جالعان كۋالىك جارعا جىعادى

كۋالىكتى «ساتىپ الۋ» – 280 مىڭ تەڭگە

بۇل ماسەلە – قانشا جەردەن جاسىرىپ-جاپقانمەن دە بۇگىندە كوپكە ءمالىم باسى اشىق شىندىق. ءتىپتى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ تا جۋىرداعى حالىققا جولداۋىندا وسى ماسەلەگە ارنايى توقتالىپ: «جۇرگىزۋشىلەردى دايارلاۋ دەڭگەيىنىڭ دە تومەندەپ كەتكەنى جاسىرىن ەمەس. جۇرگىزۋشى كۋالىگىن ارنايى وقىماي-اق الاتىن جايتتار بار. ۇكىمەت, اكىمدەر, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى باتىل قادام جاساۋى كەرەك. دەپۋتاتتار بۇل ماسەلەنى نازاردا ۇستاۋعا ءتيىس», دەپ قاتاڭ ەسكەرتۋ جاسادى.

ەلىمىزدە كەڭەس زامانىنان بەرى جۇرگىزۋشى دايارلاۋ تاجىريبەسىنە نازار سالىپ كورسەك, ەڭ الدىمەن, ۇمىتكەرلەر اۆتومەكتەپتە ءبىلىم الۋشى ەدى. ونى ءبىتىرىپ شىققاننان كەيىن الدىمەن ارنايى دايارلىق ورنىندا, كەيىن كوشە جاعدايىندا كولىك جۇرگىزۋ سىناعىنان وتەتىن. سودان سوڭ ەمتيحان تاپسىرىپ, وتسە عانا قولىنا جۇرگىزۋشى كۋالىگىن الاتىن.

الايدا 2016 جىلى وسى تاجىريبەنىڭ ك ۇلى كوككە ۇشىپ, اۆتومەكتەپتە ارنايى وقىماي-اق, ءوز بەتىنشە دايىندالىپ, ەمتيحان تاپسىرۋعا بولادى دەگەن جاڭا ەرەجە شىعارىلدى. ونىڭ ۇستىنە كوشە جاعدايىندا كولىك جۇرگىزۋ سىناعى الىنىپ تاستالىپ, الدىمەن تەوريالىق ەمتيحان, كەيىن تاجىريبەلىك ەمتيحاندى اۆتوماتتاندىرىلعان اۆتودرومدا تاپسىراتىن بولدى. بۇل جاڭاشىلدىقتى سول جىلى رەسەي دە ەنگىزگەن ەدى. الايدا ولار ءبىر جىلدان كەيىن-اق مۇنىڭ جارامسىز تاجىريبە ەكەنىن ءتۇسىنىپ, بۇرىنعى قالىپتاسقان ۇردىسكە قايتا ورالدى. ال بىزدە, ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, 8 جىلدان بەرى وسى ءتيىمسىز تاجىريبە قولدانىلىپ كەلەدى. ونىڭ ەڭ باستى تيىمسىزدىگى سول – ءبىر جاعىنان سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلىنە داڭعىل جول اشسا, ەكىنشى جاعىنان دايىندىعى جوق ادامدارعا جۇرگىزۋشى كۋالىگىن بەرىپ, جولداعى قايعى-قاسىرەتكە دۋشار ەتىپ وتىر.

وتكەن جىلدىڭ 8 قاراشاسىندا ماجىلىستەگى ءبىر توپ دەپۋتات پرەمەر-ءمينيستردىڭ اتىنا دەپۋتاتتىق ساۋال جولداپ, وسى ماسەلەنى قوزعاعان ەدى. ولار كەيىنگى ءۇش جىلدا ەلىمىزدە جول-كولىك وقيعالارى جىل سايىن 6 پايىزعا ءوسىپ وتىرعانىن, مۇنداي اپاتتاردىڭ 87 پايىزعا جۋىعى جۇرگىزۋشىلەردىڭ كىناسىنەن بولاتىنىن ايتتى.

«كولىك جۇرگىزۋشىلەرىنە ارنالعان مامانداندىرىلعان حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىندا سىبايلاس جەم­قورلىققا كوپ جول بەرىلەتىنى كوپشى­لىككە بەلگىلى. بايقاپ قاراساڭىزدار, وسى ورتالىقتاردا جۇرگىزۋ كۋالىگىن الۋعا كەزەككە تۇرعانداردىڭ قاتارى كوبەيىپ جاتىر. بۇل جاعدايدى ورتالىق قىزمەتكەرلەرى ادەيى قولدان جاساپ جاتقان جوق پا؟ بىرنەشە رەت ەمتيحان تاپسىرا الماعان ازاماتتار امال جوقتان ماسەلەنى جەڭىل شەشۋدىڭ جولدارىن ىزدەيدى. زاڭدى اينالىپ وتۋگە تىرىسادى. البەتتە, مۇنىڭ سالدارى سىبايلاس جەمقورلىققا الىپ كەلەدى. كولىك جۇرگىزۋ كۋالىگىن الۋ قيىنداپ كەتكەنى دە حالىق اراسىندا نارازىلىق تۋعىزىپ وتىر», دەيدى دەپۋتاتتار.

ولار ەل اۋزىندا جۇرگەن سوزدەرگە سۇيەنىپ, 4-5 جىل بۇرىن استانادا جۇر­گىزۋشى كۋالىگىنىڭ باعاسى 60-80 مىڭ تەڭگەنىڭ ارالىعىندا بولعانىن, ال قازىر 280 مىڭ تەڭگەگە دەيىن وسكەنىن العا تارتتى.

«ايۋعا ۆەلوسيپەد تەپكىزگەنمەن تەڭ»

وسى سالادا تۋىنداعان كۇردەلى جاع­دايدى كوپتەن بەرى كوتەرىپ جۇرگەن قو­عام بەلسەندىلەرى بار. سونىڭ ءبىرى – جۇر­گىزۋشىلەر وداعى جامبىل وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى امانتاي دوس­مۇحامەد­ ۇلى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭ­دا جۇرگىزۋشى كۋالىگىن الۋ وتە قيىن ماسەلەگە اينالىپ وتىر. 8 جىل بۇرىن ىشكى ىستەر مينيسترلىگى ادامدارعا ءوز بەتىنشە دايىندالىپ, ەمتيحان تاپسىرۋعا رۇقسات بەرگەلى جۇرگىزۋشى كۋالىگىن وڭدى-سولدى ساتۋ باستالعان. قاراپايىم تۇرعىندار دا پارا بەرمەسەڭ, ماسەلەنىڭ شەشىلۋى قيىن ەكەنىن تۇسىنگەن.

«بۇعان دەيىن تەوريالىق ەمتيحان دا, تاجىريبەلىك ەمتيحان دا تەك وبلىس ورتالىقتارىندا تاپسىرىلاتىن. بۇل حالىققا وتە قولايسىز ەدى. ويتكەنى 300-400 شاقىرىم جەردەگى الىس ەلدى مەكەندەردەن كەلىپ-كەتۋ كوپ ادامعا اۋىرتپاشىلىق سالدى. ءبىز, بەلسەندى توپ وكىلدەرى, وسى سالادا قوردالانعان پروبلەمانى كوتە­رىپ, 3 رەت ماجىلىسكە, 2 رەت ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنە باردىق. دوڭگەلەك ۇستەل وتكىزدىك. ناتيجەسىندە, بيىل ءساۋىر ايىندا ءىىم ءوز بەتىنشە دايىندالىپ ەمتيحان تاپسىرۋدى الىپ تاستاپ, تەك اۆتومەكتەپتى ءبىتىرىپ, قولىنا ارنايى سەرتيفيكات العان ادامداردىڭ عانا ەمتيحانعا جىبەرىلۋىنە رۇقسات بەرەتىن زاڭ شىعاردى», دەيدى ا.دوسمۇحامەد ۇلى.

ونىڭ ايتۋىنشا, سونىڭ وزىندە جۇرگىزۋشى كۋالىگىن الۋدىڭ اينالاسىندا ماشاقات پەن زاڭسىزدىق ءالى دە كوپ. سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلى وتە جوعارى. وسى جىلدىڭ قاڭتار ايى­نان بەرى تەوريالىق ەمتيحاندى اۋدان ورتالىقتارىندا تاپسىرۋعا قول جەت­كى­زىلگەن. الايدا تاجىريبەلىك ەمتيحان قابىلدايتىن اۆتوماتتاندىرىلعان اۆتودرومدار تەك وبلىس ورتالىقتارىندا عانا بار. شالعاي اۋىلداردىڭ تۇرعىندارى قالاعا شۇبىرۋعا ءماجبۇر.

