحانالارىن دامىتۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى ايگۇل قاراشوۆاعا «مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى» توسبەلگىسىن تابىستادى.
ۇلتتىق كىتاپحانا ديرەكتورى, قازاقستان كىتاپحانالار وداعىنىڭ توراعاسى باقىتجامال وسپانوۆا ۇجىم باسشىسى كىتاپحانا ديرەكتورى اينۇر شايمۇحانبەتوۆانى «قازاقستاننىڭ ۇزدىك كىتاپحاناشىسى» توسبەلگىسىمەن ماراپاتتادى. «Amanat» پارتياسىنىڭ قاراعاندى وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى بەكزات التىنبەكوۆ تە ارنايى كەلىپ, ىزگى تىلەگىن ءبىلدىردى.
قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى مەرەكە قۇلكەنوۆتىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن وبلىستىق فيليال توراعاسى جانات جاڭقاش ۇلى تابىستادى. وندا: «قاراعاندىنىڭ قاراشاڭىراعى اتانعان كىتاپحانا – ارقا باسپاسىنىڭ ابىرويى, پاراسات تۇنعان ورداسى. قالا مەن دالا تاريحىنىڭ ءار ءساتى كىتاپقا تاڭبالانىپ, تاسقا باسىلىپ, قاعازعا كوشىپ, كىتاپحانالار قىزمەتى ارقىلى عاسىردان-عاسىرعا ميراس بولىپ ساقتالىپ كەلەدى. ارقا ءوڭىرى ءسوز ونەرى شەبەرلەرىنىڭ تاڭداۋلى تۋىندىلارىن «سارىارقا كىتاپحاناسى» اتتى كوپتومدىق سەرياسى اياسىندا جارىققا شىعارۋدى ۇسىنىپ, وعان قولداۋ كورسەتكەن ەڭبەكتەرىڭىز ءۇشىن العىس بىلدىرەمىن», دەلىنگەن.
ەل-ەلدەن, جەر-جەردەن كەلگەن كىتاپ ءىسى ساراپشىلارىنىڭ باياندامالارىندا قازىرگى زامانعى كىتاپحانا قىزمەتى, ولاردىڭ ۇزدىكسىز دامۋ ۇستىندە ەكەنى جانە كىتاپحانا وقىرماندارى اراسىندا جاستار قاتارى كوبەيگەنى جونىندە ايتىلدى.
مۇنىمەن قوسا, ءىس-شارا شەڭبەرىندە «كىتاپحانا – جاڭا قوعامدىق كەڭىستىك» اتتى جاڭا كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. كىتاپحانانىڭ 90 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي ۇيىمداستىرىلعان «جاستاردى كىتاپحاناعا تارتۋ» اتتى جوبالار بايقاۋىنىڭ جانە «HackTheBookshelf» حاكاتونىنىڭ جەڭىمپازدارى ماراپاتتالدى. كىتاپحاناشىلار پىكىرتالاس الاڭدارىنا, شەبەرلىك ساعاتتارىنا, دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسىپ, تاجىريبە الماستى.
كەلەسى كۇنى «جاڭا ءداۋىر ادەبيەتى: ءداستۇر جانە جالعاستىق» اتتى دوڭگەلەك ۇستەل باسىندا وقىرماندى قازىرگى ادەبيەتتەگى قانداي تەندەنتسيالار مەن كىتاپتار قىزىقتىراتىنى تۋرالى ۇسىنىس ايتىلدى.
جيىنعا قاتىسقان اقىن-جازۋشىلار تسيفرلىق وقۋ داۋىرىندە «جازۋشى – وقىرمان» ديالوگى قالاي داميتىنى جايىندا ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. ودان بولەك, كىتاپحانا قورىندا شەتەل ادەبيەتىنەن اۋدارىلعان دۇنيەلەردىڭ ازدىعى دا ءسوز بولدى. اۋدارماشىلاردىڭ ماسەلەسى دە وسىندا پىسىقتالدى.
– كىتاپحانا ىشىنەن قۇرىلعان «جىر جاۋھار» كلۋبىنا دا 20 جىلعا جۋىقتادى. جاستاردىڭ بۇل كلۋبى قاراعاندى رۋحانياتىنا, شىعارماشىلىققا زور ىقپال ەتتى. قازىر سول شىعارماشىلىق ورتادان شىققان جاستار ۇلكەن قىزمەت ورىندارىندا وتىر. جالپى, ن.گوگول اتىنداعى وبلىستىق امبەباپ عىلىمي كىتاپحاناسىنا داۋىلپاز اقىن قاسىم امانجولوۆتىڭ ەسىمىن بەرۋ قاجەت. قاراعاندىداعى كەيىننەن اشىلعان «قاسىم ۇيىنەن» كىتاپحانانىڭ فيليالىن اشۋ كەرەك, – دەگەن ۇسىنىسىن ءبىلدىردى اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى سەرىك اقسۇڭقار ۇلى.
قاراعاندى وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىندە «تاريح. رۋحانيات. قولجازبالار مۇراسى» اتتى پيتچ-سەسسيا ءوتتى. مۇندا سۇلەيمانيا قولجازبالار كىتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى حۋسەين كۋتان مىرزا XII–XV عاسىرلارداعى قولجازبالار ساقتالعان سۇلەيمانيا قولجازبالار كىتاپحاناسىنىڭ قىزمەتىمەن, تۇركيادا قولجازبالىق مۇرانى زەرتتەۋ جانە ساقتاۋ جۇمىسىمەن ءبولىستى.
ودان كەيىن مارتەبەلى مەيماندار كىتاپحانانى ارالادى. ولارعا سيرەك كەزدەسەتىن كىتاپ قورىن كورسەتىلدى. شەتەلدىك ارىپتەستەرمەن شىعارماشىلىق بايلانىستى نىعايتۋ ماقساتىندا ەكىجاقتى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
– قاراعاندى – تانىمال قالا. وسى جيىننىڭ الدىندا تەمىرتاۋ قالاسىنداعى مۋزەيگە بارىپ قايتتىق. تۇنىپ تۇرعان تاريح. ال ن.گوگول اتىنداعى وبلىستىق امبەباپ كىتاپحاناسى – حالىقارالىق دارەجەدەگى كىتاپحانا. كىتاپحاناعا كىرسەڭىز, جانىڭىز جاي تابادى ەكەن. اۋراسى كەرەمەت. ءارى قورى دا مول. مەموراندۋم اياسىندا تاجىريبە الماسىپ, بار بىلگەنىمىزبەن بولىسەمىز. دوستىعىمىز ودان ءارى نىعايا بەرسىن, – دەپ تاڭدانىس ءبىلدىردى رەسەي جاسوسپىرىمدەر مەملەكەتتىك كىتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى يرينا ميحنوۆا.
قاراعاندى وبلىسى
