تاعزىم • 20 قىركۇيەك, 2024

حالىق اقىنىنا قۇرمەت

110 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قاليبەك قۋانىشباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مۋزىكالىق دراما تەاترىندا قازاقستاننىڭ حالىق اقىنى, ساتيريك, سازگەر, جۋرناليست, قوعام قايراتكەرى قونىسباي ءابىلدىڭ 70 جىلدىعىنا ارنالعان ء«اي-ءاي» اقىن ءالديى» اتتى ەسكە الۋ كەشى ءوتتى. مازمۇندى مادەني ءىس-شارانى استانا قالاسى تىلدەردى دامىتۋ جانە ارحيۆ ءىسى باسقارماسى ۇيىمداستىردى.

حالىق اقىنىنا قۇرمەت

قارت تورعايدىڭ توسىنەن تۇلەپ ۇشقان تۇعىرلى تا­لانتقا ونەردىڭ قاي ءتۇرى دە جات بولعان ەمەس. بالا كۇ­نىنەن ونەرگە عاشىق بولىپ وسكەن ورەن العاش وقىر­ماندارعا شىمشى­ما ءازىلى بار سىقاق ولەڭدەرىمەن, مۇڭلى اسەم اندەرىمەن تانىلدى. اسىرەسە اۆتوردىڭ ساتيرا جانرىندا جازىل­عان «باستاۋ», «الاڭعاسار», «كورشىلەر» «جەتپىس جە­تىنىڭ جىگىتتەرى» اتتى جيناق­تارى سىنشىلار تاراپى­نان جوعارى باعالاندى. قونا­عاڭ جۋرناليستيكا سالاسىن­دا دا ايشىقتى ءىز قالدىر­دى. العاشقى ەڭبەك جولىن اۋداندىق گازەتتەن باستا­عان قالامگەر وبلىستىق «تورعاي تاڭى», ودان كەيىن سول كەزدەگى «لەنينشىل جاس» (قازىرگى «جاس الاش») گا­زەتىنىڭ مەنشىكتى ءتىلشىسى بولىپ, قوعامداعى سان ­الۋان وزەكتى ماسەلەنى باتىل كوتەردى. كەيىن قالالىق «ار­­قالىق تاڭى» گازەتى مەن تور­عاي وبلىستىق تەلەراديو كومپانياسىن باسقاردى.

اپ

ەل تالانتىنا سۇيسىن­گەن اسىل ازاماتتىڭ تاعى ءبىر قىرى – سۋىرىپسالما اقىن­دىعى. ول سوناۋ 80-جىل­­­­دار­دىڭ باسىنان حال­­قى­مىزدىڭ عاجايىپ مۇ­را­سى – ايتىس ونەرىنىڭ قايتا جان­­دانۋىنا قوماقتى ۇلەس قوستى. قونىسباي اعا باسىنا ۇكى تاققان بوركىسى­مەن ساحناعا شىعا كەلگەن­دە كوز ال­دىمىزعا قازاق سال-سە­رىلەرىنىڭ بەينە­سىن ەلەس­تەتەتىن. ايتىستا «تور­­عايدىڭ توپجارعانى» نۇر­حان احمەتبەكوۆتى ءپىر تۇت­تى. اسىرەسە ارقالى اقىن­نىڭ كوكەن شاكەەەۆ, كوك­باي وماروۆ, اسەلحان قالى­بە­كوۆا, ءاسيا بەر­كە­نوۆا, قا­تي­مولدا بەردى­عاليەۆ, شىن­بولات دىل­دە­باەۆ, ەرىك اس­قاروۆ سەكىلدى اق­تاڭ­گەر­لەرمەن ايتىسى ءتول ونەرى­مىز­­دىڭ ۇزدىك ۇلگىلەرىنە اينالدى.

سونداي-اق قونىسباي ءابىل استانا – باس شاھار بولعان جىلداردان باستاپ, ەلوردادا مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋ ءىسىنىڭ نەگىزىن قالاپ, انا ءتىلىمىزدى وركەندەتۋ جولىندا بەل شەشىپ ەڭبەك ەتتى.

اقىندى ەسكە الۋ كە­شى وزگەشە فورماتتا ءوت­تى. بۇل جولى ساحنادا قا­لام­گەردىڭ تۋىندىلارى عانا سويلەدى. تەك قانا قونا­عاڭ­­نىڭ جاقىن سەرىگى, كور­نەكتى اقىن, مەملەكەتتىك سىي­لىقتىڭ لاۋرەاتى ۇلىقبەك ەسداۋلەت دوسى تۋرالى جى­لى ەستەلىگىمەن ءبولىستى.

سمي

«ادام ءومىرى مازمۇنى بولەك كىتاپ سەكىلدى. اركىم­نىڭ دە جۇرەك كىتابى بار. قونىسباي اۋزىن اشسا جۇ­رەگى كورىنەتىن جىگىت ەدى. جا­نىنىڭ كەڭدىگى بىردە سايىن دالاعا, ەندى بىردە اسقار تاۋ­عا ۇقساۋشى ەدى. ونىڭ سا­تيراسى دا, ليريكالىق جىر­لارى دا كەرەمەت. قاي شى­عارماسى بولماسىن, ءومىردىڭ وزىنەن ويىپ الىنعانداي وقىرمانعا اسەر ەتەدى. سان قىرلى تالانت يەسى بولاتىن. كەز كەلگەن مۋزىكالىق اسپاپتا شەبەر وينايتىن. تۋعان جەرى – تورعايدى ەرەكشە جاقسى كوردى. استاناعا قونىس اۋدارعاننان كە­يىن مەملەكەتتىك ءتىل­دىڭ مەرەيىن كوتەرۋگە بار كۇشىن جۇم­سادى. شىندىعىن ايت­قاندا, قوقاڭنىڭ قالاعا سىڭىرگەن ەڭبەگى ەرەكشە. سوندىقتان ەلوردانىڭ ءبىر كوشەسىنە قونىسبايدىڭ ەسىمى بەرىلسە, ارتىق ەمەس», دەدى ول.

كەش بارىسىندا اقىن­نىڭ ءوزى شىعارعان ان­دەرى مەن سوزىنە جازىلعان شىعارمالارىن قازاقستان­نىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايرات­كەرلەرى نۇرلان ونەر­باەۆ, ايگۇل قوسانوۆا, كلارا تو­لەنباەۆا جانە پە­ريزات تۇراروۆا, شاح­ريزات سەيداحمەت, وزگەرىس شە­رىكباي سەكىلدى دارىندى ونەرپازدار ناقىشىنا كەل­تىرىپ ورىندادى. سون­داي-اق ارقالىق قالا­سىن­داعى قونىسباي اعانىڭ ءىزىن جالعاعان اقىندار مەك­تەبىنىنىڭ وكىلدەرى – ايبەك قاليەۆ, توبا وتەپباي, باتىر­لان ساعىنتاەۆ ۇس­تاز رۋحىنا ارناپ جىر توك­تى. ال جاستار تەاترى مەن ءا.مامەتوۆ اتىنداعى مەم­لەكەتتىك دراما جانە كومە­ديا تەاترىنىڭ اكتەر­لەرى قالامگەر شىعار­مالارى­نان شاعىن كورىنىس قو­يىپ, كورەرمەندەردى جىلى اسەرگە بولەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار