سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «ەQ»
پاۆلودار – ەلىمىزدەگى استىقتى وبلىستاردىڭ ءبىرى. سوعان قاراماستان كەيىنگى ەكى جىل قاتارىنان جەرگىلىكتى قامبالارعا قۇيىلاتىن ءداندى داقىل ادەتتەگىدەن ازايىپ كەتكەن ەدى. كورسەتكىشتىڭ بۇلاي قۇلدىراۋىنا كوكتەمگى ىلعالدىڭ ازدىعى مەن جازداعى قۇرعاقشىلىق سەبەپ بولعان ەدى. ال بيىلعى جاعداي قۋانتارلىقتاي. كوكتەمگى ىلعالدىڭ مول بولعانى سونشالىق, جازدىڭ ىستىق بولعانىنا قاراماستان ەگىن جاقسى جەتىلدى. ەگىس القاپتارىندا ءداندى داقىلدار بىتىك شىعىپ, ەندىگى جەردە جەر-انانىڭ ىرىزدىعىن شاشپاي-توكپەي جيناپ الۋ مىندەتى تۇر.
وڭىرلىك اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ ءبولىم باسشىسى ەسەنتاي ءمۇرسالىموۆتىڭ دەرەگىنشە, بيىل وبلىستاعى ەگىس القاپتارىنىڭ جالپى اۋماعى 1 ملن 406,2 مىڭ گەكتاردى قۇرادى. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 165,5 مىڭ گەكتارعا كوپ.
«استىقتى ءداندى داقىلدار جالپى ەگىستىڭ 928,5 مىڭ گەكتارىن الىپ جاتىر. مايلى داقىلدار – 374,4 مىڭ, كارتوپ – 24,8 مىڭ, مال ازىعى – 70,8 مىڭ, كوكونىس جانە باقشا داقىلدارى – 7,8 مىڭ گەكتار. داقىل تۇرلەرىنىڭ قايسىسى بولسىن, اۋماعى جاعىنان كوپ. اسىرەسە مايلى داقىلداردىڭ كولەمى بىردەن 47 پايىزعا ارتىپ وتىر. وبلىس بويىنشا قازىر استىقتىڭ ونىمدىلىگى گەكتار باسىنا 11,7 تسەنتنەردەن اينالىپ تۇر. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا شامامەن 3 ەسە ارتىق. بىلتىرعى قۇرعاقشىلىقتا كەتكەن ەسەنى ديقاندار بيىلعى ناۋقاندا قايتارادى دەگەن سەنىمدەمىز», دەيدى باسقارما وكىلى.
شارۋالار ەگىس القاپتارىنداعى استىقتى جانە بۇرشاقتى ءداندى داقىلداردىڭ 312,2 مىڭ گەكتارىن نەمەسە 33,6 پايىزىن ورىپ ۇلگەرگەن. كارتوپ گەكتارىنان 317 تسەنتنەردەن جينالىپ, رەكوردتىق كورسەتكىشكە جاقىنداپ كەلەدى. قازىردىڭ وزىندە كارتوپ وسىرۋشىلەر 282,6 مىڭ توننا تۇينەكتى جيناپ, قاپتاۋعا كىرىستى. جەرگىلىكتى كارتوپتىڭ كوبى سۋارىلاتىن بولعاندىقتان ۇزاق ساقتاۋعا ءتيىمسىز, ەگىس دالاسىنان بىردەن ءىرى جەتكىزۋشىلەر الىپ كەتەدى. ال ەرتىستىڭ توپىراعىنا ابدەن جەرسىنگەن, قىستا ساقتاۋعا جارايتىن تۇقىمدارى كەپتىرىلىپ, قويمالارعا جونەلتىلەدى. ءسابىز, قىرىققابات, پياز سياقتى كوكونىس تۇرلەرى دە قويمالاردا قىس بويى ساقتالىپ, وبلىستىق تۇراقتاندىرۋ قورى ارقىلى اۋدان-قالالارداعى الەۋمەتتىك دۇكەندەرگە جىل بويى سۇرانىسقا ساي بوساتىلىپ تۇرادى. ال نەگىزىندە, پاۆلودار وبلىسى ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ سۇرانىسىنان 10 ەسە كوپ كارتوپ وسىرەدى.
دەي تۇرعانمەن, بيىل كەرەكۋلىك كارتوپ وسىرۋشىلەردى اتالعان داقىلدىڭ ءتۇرلى اۋرۋى مازالاپ تۇرعانعا ۇقسايدى. «AndasAgro» جشس باسشىسى زەينوللا سالمەنباەۆ ەگىس دالاسىنان جينالىپ جاتقان كارتوپتىڭ ساپاسىنا قاتىستى ءبىراز ماسەلە بار ەكەنىن جاسىرمادى. ايتۋىنشا, ساتىپ الۋشىلار كارتوپتىڭ ءتۇرلى اۋرۋىن سىلتاۋ ەتىپ, باعاسىن تۇسىرۋگە تىرىسادى. سوعان وراي الداعى ۋاقىتتا فەرمەرلەر ءۇشىن كارتوپ بويىنشا ءتيىمدى باعا قالىپتاسپايتىنى انىق دەيدى ول.
باسقارماداعىلار ەگىن جيناۋ جۇمىستارى بولجامدى مەرزىمىنەن كەشىگۋى مۇمكىن ەكەنىن دە ەسكەرتتى.
«بيىلعى وراق ناۋقانى باستاپقىدا قىركۇيەك ايىنىڭ سوڭىندا اياقتالادى دەپ بولجاعان ەدىك. الايدا قىركۇيەك ايىنىڭ باسى مەن ورتاسى جاڭبىرلى بولىپ, جيىن-تەرىن جۇمىستارى تۇرىپ قالدى. كەيبىر استىقتى اۋدانداردا جاڭبىرلى كۇندەر ءالى دە جالعاسىپ جاتىر. ماسەلەن, ەرتىس اۋدانىندا قازىرگە دەيىن بارلىق استىقتىڭ – 33,2 پايىزى, جەلەزيندە – 27,1, تەرەڭكولدە – 37,3, اقتوعايدا 30 پايىزى عانا ورىلعان. ەندىگى مەجە – قازان ايىنىڭ العاشقى ونكۇندىگى دەپ وتىرمىز. استىقتىڭ نەگىزگى كولەمىن بەرەتىن ءىرى شارۋاشىلىقتار سول ۋاقىتتا بارلىق جۇمىستى اياقتايدى, ال ءبىرلى-جارىم ۇساق شارۋاشىلىقتاردا وراق ناۋقانى ءبىراز سوزىلۋى مۇمكىن. بۇگىنگە دەيىن ءداندى جانە بۇرشاقتى داقىلدار بويىنشا 364,3 مىڭ توننا استىق جينالدى. بۇل كورسەتكىش الداعى كۇندەرى ەسەلەنىپ ءوسۋى كەرەك. سەبەبى وڭىردە كۇن اشىلىپ, ديقاندارعا جايلى بولىپ تۇر», دەيدى ەسەنتاي ءمۇرسالىموۆ.
اتاپ وتەرلىگى, بيىل جول كارتاسى بويىنشا عىلىمي نەگىزدە 94 100 توننا مينەرالدىق تىڭايتقىش فەرمەرلەرگە بەرىلۋى كەرەك ەدى. اتالعان كولەمنىڭ 62 پايىزى نەمەسە 54,5 مىڭ تونناسى بويىنشا كەلىسىمشارتتار جاسالىپ, جونەلتىلگەن. سونداي-اق كۇزگى جيىن-تەرىن جۇمىستارىن وتكىزۋگە 30,7 مىڭ توننا ارزانداتىلعان ديزەل وتىنى بولىنگەن. «Lf trade» جشس جانە «تك پارناس» جشس جانار-جاعارمايدى جەتكىزۋشى وپەراتور رەتىندە تاڭداپ الىنعان.
وپەراتورلىق قىزمەت قۇنىن قوسقاندا 1 توننا ارزانداتىلعان ديزەل وتىنىنىڭ قۇنى 282 مىڭ تەڭگە نەمەسە ءليترى 237 تەڭگە تۇرادى. بۇل باعا نارىقتاعىدان 58 تەڭگەگە ارزان. شارۋالار اتالعان كولەمنىڭ 14 مىڭ تونناسىنا تولەم جۇرگىزىپ, ازىرشە 12,4 مىڭ تونناسىن تاسىپ جەتكىزگەن.
پاۆلودار وبلىسى