«جۇرگىزۋشى كۋالىگىن بەرەتىن قۇزىرلى ورگان ءىىم بولعانىنا قاراماستان, اۆتودرومدار تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگىنە قارايدى. ول جەردە بولاشاق جۇرگىزۋشىلەر ءۇشىن تەوريالىق جانە تاجىريبەلىك ەمتيحاندى وتكىزەتىن, قابىلدايتىن ارنايى ماماندار جوق. ءتىپتى ەمتيحان قابىلدايتىن ادامداردىڭ جۇرگىزۋشى كۋالىكتەرى بولماۋى مۇمكىن. اۆتودرومدار دۇرىس جابدىقتالماعان, ول جەرگە جۇك كولىكتەرى سىيمايدى. باسقا دا كەمشىلىكتەرى شاش ەتەكتەن», دەيدى ول.

قوعام بەلسەندىسىنىڭ ايتۋىنشا, ءساۋىر ايىندا ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ بۇيرىعى شىققالى بەرى تەوريالىق ەمتيحان تاپسىرۋ ءۇشىن اۆتومەكتەپتى ءبىتىردى دەگەن سەرتيفيكات تالاپ ەتىلەدى. «ەڭ سوراقىسى, ەندى سول سەرتيفيكات قاعازدارى ساتىلاتىن بولعان. سونىمەن قاتار ءبىر كۇندىك اۆتومەكتەپتەر پايدا بولدى. بۇل نە سۇمدىق ەكەنىن بىلمەي دالمىز. ءبىر كۇننىڭ ىشىندە ادام نەنى ۇيرەنەدى؟ ونىڭ ءبارىن جوعارىدا اتالعان ەكى مينيسترلىك كورىپ ءبىلىپ وتىر. بىراق ەشقانداي شارا قولدانىلماي جاتىر», دەيدى ول.

ا.دوسمۇحامەد ۇلى  اۆتومات­تان­دى­رىل­عان اۆتودروم بىزگە شەتەلدەن كەلگەنىن ايتادى. تمد ەلدەرىنىڭ ىشىندە بىزدەن بولەك گرۋزيادا عانا بار. رەسەي 2016 جىلى اشقانىمەن, ءبىر جىلدان سوڭ قاي­تادان جاۋىپ تاستاعانىن ايتتىق. ال گرۋزياداعى, باسقا دا 7-8 دامىعان ەلدەگى تاجىريبەگە كوز سالساق, ولاردا اۆتوماتتاندىرىلعان اۆتودرومدا ەمتيحان تاپسىرۋ ءبىرىنشى كەزەڭ سانالادى. ودان كەيىن ەكىنشى كەزەڭدە ۇمىتكەرلەر شىنايى كوشە جاعدايىندا ەمتيحاننان وتەدى. ال ءبىز تەك اۆتودروممەن شەكتەلەمىز. بۇرىنعىداي اۆتومەكتەپ قىزمەتكەرىمەن بىرگە كوشەدە كولىك تىزگىندەپ ۇيرەنۋ, سىناقتان ءوتۋ اتىمەن جوق.

«اۆتودرومدا كولىك ايداۋ دەگەنىمىز – تسيركتە ايۋعا ۆەلوسيپەد تەپكىزگەنمەن بىردەي. ونى كوشەگە شىعارساڭ, تەبە المايدى. ءدال سول سەكىلدى اۆتودرومنىڭ ىشىندە عانا ەمتيحاننان وتكەن ادام – تولىققاندى جۇرگىزۋشى ەمەس. ول جەردە كولىك ايداۋ مەن كوشەدە كولىك ايداۋ – ەكى بولەك الەم. ادام ەڭ باستىسى جول ۇستىندە كولىك ايداپ كورۋى كەرەك. ءبىز, قوعام بەلسەندىلەرى, اۆتوماتتاندىرىلعان اۆتودرومدى الىپ تاستاۋدى تالاپ ەتەمىز. ول قىرۋار حالىقتىڭ اقشاسىنا سالىندى. ەگەر ەندى اۋدان ورتالىقتارىنان سالامىز دەسە, تاعى دا ميلليونداعان قاراجات كەتەدى. ونى ۇستاپ تۇرۋ دا ارزان ەمەس. بىزگە كولىك ايداپ ۇيرەنۋگە جاي اۆتودروم جەتەدى. ال ەمتيحان بۇرىنعىشا كوشەدە تاپسىرىلۋى كەرەك. قاجەتسىز نارسەگە اقشا شىعىنداپ, ەلدىڭ قالتاسىن قاعۋعا نەگە قۇمارمىز؟» دەيدى ول.

كىنا كىمدە؟

ا.دوسمۇحامەد ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, تاعى ءبىر كەمشىلىك – اۆتودروم جۇمىسى تالاپقا ساي ەمەس. نە بازالارى ىستەمەي قالادى, نە كولىكتەرىنىڭ داتچيكتەرى ىستەن شىعادى. ءتىپتى ۇمىتكەرلەردى قولدان قۇلاتۋ جاعدايلارى دا كوپتەپ كەزدەسەدى. سونىڭ سالدارىنان ەمتيحان تاپسىرۋعا قايتا-قايتا كەلە بەرۋدەن شارشاعان ادامدار جەمقورلىققا بارۋعا ءماجبۇر بولىپ, جۇرگىزۋشى كۋالىگىن اقشاعا ساتىپ الىپ جاتىر.

ء«بىز كەيىنگى سەگىز جىلداعى وسى وزگەرىستەردىڭ جەمىسىن كورىپ وتىرمىز. ەلدە كولىك اپاتتارى كوبەيىپ كەتتى. كۇنىنە ون ادام اجال قۇشادى. بۇل – ءىىم-ءنىڭ رەسمي دەرەگى. ەڭ قىزىعى, جول-كولىك اپاتى ورىن السا, قۇزىرلى ورگاندار بار كىنانى اۆتومەكتەپتەرگە جاباتىن بولعان. اۆتومەكتەپ ادامداردى وقىتقانىمەن, ەمتيحان قابىلدايتىن جەر مامانداندىرىلعان حقو ەمەس پە؟ ولار ءتيىستى ءبىلىمى جوق ادامدارعا كۋالىكتى قالاي بەرىپ جاتىر؟ دۇرىس وقىماعانسىڭ دەپ قايتارىپ جىبەرمەي مە؟ وسىنداي جولمەن دۇرىس ءبىلىم بەرمەگەن اۆتومەكتەپتەردىڭ قىزمەتى دە رەتتەلمەي مە؟ بۇل جەردە بار كىنا – اۆتومەكتەپتەردە ەمەس, جۇرگىزۋشى كۋالىگىن وڭدى-سولدى تاراتىپ, ساتىپ جاتقان قۇزىرلى مەكەمەلەردە. مۇنىڭ ءبارى – قولدان جاسالىپ وتىرعان جەمقورلىق. قازىر قوعامنىڭ قاي سالاسىندا بولسىن پاراقورلىق سىندى بىلىق كوپ. بىراق باسقا سالادا ول ادام ومىرىنە تىكەلەي قاۋىپ تۋعىزباۋى مۇمكىن. ال ءبىزدىڭ سالادا جەمقورلىقتىڭ سوڭى كوپتەگەن ادام ولىمىنە اكەلىپ سوقتىرىپ وتىر. اپاتتان كەلىپ جاتقان ماتەريالدىق شىعىن ءبىر باسقا», دەيدى ساراپشى.

ءبىز ەلىمىزدە جۇرگىزۋشىلەر دايارلاۋ مەن ولارعا جۇرگىزۋشى كۋالىگىن بەرۋ سالاسىندا كەلەڭسىزدىك بار ەكەنىن بۇرىننان بىلەتىن ەدىك. الايدا ماسەلە ءدال مۇنشا كۇردەلى دەپ ويلاماپپىز. قوعام بەلسەندىسىنىڭ ايتىپ وتىرعان دەرەكتەرى شىندىقتان الىس ەمەس. ونىڭ نەگىزى – پرەزيدەنتتىڭ بيىلعى جولداۋىندا ايتقان ءسوزى. دەپۋتاتتار دا بۇل ماسەلەنى قوزعاپ جاتىر.

جەمقورلىق تاۋەكەلى بار

بۇل – ءبىر تاراپتىڭ پىكىرى. ادىلەت ءۇشىن ەكىنشى تاراپتىڭ دا پىكىرىن ءبىلۋ ماقساتىندا ءبىز ىشكى ىستەر مينيسترلىگى مەن تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگىنىڭ «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملە­كەتتىك كورپوراتسياسىنا حابارلاسىپ, قالىپتاسقان احۋالدىڭ ءمان-جايىن بىلۋ­گە تىرىستىق. ىشكى ىستەر مينيسترلىگى اكىمشىلىك پوليتسيا كوميتەتىنىڭ ەرەكشە تاپسىرمالار جونىندەگى اعا ينسپەكتورى, پوليتسيا پودپولكوۆنيگى اراي تولەگەنقىزىنىڭ ايتۋىنشا, جۇرگىزۋشى كۋا­لىگىن الۋدى وڭتايلاندىرۋ ءارى جەم­قورلىقتىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا مينيسترلىك تاراپىنان بىرقاتار جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. قازىرگى تاڭدا ىشكى ىستەر مينيسترلىگى اۆتومەكتەپتەردىڭ قىزمەتىن قاداعالامايدى ەكەن. بۇرىن اۆتومەكتەپ اشۋعا مينيسترلىكتىڭ رۇقساتى كەرەك بولسا, قازىر تەك «اشايىن دەپ جاتىرمىز» دەپ حابارلاما بەرۋ جەتكىلىكتى. بىراق بۇگىندە مينيسترلىك تاراپىنان رۇقسات سۇراۋدى قايتارۋ ءۇشىن جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتقان كورىنەدى.

«بۇعان قوسا ىشكى ىستەر مينيسترلىگى «اۆتومەكتەپ» اۆتوماتتاندىرىلعان اقپا­راتتىق جۇيەسىن جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. بۇل – اۆتومەكتەپتەر تۋرالى بارلىق مالىمەت جينالاتىن ورتاق بازا. اتاپ ايتقاندا, ول جەردە قانداي ءبىلىم بەرىلىپ جاتىر, ءبىلىمنىڭ, قىزمەتكەرلەرىنىڭ ساپاسى قانداي, قانشا ادام وقىپ جاتىر, قانداي كولىك قۇرالدارى تىركەلگەن دەگەن سىندى مالىمەتتەر جيناقتالادى. ءبىز وسىنىڭ ءبارىن بازا ارقىلى كورىپ وتىرامىز. قازىرگى تاڭدا 16 اۆتومەكتەپ تىركەلدى. الداعى ۋاقىتتا ەلدەگى بارلىق اۆتومەكتەپتىڭ جۇمىسىن قاداعالايمىز», دەيدى ول.

ا.تولەگەنقىزىنىڭ ايتۋىنشا, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى جۇرگىزۋشى كۋالىگىن الۋ ءۇشىن ەمتيحان تاپسىرۋ راسىمدەرىنە مۇلدەم ارالاسپايدى. تەوريالىق ەمتيحان دا, اۆتوماتتاندىرىلعان اۆتودرومداعى سىناق تا – تولىقتاي مامانداندىرىلعان حقو قۇزىرىندا. تەك ەمتيحاننان وتكەننەن كەيىن عانا ۇمىتكەرلەردىڭ قۇجاتتارى ءىىم-گە جولدانادى ەكەن. ياعني «جۇرگىزۋشى كۋالىكتەرى ساتىلىپ جاتىر» دەگەن قاۋەسەتكە ءىىم-ءنىڭ ەش قاتىسى جوق دەگەن جاۋاپتى العاننان كەيىن «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسيا­سىنا قاراستى مامانداندىرىلعان حقو-نا حابارلاستىق. ءبىزدىڭ سۇراقتارىمىزعا محقو ديرەكتسياسى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى مۇحتار وتارباي جاۋاپ بەرىپ, ول ءوز كەزەگىندە اۆتوماتتاندىرىلعان اۆتودرومدارعا قاتىستى ايتىلىپ جاتقان سىنداردىڭ ءبارىن جوققا شىعاردى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازىر ەلىمىزدە 26 اۆتودروم جۇمىس ىستەيدى, وندا 171 كولىك بار, ونىڭ 119-ى ەمتيحان قابىلداۋعا ارنالعان داتچيكتەرمەن جابدىقتالعان.

«قازىر ادامدار بۇرىنعىداي ءتىرى كەزەكتە تۇرىپ, سارىلا كۇتپەيدى. مۇنداي جاعداي بىلتىرعا دەيىن بولعانى راس. بيىلدان باستاپ ۇمىتكەرلەر قۇجات وتكىزگەن كەزدە ەمتيحان تاپسىرا الاتىن ۋاقىتتى ءوزى بروندايدى. ەگەر بازا ىستەمەي قالىپ, باسقا دا ەمتيحان قابىلداي المايتىن جاعداي بولسا, ءبىز ادامدارعا الدىن الا حابارلاما جىبەرىپ, وزگە ۋاقىتتى تاڭداۋىن ۇسىنامىز. مامانداندىرىلعان حقو-نىڭ بازاسى باسقا دا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ بازالارىمەن ىقپالداستىرىلعان. باسقا ورگاننىڭ بازاسى ىستەمەي قالسا دا, ول بىزگە اسەر ەتەدى. ادامدار ونىڭ ءبارىن وزىمىزدەن كورىپ جاتادى. شىن مانىندە اقاۋ تەك ءبىزدىڭ تاراپتان دەپ ويلاۋ – قاتە», دەيدى م.وتارباي.

سونىمەن قاتار ول اۆتوماتتاندىرىلعان اۆتودرومدا ەمتيحاندى ادام ەمەس, كومپيۋتەر قابىلدايتىنىن, وعان ادام ارالاسپايتىنىن ايتتى. سوندىقتان ول جەردە كومپيۋتەردە وتىراتىن ادامنىڭ ارنايى جول ەرەجەلەرىن بىلەتىن مامان بولۋى شارت ەمەس ەكەنىن جەتكىزدى. دەگەنمەن م.وتارباي تەوريالىق ەمتيحان تاپسىرعاندا ۇمىت­­­كەر­­لەر بيومەتريكالىق تەكسەرۋدەن وتكەنىمەن, اۆتوماتتاندىرىلعان اۆتو­­درومدا جەمقورلىق تاۋەكەلى بار ەكە­نىن جا­سىر­مادى. وسىعان وراي 2023 جىلى ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ «كولiك قۇرا­لى­نىڭ سايكەستەندىرۋ ءنومىرى بويىنشا كولىك قۇرالدارىنىڭ جەكەلەگەن تۇر­لەرiن مەملەكەتتiك تiركەۋ جانە ەسەپكە الۋ, مەحانيكالىق كولىك قۇرالدارىن جۇرگىزۋشىلەردى دايارلاۋ, ەمتيحاندار قابىلداۋ جانە جۇرگىزۋشى كۋالىكتەرىن بەرۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» بۇي­رى­عىنا 60-تان اسا وزگەرىس ەنگىزىلگەن. بيىل دا وزگەرىستەر كورىنىس تاپقان. ونىڭ قاتارىندا مەديتسينالىق انىقتامانىڭ تسيفرلىق رەجىمگە كوشۋى, اۆتومەكتەپتە مىندەتتى وقۋ, ت.ب. بار.

«دەگەنمەن جەمقورلىق تاۋەكەلى بار ەكەنىن مويىندايمىن. ءبىز بۇل باعىتتا جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. ءوزىڭىز ايتىپ وتىرعانداي, اۆتودرومداعى ەمتيحاننان كەيىن كوشە جاعدايىندا ەكىنشى ەمتيحان تاپسىرۋ تۋرالى ءىىم-گە ۇسىنىس جولدادىق. قازىر بۇل ماسەلە قارالىپ جاتىر», دەدى ول.

ءبارىن ايت تا, ءبىرىن ايت, جۇرگىزۋشى كۋالىگىن بەرۋ اينالاسىنداعى داۋ بۇگىن بىتپەيتىن ءتۇرى بار جانە ەكى مينيسترلىك تاراپىنان دا قالىپتاسقان احۋالدى شەشۋگە, سونىڭ ىشىندە سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلىن جويۋعا باعىتتالعان تەگەۋرىندى شارا بايقالمايدى. جاعداي بۇلاي كەتە بەرسە, ءومىرى جول ۇستىندە قيىلىپ جاتقان ادامدار قاراسى دا بۇگىن-ەرتەڭ ازايادى دەگەنگە سەنۋ قيىن.