دروپپەر جازالانباي, كيبەرقىلمىس كەمىمەيدى

جۋىردا سولتۇستىك قازاقستان پرو­كۋراتۋراسى وسىعان بايلانىستى پولي­تسيانىڭ جۇمىسىن قاتتى سىنادى. سويت­سەك, پوليتسيا ازاماتتاردىڭ اقشا قا­راجاتىن ناقتى قولدى قىلىپ, بانكوماتتاردان سىپىرىپ الاتىن الاياقتاردىڭ سىبايلاسى دەپ قاراستىرۋعا بولاتىن «دروپپەر» دەگەندەرگە ەشقانداي شارا قولدانبايدى ەكەن.

«وبلىستا بيىل ينتەرنەت-الاياق­تىقتىڭ 450-دەن اسا فاكتىسى تىركەلگەن. سونىڭ جارتىسىندا دروپپەرلەردىڭ تەكتەرى مەن فوتولارى بەلگىلى بولعان. الايدا سونىڭ ەكەۋى عانا سوت­تىڭ شەشى­مىمەن جازالانعان», دەلىنگەن پروكۋ­را­تۋرانىڭ مالىمدەمەسىندە.

وسى ورايدا دروپپەر دەگەننىڭ كىم ەكەنىنە توقتالا كەتەيىك. ازاماتتاردىڭ سەنىمىنە كىرىپ, ولاردىڭ اقشالارىن الداۋ جولىمەن قولعا تۇسىرەتىن الاياقتار ءۇشىنشى جاقتى وزىنە كومەككە تارتادى. مىنە, وسىندايلاردى دروپپەرلەر دەپ اتايدى. بۇلار الاياقتىق سحەماسىنىڭ ءبىر بولشەگى بولسا دا, بار جازىعىم ءوزىمنىڭ شوتىما تۇسكەن اقشانى بانكوماتتان الىپ, تالاپ ەتكەن ادامعا بەر­دىم دەپ سۇتتەن اق, سۋدان تازا بولىپ قۇتىلىپ كەتەدى. «Dropper» دەگەن ءسوزدىڭ ءوزى اعىلشىننىڭ «drop» – لاقتىرۋ, ءتۇسىرىپ الۋ دەگەن سوزىنەن الىنعان. الاياق دروپپەرمەن الدىن الا ءبىر سوما بەر­مەككە كەلىسىپ, بانكتەن شوت اشتىرادى. ال ءوزى اقشاسىن الداپ العان زارداپ شەگۋشىگە دروپپەردىڭ شوتىن ايتىپ, اقشاسىن سوعان اۋدارتادى. ال دروپپەر بانكوماتتان بۇل اقشانى الىپ, الاياقتىڭ قولىنا بەرەدى. ارينە, وزىنە تيەسىلى ۇلەستى دە الادى. ءسويتىپ, الاياقتىقپەن قولعا تۇسى­رىل­گەن اقشانىڭ ءبىر ۇلەسىن العانىنا قارا­ماي, ءبىزدىڭ پوليتسيا ونى جازىعى جوق دەپ ويلايتىن كورىنەدى. سوندىقتان دا شوت ارقىلى بارلىق دەرەگى بەلگىلى بول­عانىمەن پينكەرتوندار وعان كوڭىل اۋدارمايدى ەكەن.

پروكۋراتۋرانىڭ ينتەرنەت-الاياق­تىققا قارسى كۇرەستىڭ تيىمدىلىگىن قاراس­تىرعان وتىرىسىندا وسى ماسەلە قىزۋ تالقىلانىپ, پوليتسيانىڭ اتىنا قاتتى سىندار ايتىلدى. ازاماتتىق كودەكستىڭ 953-بابى نەگىزسىز بايۋ جولىمەن قولعا تۇسكەن قاراجاتتىڭ قايتارىلۋىن قاراس­تىرعان. بىراق بۇل باپ بىزدە ءتىپتى قول­دانىلمايدى, ءسويتىپ, وڭايدان ولجا تاپ­قان دروپپەرلەر سايرانداپ جۇرە بەرەدى ەكەن.

وسىدان سوڭ الاياقتار دا دروپپەر­لەردى وپ-وڭاي تاۋىپ, ءوزىنىڭ قىلمىس ارەناسىن كەڭەيتە بەرەدى. بۇل ىسكە, اسىرەسە جاستار مو­لىنان تارتىلادى ەكەن. سون­دايلار­دىڭ كەسىرىنەن بيىل وبلىستا وتكەن جىل­دىڭ سايكەس مەرزىمى­مەن سالىستىرعاندا ين­تەرنەت-الاياقتىق 13 پا­يىزعا ارتىپ وتىر. الاياقتار وبلىس تۇرعىندارىن 450 ملن تەڭگەگە زيان شەكتىرگەن. مىسالى, ايىرتاۋ اۋدانىندا ەكى زەينەتكەر­دىڭ 1,5 ميلليوننان اسا اقشاسىن الاياق دروپپەردىڭ شوتىنا اۋدارتقان. ال سوڭ­عىسى ونى بانكوماتتان الىپ, الاياققا ۇستاتقان. ارينە, شوت اشقان قىزمەتى ءۇشىن ءوزىنىڭ ۇلەسىن ال­عانى دا حاق. الايدا پوليتسيا وعان قارسى ەشقانداي قارەكەت قىل­ماعان. ءدال سونداي قىلمىستىڭ بىر­نەشەۋى مامليۋت اۋدانىندا دا بولعان. مۇندا الاياق­تار قولعا تۇسىرگەن بارلىق 6 ملن تەڭگە 7 دروپپەردىڭ شوتى­نا اۋدارىلعان. الايدا جەرگىلىكتى پولي­تسيا ءبولىمىنىڭ تەرگەۋشى­سى دروپپەرلەرگە قار­سى ەشقانداي شارا قولدانباي, ءىستى جاپ­قان. وسىنداي جاعداي باسقا اۋدانداردا ­دا بولىپ جاتىر. مۇنداي فاكتىلەردى العا تارتا وتىرىپ, پروكۋراتۋرا پوليتسيانىڭ ينتەر­نەت الاياقتىققا قارسى كۇرەسىنىڭ دارمەن­سىز ەكەنىن اتاپ ءوتتى. دروپپەرلەرگە قار­سى ەشقانداي ارەكەت جاساماعان تەرگەۋشى­لەر جازا شەكپەگەن, قىزمەتتەرىنەن الىن­باعان. وتىرىس قورىتىندىسىندا «بۇدان بىلاي بار­لىق بەلگىلى دروپ­پەردى جاۋاپكەرشىلىككە ­تارتۋ جۇمىسى باس­تال­سىن. ال ءوز جۇمىسىنا سالعىرتتىق­پەن قارا­عان پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى جازا­عا تار­تىلسىن», دەلىنگەن تاپسىرما بەرىلدى.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى